Hành trình chắt chiu từng chữ qua những cơn đau

Sinh ra tại vùng quê Ý Yên (Ninh Bình), Nguyễn Thị Ngọc Tâm mang trong mình căn bệnh xương thủy tinh bẩm sinh. Ngay từ khi lọt lòng, một chân của cô đã quặt ngược lên ngực. Số lần gãy xương và những cuộc phẫu thuật đớn đau kéo dài nhiều năm trời đến mức chính cô cũng không thể nhớ nổi.

Gắn chặt thân mình trên những tấm xốp rỗng với tấm lưng lở loét vì nhiều tháng nằm bất động, Nguyễn Thị Ngọc Tâm vẫn nuôi dưỡng một ham muốn cháy bỏng: được cắp sách đến trường.

Năm 8 tuổi, ước mơ ấy trở thành hiện thực. Nhưng để cô gái nhỏ có thể yên tâm ngồi học những ngày đầu đến trường, cả gia đình phải luân phiên túc trực ngoài cửa lớp. Chiếc ghế gỗ riêng do người cha tự tay đóng đã nâng đỡ Nguyễn Thị Ngọc Tâm suốt 9 năm liền đạt danh hiệu học sinh giỏi toàn diện.

Năm lớp 9, sức khỏe suy giảm nghiêm trọng. Những cơn đau chèn ép phổi, những đêm triền miên phải nằm úp mặt xuống giường cùng khoảng cách trường trung học phổ thông xa hơn 15km đã khép lại con đường đến trường của cô gái trẻ. 

Dù vậy, Nguyễn Thị Ngọc Tâm chưa từng gục ngã, bởi cô tin rằng, ngừng đi học không có nghĩa là ngừng ước mơ.

Tấm gương tự học bền bỉ và lớp học "5 Không"

Không thể đến trường, Nguyễn Thị Ngọc Tâm biến căn phòng nhỏ vỏn vẹn 10m² của mình thành một lớp học thu nhỏ. 

Với khao khát được đứng trên bục giảng, năm 2004, khi mới 14 tuổi, cô bắt đầu nhận dạy kèm miễn phí cho các em nhỏ quanh vùng. Lớp học Ngọc Tâm Thủy Tinh ra đời từ đó với tiêu chí đặc biệt: không phấn, không bảng, không bục giảng, không giáo án và không học phí.

Điều đặc biệt nhất ở cô giáo Nguyễn Thị Ngọc Tâm chính là tinh thần tự học không ngừng nghỉ. Chỉ mới học hết lớp 9, để có thể giảng dạy cho học sinh nhiều lứa tuổi và đa dạng môn học từ lớp 1 đến lớp 8, cô đã tự mình miệt mài nghiên cứu qua từng trang sách cũ, qua mạng Internet. 

Những kiến thức chưa từng được học ở trường, cô mày mò tự học rồi đúc kết thành phương pháp giảng dạy phù hợp cho từng em.

Hơn 20 năm bền bỉ cống hiến, lớp học của Nguyễn Thị Ngọc Tâm duy trì đều đặn từ 20 đến 25 học sinh trong năm học và có thời điểm lên tới hơn 30 em vào dịp hè.

Từ căn phòng 10m² ấy, hàng trăm lứa học trò đã tiến bộ vượt bậc, đỗ vào các đội tuyển học sinh giỏi, bước tiếp vào các trường trung học phổ thông và đại học danh tiếng.

Không dừng lại ở việc gieo chữ, cô còn sáng lập Quỹ học bổng Thủy Tinh và không gian đọc miễn phí nhằm hỗ trợ các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn.

Từ "người học" đến người truyền năng lượng cho cộng đồng

Không dừng lại ở việc gieo chữ cho trẻ em nghèo tại quê nhà, Nguyễn Thị Ngọc Tâm còn là một hạt nhân tích cực trong các hoạt động xã hội tràn đầy nhiệt huyết. Cô tích cực tham gia các dự án cộng đồng, truyền cảm hứng sống cho người khuyết tật trên khắp mọi miền đất nước.

Nhìn cách Nguyễn Thị Ngọc Tâm tràn đầy năng lượng đứng lớp trong chương trình như "Tập huấn công tác văn phòng" dành cho cán bộ Hội Người khuyết tật các tỉnh Hà Nam, Thái Nguyên, Lạng Sơn, ít ai nghĩ cô gái nhỏ bé ấy lại mang trong mình muôn vàn đau đớn thể xác.

Những kiến thức "bé hạt tiêu" do chính cô tự tích lũy - từ cách sử dụng Email, quy chuẩn soạn thảo văn bản hành chính đến kỹ năng lưu trữ tài liệu - đã được cô trao truyền bằng tất cả sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và nụ cười rạng rỡ.

Với Nguyễn Thị Ngọc Tâm, mỗi buổi tập huấn không chỉ đơn thuần là chia sẻ các kỹ năng văn phòng, mà còn là hành trình tiếp thêm niềm tin, khẳng định năng lực tự lập và giá trị của cộng đồng người khuyết tật trong xã hội hiện đại.

Chiến thắng số phận chưa bao giờ là hành trình đơn độc. Nhìn lại chặng đường đã qua, Nguyễn Thị Ngọc Tâm luôn hướng về người mẹ kính yêu với lòng biết ơn sâu sắc - người đã gác lại mọi ước mơ cá nhân, trở về làm một người nông dân để toàn tâm chăm sóc cô con gái bệnh tật.

Sự đồng hành bền bỉ của mẹ - từ những lần túc trực bên phòng phẫu thuật, những ngày dài chăm sóc con nằm viện đớn đau cho đến từng nhịp bế bồng trên tay - chính là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất để Tâm bước qua ranh giới số phận.

Chính tình yêu thương vô bờ bến ấy cùng niềm tin của gia đình và học trò đã tôi luyện nên một Nguyễn Thị Ngọc Tâm kiên cường. Với cô, sự mạnh mẽ không tự nhiên mà có, đó là do vượt khó mà thành.

Nhờ bản lĩnh vươn lên không ngừng nghỉ ấy, cô đã khẳng định giá trị bản thân qua hàng loạt ghi nhận cao quý: Top 10 Giải thưởng Tình nguyện Quốc gia (2020); Top 10 Gương mặt trẻ Việt Nam triển vọng (2022); Vinh danh tại Giải thưởng Human Act Prize (2024); Bằng khen của Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam (2024).

Mới đây, cô đã vinh dự nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo cho những cống hiến xuất sắc trong công tác giáo dục cộng đồng và khuyến học tại địa phương. Trực tiếp trao tặng phần thưởng cao quý này, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh xúc động nhấn mạnh: Những giá trị cô Tâm mang lại không chỉ là kiến thức mà còn là sự tử tế, tinh thần vượt khó và niềm tin vào cuộc sống - những yếu tố cốt lõi của giáo dục.

Nguyễn Thị Ngọc Tâm chính là minh chứng sống động nhất cho câu nói của chính mình: "Khuyết tật chỉ là bất tiện, chứ không phải là bất hạnh". 

Hành trình tự học bền bỉ, gieo chữ và nhiệt thành cống hiến cho xã hội của cô giáo xương thủy tinh đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ của phong trào học tập suốt đời, lan tỏa ánh sáng khuyến học, khuyến tài và tiếp thêm niềm tin yêu cuộc sống cho cộng đồng.