Thu hồi nợ văn minh: Xu hướng tất yếu trong tài chính hiện đại

Ngày 23/4/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp với Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) tổ chức Hội nghị triển khai Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ. 

Bộ quy tắc này với mục tiêu cốt lõi là xây dựng chuẩn mực thu hồi nợ văn minh, lịch sự, tuân thủ đúng pháp luật và thỏa thuận giữa các bên. Bộ quy tắc hướng đến việc chấm dứt triệt để các hành vi thu nợ không phù hợp mà lâu nay dư luận phản ánh.

Đáng chú ý, dù không phải là văn bản quy phạm pháp luật, Bộ quy tắc đã nhận được sự đồng thuận và đánh giá cao từ các cơ quan bảo vệ pháp luật như Bộ Công an, Viện kiểm sát và Bộ Tư pháp. 

Đây sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng xem xét, đánh giá hành vi thu hồi nợ của các đơn vị và cá nhân khi có vụ việc phát sinh trên thực tế. 

Các ý kiến đánh giá, thảo luận nhằm đảm bảo việc đưa Bộ Quy tắc vào thực tiễn một cách đồng bộ và hiệu quả

Tại Hội nghị, bà Phạm Liên Anh - Trưởng Chương trình Kinh tế và Tư vấn Chính sách khu vực Mekong (Tổ chức IFC) đánh giá việc ra mắt Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ là một cột mốc quan trọng, đánh dấu bộ quy tắc đầu tiên thuộc loại hình này dành cho các thành viên của Hiệp hội Ngân hàng. 

Trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ, đặc biệt là sự bùng nổ của tín dụng tiêu dùng những năm gần đây, hoạt động thu hồi nợ ngày càng đóng vai trò thiết yếu. Tuy nhiên, sự tăng trưởng này đòi hỏi phải đi kèm với trách nhiệm. Khách hàng cần được đối xử công bằng, tôn trọng và minh bạch. Đồng thời, các tổ chức tín dụng (tổ chức tín dụng) cũng cần có những chuẩn mực rõ ràng, nhất quán để quản trị rủi ro hoạt động, đảm bảo tính chuyên nghiệp, bảo vệ uy tín và duy trì niềm tin của công chúng.

Theo luật sư Nguyễn Hưng Quang - Phó Trưởng Ban soạn thảo, về chi tiết cấu trúc Bộ Quy tắc ra đời thiết lập các tiêu chuẩn ứng xử thống nhất trong toàn ngành, được xây dựng trên 4 nguyên tắc cốt lõi: (1) Tuân thủ pháp luật; (2) Tôn trọng quyền lợi của khách hàng; (3) Bảo vệ uy tín của tổ chức tín dụng; và (4) Bảo mật thông tin. 

Luật sư Hưng cũng đã lưu ý về những vấn đề trọng yếu mà các tổ chức tín dụng cần lưu ý khi áp dụng. Bộ quy tắc có cấu trúc 3 chương và 11 điều, Bộ quy tắc đóng vai trò là "chuẩn mực mềm" định hình ranh giới đạo đức nghiệp vụ, cách hành xử thống nhất trong toàn hệ thống ngân hàng, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cả hai phía: tổ chức tín dụng và khách hàng. Đặc biệt, Chương 2 tập trung "lượng hóa" các hành vi ứng xử, giúp cán bộ thu nợ có khung soi chiếu rõ ràng, đảm bảo tính chuyên nghiệp và loại bỏ các biện pháp cực đoan. 

Phạm vi áp dụng của Bộ quy tắc bao trùm tất cả các loại nợ (bao gồm cả nợ tốt và nợ xấu), áp dụng cho cả ngân hàng, công ty tài chính và đơn vị mua bán nợ. 

Ông cũng lưu ý, Bộ quy tắc sẽ đóng vai trò là khung sườn quan trọng để các tổ chức tín dụng, công ty tài chính tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các quy định, hướng dẫn chi tiết sao cho phù hợp với thực tiễn hoạt động nội bộ của từng đơn vị.

Dưới sự chủ trì của TS. Nguyễn Quốc Hùng, phần thảo luận đã diễn ra sôi nổi. Đại diện Ban soạn thảo và các đại biểu tham dự đã trực tiếp trao đổi, giải đáp các thắc mắc nhằm đảm bảo việc đưa Bộ Quy tắc vào thực tiễn một cách đồng bộ và hiệu quả nhất.

TS. Nguyễn Quốc Hùng cũng bày tỏ kỳ vọng Bộ quy tắc sẽ sớm đi vào cuộc sống, tạo dựng hình ảnh đẹp cho ngành Ngân hàng. Ông đề nghị lãnh đạo các tổ chức tín dụng khẩn trương triển khai, cụ thể hóa các quy định nội bộ dựa trên Bộ quy tắc này đến từng chi nhánh và từng cán bộ trực tiếp làm công tác thu hồi nợ trên toàn quốc.

Việc triển khai đồng bộ Bộ quy tắc tại cả hai miền Nam - Bắc khẳng định quyết tâm của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam trong việc minh bạch hóa thị trường, bảo vệ người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ thống tài chính quốc gia. (Nguồn: VNBA).