Drone camera nhiệt được đưa vào đường hầm

Một trong những công nghệ đáng chú ý đang được sử dụng tại Rasuwa là drone trang bị camera nhiệt.

Theo Associated Press, phi công drone Manish Maharjan đã hỗ trợ các đội cứu hộ Nepal tìm kiếm người mất tích sau trận lũ ngày 26/8. Những thiết bị bay này được sử dụng để khảo sát các khu vực khó tiếp cận, trong đó có các đường hầm của những dự án thủy điện bị bùn đất và đá vùi lấp.

Camera nhiệt có thể hỗ trợ phát hiện dấu hiệu nhiệt của con người trong điều kiện thiếu ánh sáng. Tuy nhiên, công nghệ này đang gặp một trở ngại lớn tại Rasuwa: Nhiều đường hầm đã bị bùn và đất đá lấp kín gần như hoàn toàn.

Phi công Maharjan cho biết một số đường hầm giống như bị nhồi đầy bùn, gần như không còn khoảng trống để drone di chuyển. Điều này khiến việc sử dụng thiết bị bay bên trong đường hầm khó khăn hơn nhiều so với khảo sát các khu vực ngoài trời.

Do đó, drone không thể thay thế lực lượng cứu hộ. Thiết bị chủ yếu giúp khảo sát những khoảng không còn khả năng tiếp cận, trong khi các đoạn bị chặn hoàn toàn vẫn phải được mở bằng máy móc.

Drone còn được dùng để phát tín hiệu tìm người

Một số thiết bị bay được gắn loa để lực lượng tìm kiếm gọi những người có thể đang mắc kẹt hoặc bị cô lập. Phi công có thể phát lời gọi hoặc âm thanh để thu hút sự chú ý và chờ phản hồi. Cách làm này đặc biệt hữu ích tại những khu vực miền núi mà lực lượng mặt đất khó tiếp cận.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: chưa có bằng chứng cho thấy loa gắn trên drone đã thiết lập được liên lạc thành công với người mắc kẹt sâu bên trong các đường hầm thủy điện. Đây chủ yếu là một phương án hỗ trợ tìm kiếm ở những khu vực còn khoảng trống và có thể tiếp cận bằng thiết bị bay.

WhatsApp trở thành "phòng điều hành" kỹ thuật

Không chỉ thiết bị phần cứng, dữ liệu và kết nối thời gian thực cũng đang đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch cứu hộ.

Một nhóm WhatsApp gồm hơn 500 kỹ sư và chuyên gia đã được sử dụng để hỗ trợ lực lượng tìm kiếm tại các dự án thủy điện bị ảnh hưởng dọc thung lũng sông Trishuli.

Khi đội cứu hộ cần thông tin về cấu trúc một nhà máy hoặc đường hầm, các kỹ sư có thể nhanh chóng gửi bản vẽ thiết kế, sơ đồ đường hầm và thông tin về lối tiếp cận qua nhóm này. Tại Chilime, bản vẽ khu vực nhà máy đã được gửi thông tin chỉ sau vài phút yêu cầu.

Cách làm này đặc biệt hữu ích trong bối cảnh lũ đã làm thay đổi địa hình và cấu trúc các đường hầm. Theo quân đội Nepal, đây không còn là tình trạng đường hầm chỉ đơn giản bị đóng cửa; bùn, đá, đất và các mảnh vỡ đã tích tụ bên trong, đồng thời địa hình xung quanh cũng bị biến đổi.

Tại Rasuwagadhi, lực lượng cứu hộ đã tiến khoảng 250m vào một đường hầm trước khi gặp đoạn bị chặn. Các kỹ sư và những người từng làm việc tại nhà máy tiếp tục cung cấp thông tin về hệ thống đường hầm để hỗ trợ xác định hướng tiếp cận.

Công nghệ kết hợp với máy móc để mở đường

Ở những khu vực drone không thể tiếp cận, công nghệ cứu hộ vẫn chủ yếu dựa vào các thiết bị cơ giới.

Các đội cứu hộ sử dụng máy xúc, thiết bị đào và phá đá có kiểm soát, đồng thời tìm cách đưa oxy qua đường ống vào những khoảng trống có khả năng còn người mắc kẹt. Trực thăng cũng được sử dụng để vận chuyển người và thiết bị tới các khu vực địa hình hiểm trở.

Lực lượng cứu hộ tại các dự án thủy điện phải di chuyển lượng lớn đất đá và các khối đá khổng lồ để từng bước tiếp cận hệ thống đường hầm. Tại Upper Trishuli 3A, các đội cứu hộ mất gần 6 ngày mới tiếp cận được một đường hầm do cửa vào bị vùi lấp.

Hai công nhân được cứu sống sau 9 ngày

Hiệu quả của nỗ lực tìm kiếm được thể hiện rõ nhất vào ngày 4/9, khi hai công nhân Sanjay Sah và Kabir Maharjan được đưa ra sống sót khỏi đường hầm tại dự án thủy điện Upper Trishuli 3A, sau chín ngày mắc kẹt. Đây là những người sống sót đầu tiên được giải cứu khỏi các dự án thủy điện trong thảm họa lần này.

Một trong hai người cho biết anh đã ở trong phòng điều khiển khi thảm họa xảy ra và sau đó bị mắc kẹt. Các nỗ lực cứu hộ trước đó bao gồm đào mở lối vào và đưa oxy vào những khoảng trống bên trong đường hầm.

Việc hai người được tìm thấy sau 9 ngày tiếp tục thắp lên hy vọng đối với các đội cứu hộ đang tìm kiếm những người mất tích khác.

Australia cũng đưa chuyên gia drone tới Nepal

Công nghệ drone còn được tăng cường bằng hỗ trợ quốc tế.

Ngày 4/9, Australia cho biết đã triển khai một đội ứng phó thảm họa gồm 15 người tới Nepal, trong đó có các chuyên gia điều khiển drone của lực lượng ứng phó khẩn cấp. Những thiết bị này có khả năng khảo sát các khu vực rộng cũng như những không gian chật hẹp, phục vụ công tác tìm kiếm người sống sót.

Australia đồng thời cử bảy chuyên gia nhận dạng nạn nhân thảm họa tới Nepal. Động thái này được thực hiện sau đề nghị hỗ trợ chính thức từ Chính phủ Nepal.

Thực tế cho thấy chiến dịch hiện nay là sự kết hợp giữa drone camera nhiệt, drone gắn loa, dữ liệu bản đồ và bản vẽ kỹ thuật, liên lạc thời gian thực với các chuyên gia, cùng máy móc hạng nặng và lực lượng cứu hộ trực tiếp.

Trong thảm họa có địa hình phức tạp như Rasuwa, công nghệ có thể giúp lực lượng cứu hộ nhìn xa hơn, xác định đúng hướng và tiếp cận nhanh hơn, nhưng con người và máy móc vẫn là yếu tố quyết định để mở đường vào những khu vực bị hàng triệu tấn bùn đất vùi lấp.