Hội thảo khoa học với chủ đề "Dạy và học Toán trong kỷ nguyên công nghệ" diễn ra trong bối cảnh khoa học - công nghệ đang phát triển với tốc độ chưa từng có, trở thành động lực cốt lõi của nền kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo, cuối năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia, tập trung phát triển sáu sản phẩm công nghệ chiến lược gồm mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo tiếng Việt, AI camera xử lý tại biên, robot di động tự hành, hệ thống thiết bị mạng di động 5G, hạ tầng blockchain và các ứng dụng liên quan, cùng thiết bị bay không người lái. Điểm chung của các lĩnh vực này chính là nền tảng Toán học. Ngoài ra, còn nhiều ngành công nghệ mũi nhọn khác như bán dẫn, y - sinh học, vật liệu và năng lượng mới cũng đòi hỏi sự tham gia của Toán học.

Hội thảo được tổ chức nhằm làm rõ vai trò của Toán học trong hệ sinh thái khoa học - công nghệ hiện đại, đồng thời góp phần trả lời những câu hỏi mang tính căn cốt đối với giáo dục hiện nay: học Toán để làm gì, Toán học có thể trở thành động lực phát triển của các ngành như thế nào, và cần đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy ra sao để đón đầu xu hướng của thế giới…

Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, Đại học Quốc gia có nhiều học sinh giỏi Toán và đội ngũ nhà toán học chất lượng cao, song việc kết nối Toán học với các lĩnh vực công nghệ và ứng dụng thực tiễn trong chương trình đào tạo vẫn còn hạn chế. Trong khi đó, xu hướng quốc tế cho thấy chương trình Toán học hiện đại đang chuyển mạnh theo hướng tăng cường tư duy mô hình hoá, tư duy tính toán, tăng tính liên ngành và tăng khả năng chuyển giao kiến thức sang các bối cảnh thực tiễn để giải quyết các vấn đề của đời sống.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, thách thức của hệ thống Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh không phải chỉ là làm cho người học thấy Toán hữu ích, mà sâu hơn, là thiết kế lại con đường học Toán. Từ bậc phổ thông đến đại học, sau đại học, người học cần được đi qua một lộ trình ngày càng rõ hơn về tư duy mô hình hóa, xác suất - thống kê, tối ưu, thuật toán, tính toán khoa học, phân tích dữ liệu…và khả năng làm việc liên ngành. Toán học vì vậy không thể chỉ dừng lại ở vị trí một môn học nền tảng theo nghĩa truyền thống; Toán phải trở thành ngôn ngữ thiết kế của công nghệ, công cụ giải bài toán của doanh nghiệp, và hạ tầng tri thức của đổi mới sáng tạo.

"Chiến lược phát triển toán học cũng như nâng cao xếp hạng đại học của hệ thống Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phải được định hình theo hướng xây dựng một hệ sinh thái đào tạo và nghiên cứu Toán học mang tính liên thông và tích hợp cao, từ bậc phổ thông, đại học đến sau đại học. Trong hệ sinh thái này, chắc chắn vai trò của Trường Phổ thông Năng khiếu đóng vai trò là mắt xích khởi đầu quan trọng trong việc phát hiện, bồi dưỡng và định hướng tài năng cho đất nước, các cơ sở giáo dục phổ thông và đại học phải mạnh dạn thiết kế lại toàn bộ chương trình dạy, học toán của người học để phù hợp với yêu cầu của xã hội, việc này cần phải làm nhanh, quyết liệt để không lỡ nhịp với yêu cầu phát triển của quốc gia. Việc hình thành các nhóm nghiên cứu – giảng dạy liên cấp, các học phần tích hợp giữa phổ thông và đại học, các chương trình liên ngành, liên trường, cùng với các chương trình trải nghiệm nghiên cứu sớm cho học sinh sẽ là những giải pháp khả thi để thúc đẩy quá trình liên thông này", Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh.

Cũng theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, cần một sự dịch chuyển đồng bộ trên ba phương diện: từ dạy Toán như một hệ thống tri thức khép kín sang dạy Toán như một năng lực giải quyết vấn đề mở; từ đào tạo tách rời giữa phổ thông, đại học và sau đại học sang thiết kế lộ trình liên thông phát hiện - bồi dưỡng - phát triển nhân tài; và từ tư duy cung cấp chương trình theo khả năng sẵn có sang tư duy đào tạo gắn với bài toán công nghệ chiến lược và nhu cầu phát triển quốc gia. "Đây là chuyển dịch không dễ, nhưng nếu không làm, chúng ta sẽ rất khó đi nhanh và đi xa trong mục tiêu nâng cao chất lượng, khẳng định vị thế học thuật và từng bước tiến tới các chuẩn mực đại học hàng đầu châu Á và thế giới", Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai nói.

Thông qua hội thảo, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định định hướng phát triển Toán học theo hướng liên ngành, gắn với công nghệ và nhu cầu thực tiễn, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút chuyên gia trong và ngoài nước nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu. Đây được xem là nền tảng quan trọng để từng bước đưa lĩnh vực Toán học của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tiệm cận nhóm 100 trường đại học hàng đầu thế giới.

Tại hội thảo nhiều học giả uy tín trong và ngoài nước, tiêu biểu như: Giáo sự Vũ Hà Văn (Đại học Hồng Kông, Giám đốc VinIF); Giáo sư Nguyễn Hoài Minh (Đại học Sorbonne, Pháp); Giáo sư Nguyễn Minh Tân (Đại học Quốc gia Singapore); Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Đức Trọng và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Minh Triết (Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) đã có các tham luận tập trung làm rõ vai trò trung tâm của Toán học trong sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, bán dẫn và các công nghệ tiên tiến, qua đó khẳng định Toán học không chỉ là môn học nền tảng mà đã trở thành "ngôn ngữ thiết kế của công nghệ" và "hạ tầng tri thức của đổi mới sáng tạo".