Kỳ thi chuyển cấp đang rất căng thẳng. Phụ huynh và học sinh phải tìm cách dung hòa giữa việc đỗ trường và học đúng thế mạnh. Điều này khiến việc chọn nguyện vọng vào lớp 10 trở thành nỗi lo kép. Hàng trăm ngàn gia đình trên cả nước đang cùng chung nỗi trăn trở này.

Mối liên hệ giữa áp lực ôn thi và nguyện vọng vào lớp 10

Hiện nay, nhiều trường trung học cơ sở đang nỗ lực rà soát và phân hóa đối tượng. Kế hoạch ôn tập được xây dựng phù hợp để tránh gây quá tải. Đây là nỗ lực cần thiết cho học sinh trước khi quyết định nguyện vọng vào lớp 10.

Tuy nhiên, việc ôn thi nếu thiếu sự tư vấn tổ hợp môn sẽ rất rủi ro. Học sinh dễ rơi vào tình trạng "chọn nhầm" sau khi trúng tuyển. Việc giảm áp lực thi cử chỉ thực sự có ý nghĩa khi các em chọn đúng môn thế mạnh.

Đỗ đúng nguyện vọng vào lớp 10 trường top nhưng phải học môn không phù hợp sẽ rất nặng nề. Áp lực học tập khi đó còn lớn hơn cả kỳ thi tuyển sinh.

Phá vỡ rào cản tổ hợp "cứng" khi đăng ký nguyện vọng vào lớp 10

Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho phép học sinh tự xây dựng lộ trình học tập. Các em được chọn 5 môn từ các nhóm Khoa học tự nhiên và Xã hội, Công nghệ và Nghệ thuật.

Tuy nhiên, thực tế nhiều nơi vẫn duy trì các tổ hợp "cứng". Nhà trường thường xây dựng sẵn theo ý chí chủ quan của quản lý.

Sự áp đặt này thường do thiếu giáo viên hoặc khó xếp thời khóa biểu. Nhưng giáo dục không nên ép học sinh vào khuôn mẫu sẵn có.

Những lựa chọn cứng nhắc này triệt tiêu tính chủ động của người học. Nó làm mất đi giá trị định hướng nghề nghiệp sớm của học sinh. Điều này gây khó khăn trực tiếp cho người học khi chọn nguyện vọng vào lớp 10.

Tư vấn định hướng - chìa khóa cho nguyện vọng vào lớp 10 thực chất

Thực tế có rất nhiều phụ huynh và học sinh khi đăng ký tổ hợp môn học đã rất bỡ ngỡ, bối rối. Khái niệm tổ hợp môn thậm chí còn mới mẻ với nhiều người.

Vì vậy vai trò của công tác tư vấn hiện nay là then chốt. Mới đây Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh đã yêu cầu các trường trung học phổ thông không được xây dựng tổ hợp môn học "cứng" khi tuyển sinh vào lớp 10, đảm bảo quyền lựa chọn phù hợp với năng lực và định hướng của học sinh.

Để việc đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 không là một lựa chọn mang tính rủi ro, trước hết cần thiết phải minh bạch thông tin.

Việc các trường phải công khai môn lựa chọn trên nền tảng số. Sẽ giúp phụ huynh không còn mơ hồ khi chọn trường cho con.

Bên cạnh đó, hoạt động tư vấn năng lực cần được chú trọng. Lựa chọn môn học hôm nay là chọn ngành nghề tương lai. Tư vấn phải giúp học sinh hiểu rõ bản thân trước khi chốt nguyện vọng vào lớp 10.

Một kỳ thi lớp 10 nhân văn không chỉ dừng lại ở việc đề thi không đánh đố, hay việc ôn luyện không dàn trải mà còn phải nằm ở sự kết nối giữa hai cấp học. Điều này giúp các em tự tin thay vì hoang mang trước ngưỡng cửa mới.

Nỗi lo về nguyện vọng vào lớp 10 thực chất là bài toán thích nghi của cả hệ thống giáo dục. Đã đến lúc các trường trung học phổ thông cần quyết liệt thay đổi tư duy. Sự linh hoạt trong tổ chức giảng dạy sẽ giúp giải tỏa áp lực cho người học.

Kỳ thi tuyển sinh chỉ là một điểm dừng chân. Lộ trình học tập suốt ba năm trung học phổ thông mới là hành trình quyết định tương lai. Để những tổ hợp môn "cứng" trở thành rào cản ngăn bước học sinh thì mục tiêu cuối cùng là giúp mỗi cá nhân tìm thấy con đường phù hợp nhất. Đó mới là giá trị thực chất của đổi mới. Đó cũng là cách để mỗi nguyện vọng vào lớp 10 đều trở thành một khởi đầu hạnh phúc.