"Hồi sinh" trụ sở cũ, thầy trò được tăng phòng học, sân chơi

Năm học 2026-2027, thầy và trò Trường Trung học cơ sở Ngô Quyền, phường Bảy Hiền đón nhận niềm vui lớn khi áp lực về không gian học tập phần nào được giải tỏa. 

Trụ sở cũ của Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Tân Bình cũ nằm sát bên đã được bàn giao cho nhà trường tạm thời quản lý và sử dụng. 

Ông Hứa Văn Út, Phó Hiệu trưởng nhà trường, chia sẻ toàn trường có gần 2.400 học sinh nhưng diện tích sân chơi trước đây chỉ vỏn vẹn hơn 100m², các giờ ra chơi luôn trong tình trạng quá tải. 

"Với cơ sở vật chất cũ, quy mô toàn trường chỉ có 30 phòng học nhưng số lớp lên tới 53 lớp. Chúng tôi không thể tổ chức cho 100% học sinh được học 2 buổi/ngày theo yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018", ông Hứa Văn Út cho hay.

Việc tiếp nhận thêm không gian từ trụ sở cũ giúp trường mở rộng sân chơi, bãi tập và cải tạo thêm các phòng chức năng. Tình trạng kẹt xe, ùn tắc giao thông trước cổng trường vào giờ tan tầm cũng được hạn chế... 

Để tính chuyện đường dài, nhà trường đã kiến nghị được tiếp quản chính thức và toàn diện khu đất này nhằm mở rộng quy mô lớp học, hướng tới mục tiêu cho toàn bộ học sinh học 2 buổi/ngày và xây dựng trường chuẩn quốc gia.

Không riêng khu vực trung tâm, nhiều địa phương khác tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng tận dụng các trụ sở dôi dư để giải quyết tình trạng thiếu phòng học.

Đơn cử, trụ sở Cục Thống kê tỉnh Bình Dương cũ cũng đã được UBND phường Phú Lợi đã kiến nghị Sở Tài chính và Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh xem xét bàn giao để mở rộng Trường Tiểu học Phú Lợi nằm đối diện. 

Hiện nay, trụ sở cũ này được sửa sang, mở rộng quy mô trường tiểu học, có thể lên tới 40 phòng học, góp phần giảm áp lực cơ sở vật chất và tăng tỷ lệ học sinh được học 2 buổi/ngày.

Trong nỗ lực ưu tiên tận dụng và chuyển đổi công năng trụ sở dôi dư để làm trường học, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã có quyết định thành lập 3 Trường Trung học phổ thông công lập trên cơ sở trụ sở dôi dư, đưa vào tuyển sinh ngay trong năm học 2026-2027.

Cụ thể, Trường Trung học phổ thông Hà Huy Tập được tận dụng từ trụ sở Trường Trung cấp nghề Dĩ An, Bình Dương cũ; Trường Trung học phổ thông Thoại Ngọc Hầu được tận dụng từ Trụ sở UBND quận Tân Phú cũ; Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Lê Thị Riêng được tận dụng từ Trụ sở UBND quận 12 cũ.

Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh thông tin, việc thành lập và đưa vào hoạt động thêm 3 Trường Trung học phổ thông công lập mới từ trụ sở dôi dư trước hết giúp giảm áp lực tuyển sinh lớp 10 ngay trong năm học tới, đồng thời mở rộng cơ hội vào trường công lập cho học sinh. 

Bên cạnh đó, giải pháp này cũng góp phần thực hiện mục tiêu đạt tỷ lệ 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học, đồng thời hướng tới hoàn thành phổ cập giáo dục bậc Trung học phổ thông vào năm 2035 theo yêu cầu của Nghị quyết 71.

Không chỉ dừng lại ở bậc phổ thông, bậc học mầm non cũng được ưu tiên trong lộ trình chuyển đổi công năng này. Bà Lương Thị Hồng Điệp, Trưởng phòng Giáo dục Mầm non (Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, trong kế hoạch triển khai chương trình "Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non ở địa bàn đô thị, khu công nghiệp giai đoạn 2026-2035, định hướng đến năm 2045", UBND Thành phố Hồ Chí Minh sẽ ưu tiên các mặt bằng dôi dư để phát triển cơ sở giáo dục mầm non. 

Đồng thời, thành phố cũng thí điểm mô hình hợp tác công - tư hình thức hợp đồng kinh doanh - quản lý (O&M) nhằm đảm bảo mức học phí phù hợp với thu nhập của công nhân, người lao động.

"Chia lửa" với ngành giáo dục

Sau khi sáp nhập và tổ chức lại mạng lưới, Thành phố Hồ Chí Minh hiện là địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước với hơn 3.500 cơ sở giáo dục và gần 2,6 triệu học sinh. Trung bình mỗi năm, thành phố tăng thêm từ 50.000 đến 60.000 học sinh mới và trong đó có khoảng 24% là học sinh không có hộ khẩu thường trú. Áp lực lên hệ thống trường lớp là vô cùng lớn.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Trần Khắc Huy, Trưởng phòng Kế hoạch Tài chính (Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh) thông tin, để đạt mục tiêu 300 phòng học/10.000 dân, thành phố cần thêm tới 17.483 phòng học trong giai đoạn này. Tuy nhiên, nguồn lực ngân sách hiện tại mới chỉ đáp ứng đầu tư khoảng 12.814 phòng, nghĩa là vẫn còn thiếu hụt tới 4.669 phòng học.

Cũng theo ông Trần Khắc Huy, hiện Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh cũng có văn bản gửi Sở Tài chính và UBND phường, xã, phối hợp rà soát về trụ sở dôi dư, ưu tiên tận dụng làm trường học để kiến nghị UBND Thành phố Hồ Chí Minh bàn giao cho ngành Giáo dục và Đào tạo quản lý, sử dụng, mở rộng quy mô trường lớp.

Tuy nhiên theo ông Trần Khắc Huy không phải trụ sử dôi dư nào cũng có thể tận dụng được làm trường học. Việc tiếp nhận trụ sở dôi dư phải đáp ứng các yêu cầu về quy hoạch mạng lưới trường lớp, địng hướng phát triển giáo dục ở từng địa phương và quy mô diện tích để đảm bảo tổ chức các hoạt động giáo dục và mở rộng xây dựng trường chuẩn quốc gia.