Câu chuyện của ông Dương Văn Bảy không chỉ là hành trình vượt khó của một sinh viên U70. Nó phản chiếu một chuyển dịch lớn hơn của xã hội hiện đại: Học tập trở thành năng lực cốt lõi của công dân trong kỷ nguyên số, bất kể tuổi tác, xuất phát điểm hay nghề nghiệp.

Ông Dương Văn Bảy - Từ người thợ may đến sinh viên đại học

Tuổi trẻ của ông Bảy gắn với ruộng đồng, nghề may và những lo toan cơm áo. Vì hoàn cảnh gia đình, ông phải gác lại việc học từ sớm. Mãi đến năm 59 tuổi, sau nhiều lần thi trượt tốt nghiệp THPT, ông mới hoàn thành chương trình phổ thông rồi đăng ký học đại học. 

Nhưng thử thách thực sự lại đến ở môi trường học tập số hóa hậu Covid-19.

Ông từng trượt ba môn đầu tiên không phải vì không làm được bài, mà vì không biết cách nhấn nút “nộp bài” trên hệ thống trực tuyến. Những buổi học Zoom khiến người đàn ông lớn tuổi áp lực vì phải làm quen với máy tính, bàn phím và các nền tảng học online. 

Trong một thế giới mà kỹ năng số ngày càng trở thành “ngôn ngữ thứ hai”, trải nghiệm của ông Bảy cho thấy khoảng cách công nghệ không chỉ tồn tại giữa các quốc gia, mà còn hiện diện ngay trong từng thế hệ.

Tiếng Anh không còn là môn học, mà là năng lực hội nhập

Để được xét tốt nghiệp, ông Bảy phải đạt chuẩn đầu ra tiếng Anh B1. Ông chọn học vào khung giờ 0h vì đó là khoảng thời gian duy nhất giáo viên còn trống lịch.

Những buổi học kéo dài xuyên đêm của một sinh viên U70 mang nhiều ý nghĩa hơn chuyện thi chứng chỉ ngoại ngữ. Nó phản ánh vai trò ngày càng lớn của tiếng Anh trong xã hội toàn cầu hóa - nơi ngoại ngữ không chỉ dành cho giới trẻ hay tầng lớp tinh hoa.

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, tiếng Anh hiện là môn thi có số lượng thí sinh lớn nhất trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, với hơn 876.000 bài thi năm 2023. 

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp hiện xem khả năng giao tiếp tiếng Anh như một kỹ năng nền tảng của lao động thời đại mới. Các cuộc thảo luận trên Reddit và diễn đàn nghề nghiệp cũng cho thấy nhà tuyển dụng ngày càng ưu tiên khả năng sử dụng tiếng Anh thực tế thay vì chỉ dựa trên chứng chỉ.

Điều đặc biệt là ông Bảy không học tiếng Anh để xin việc hay tăng thu nhập. Ông học để đọc văn học nước ngoài bằng nguyên tác, để hiểu thế giới rộng hơn ngoài quê nhà An Giang.

Đó cũng là tinh thần cốt lõi của một công dân toàn cầu mà nhờ tri thức, đã thấm nhuần vào tinh thần của người sinh viên cần mẫn U70 như ông Bảy: Với ông, học không chỉ để cạnh tranh, mà để mở rộng khả năng kết nối với tri thức và văn hóa nhân loại.

Công dân toàn cầu không có giới hạn tuổi tác

Trong nhiều năm, khái niệm “công dân toàn cầu” thường gắn với du học sinh, startup công nghệ hay tầng lớp lao động quốc tế. Nhưng câu chuyện của ông Bảy cho thấy một góc nhìn khác.

Một người nông dân, thợ may ở miền Tây vẫn có thể trở thành công dân toàn cầu theo cách riêng của mình - bằng việc học ngoại ngữ, tiếp cận công nghệ, thích nghi với môi trường học tập trực tuyến và giữ tinh thần học suốt đời.

Trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh bởi AI, tự động hóa và kinh tế số, khả năng học liên tục đang dần quan trọng không kém bằng cấp.

Và có lẽ, giá trị lớn nhất của tấm bằng cử nhân U70 không nằm ở danh xưng “cử nhân”, mà ở thông điệp rằng tri thức không có hạn sử dụng.

Ở tuổi 65, ông Dương Văn Bảy vẫn học tiếng Anh lúc nửa đêm để mở thêm một cánh cửa mới cho cuộc đời mình. Điều đó có thể chính là định nghĩa giản dị nhưng rõ ràng nhất của tinh thần công dân toàn cầu hôm nay.