“Làn sóng” mở ngành đào tạo gắn với AI và công nghệ số

Sự phát triển nhanh chóng của AI hiện nay vừa mở ra cơ hội, vừa đặt ra nhiều thách thức đối với các lĩnh vực đào tạo.

Trường Đại học Y Hà Nội sẽ mở ngành về y tế số, Đại học Sư phạm Hà Nội và nhiều trường cũng thêm các ngành tập trung ứng dụng AI... Đây là những hướng đi mới, khi có nhiều trường mở ngành mới gắn với AI, câu chuyện học cũng thay đổi trong tương lai. 

Chia sẻ về định hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong đào tạo y khoa thời gian tới, đại diện Trường Đại học Y Hà Nội cho biết, trường đang xây dựng các công cụ và quy định cụ thể về việc sử dụng AI trong giảng dạy, đồng thời từng bước tích hợp công nghệ này vào chương trình đào tạo dành cho sinh viên.

Năm 2026, trường Đại học Kinh tế Quốc dân cũng đã có kế hoạch tuyển sinh đại học chính quy năm 2026 với 9.000 chỉ tiêu, tăng khoảng 3,3% so với năm 2025. Trong đó, hệ đại học chính quy có 8.780 chỉ tiêu và 220 chỉ tiêu liên thông. 

Đáng chú ý, trường cũng ưu tiên mở thêm nhiều ngành mới, trong đó có thêm 12 chương trình đào tạo bằng tiếng Anh ở các lĩnh vực như công nghệ marketing, logistics và quản trị chuỗi cung ứng, quản trị rủi ro định lượng, kinh tế y tế, quản trị nhân lực quốc tế… 

Đặc biệt, các ngành học thiên về tính ứng dụng, phát triển khoa học và công nghệ, tích hợp các xu hướng công nghệ và số hóa được kỳ vọng hút thí sinh trong mùa tuyển sinh năm nay. Cụ thể, trong 15 mã tuyển sinh mở mới có 3 ngành đào tạo mới đón đầu xu thế, tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn của nền kinh tế gồm có: Công nghệ tài chính (Fintech) học bằng tiếng Việt, Kinh tế số (Digital Economics) học bằng tiếng Anh, Toán ứng dụng (Applied Mathematics) học bằng tiếng Anh.

12 chương trình đào tạo bằng tiếng Anh ở Đại học Kinh tế Quốc dân gồm có: Công nghệ Marketing, Công nghệ môi trường và phát triển bền vững, Công nghệ Logistics và Quản trị chuỗi cung ứng, Kiểm toán nội bộ, Kinh tế quốc tế (tiếng Anh), Phát triển quốc tế, Quản trị rủi ro định lượng, Thẩm định giá, Thống kê và Kinh doanh thông minh, Quản trị công nghiệp sáng tạo, Quản trị nhân lực quốc tế, và Kinh tế Y tế.

Về phía Trường Đại học Ngoại thương, năm 2026 có 10 ngành mới mở, cũng có nhóm ngành trọng tâm về kinh tế số, công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Theo nhà trường, các ngành thuộc nhóm này phản ánh rõ định hướng của trường trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực cho nền kinh tế số và quá trình chuyển đổi mô hình kinh doanh, gồm: Trí tuệ nhân tạo (Chương trình đào tạo Trí tuệ nhân tạo cho đổi mới sáng tạo trong kinh tế và kinh doanh); Khoa học dữ liệu (Chương trình đào tạo Khoa học dữ liệu cho đổi mới sáng tạo trong kinh tế và kinh doanh); Kinh tế số (Chương trình đào tạo Kinh tế số và Phân tích dữ liệu).

Trước đó, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng đã có kế hoạch đưa AI vào giảng dạy từ năm học mới này. Theo đó, trường đã xây dựng một học phần trang bị những kiến thức nền tảng và những công cụ phổ biến về AI để sinh viên sớm tiếp cận và sử dụng các công cụ này trong học tập từ năm học 2025. Chương trình áp dụng giảng dạy trực tuyến từ tháng 9/2025 cho sinh viên khóa tuyển sinh từ năm 2025 trong toàn Đại học Quốc gia Hà Nội.

AI không chỉ là ngành riêng mà trở thành “lớp công nghệ” của nhiều ngành

Theo chuyên gia FPT, trí tuệ nhân tạo đang trở thành một trong những trọng tâm lớn nhất trong các chiến lược chuyển đổi số của doanh nghiệp. AI được kỳ vọng sẽ giúp tổ chức tự động hóa quy trình, cải thiện khả năng ra quyết định và mở ra những mô hình kinh doanh mới. 

Việc ứng dụng AI vào các tổ chức, mô hình quản trị doanh nghiệp, công nghiệp sản xuất và các ngành kinh tế khác nhau là xu hướng tất yếu. Trước đòi hỏi này, người học và các đơn vị đào tạo cũng cần cập nhật các chức năng mới của AI và công nghệ số nói chung để có thể đưa vào đào tạo hiệu quả các ngành học khác nhau. 

Tuy nhiên, có thể thấy rằng khoảng cách giữa kỳ vọng và giá trị thực tế vẫn còn tồn tại. Không ít ngành học đang cố gắng cập nhật xu hướng, tuy nhiên từ kiến thức tới thực tế còn một khoảng trống khá xa, trong khi đó, công nghệ thay đổi và cập nhật liên tục. 

Thực tế đòi hỏi thay vì chỉ đào tạo kỹ sư AI thuần túy, nhiều trường đại học hiện nay lựa chọn cách tích hợp AI vào các ngành học truyền thống nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong kỷ nguyên số.

Trong lĩnh vực y tế, các chương trình đào tạo về y tế số hay tin học y sinh bắt đầu đưa AI vào hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh, phân tích dữ liệu bệnh án và quản lý hệ thống chăm sóc sức khỏe. 

Ở khối kinh tế – quản trị, AI được ứng dụng trong phân tích dữ liệu thị trường, dự báo xu hướng tiêu dùng, tự động hóa hoạt động marketing và tối ưu vận hành doanh nghiệp. Ngay cả trong lĩnh vực giáo dục, AI cũng đang được đưa vào chương trình đào tạo để hỗ trợ xây dựng học liệu số, cá nhân hóa việc học và nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục.

Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận đào tạo của các trường đại học. Thay vì tách biệt công nghệ với các ngành chuyên môn, AI được xem như một công cụ quan trọng giúp nâng cao năng suất, cải thiện khả năng ra quyết định và tạo ra các mô hình kinh doanh mới. 

Điều đó cũng đồng nghĩa với việc sinh viên trong nhiều lĩnh vực khác nhau cần được trang bị kỹ năng dữ liệu, tư duy số và khả năng làm việc với các công cụ AI.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc tích hợp AI vào nhiều ngành học không chỉ mở rộng cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên mà còn giúp các lĩnh vực truyền thống nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây được xem là bước chuyển quan trọng để đào tạo nguồn nhân lực phù hợp với nền kinh tế số trong những năm tới.