Theo Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật Thành phố Hà Nội, do mưa kéo dài từ ngày 14/9 đến nay, lượng mưa tích lũy tại nhiều khu vực vượt 400mm, có nơi trên 500mm. Trong khi đó, mực nước tại nhiều sông, hồ và nguồn tiêu ở mức cao, khiến việc tiêu thoát nước gặp nhiều khó khăn.

Mưa lớn kéo dài trong những ngày gần đây khiến lượng mưa tích lũy tại một số khu vực vượt 400mm, có nơi trên 500mm. Việc tiêu thoát nước càng trở nên khó khăn khi mực nước tại nhiều sông, hồ và nguồn tiêu ở mức cao.

Hệ thống thoát nước, chống ngập Hà Nội hoạt động hết công suất

Trước diễn biến này, toàn bộ hệ thống thoát nước được vận hành ở mức cao nhất. Trạm bơm Yên Sở vận hành toàn bộ 20 tổ bơm. 

Các trạm bơm Cổ Nhuế, Đồng Bông 1, Hà Trì, Mậu Lương, Vạn Phúc, Đa Sỹ, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Hoàng Tôn, Đông Trù, Phúc Đồng, Phú Xá, Cầu Ngà 1, Cầu Ngà 2, Đồng Tép, Phú Thượng... cũng được vận hành theo diễn biến mưa và mực nước.

Hệ thống thủy lợi được huy động hỗ trợ tiêu nước. Trạm bơm Đào Nguyên vận hành 25/25 máy, Cầu Sa 11/11 máy, Khê Tang 9/10 máy. Riêng trạm bơm Yên Nghĩa vận hành 4/10 máy do mực nước sông Đáy đang ở mức cao.

Về hệ thống cấp thoát nước Hà Nội, các hồ điều hòa hiện đã đầy, trong khi toàn bộ hệ thống bơm đang được vận hành 100% công suất để tăng khả năng tiêu thoát nước.

Các công trình chống ngập khẩn cấp như hồ điều hòa, trạm bơm và công trình tiêu thoát nước tiếp tục phát huy tác dụng, bổ sung năng lực thu gom, dẫn dòng, điều tiết và bơm tiêu cho hệ thống hiện hữu.

Việc vận hành đồng bộ hồ điều hòa, cửa điều tiết, trạm bơm cùng hệ thống cống, mương góp phần giảm phạm vi, độ sâu và thời gian ngập tại những khu vực đã được đầu tư.

Tuy nhiên, mưa lớn kéo dài nhiều ngày với lượng mưa vượt khả năng thiết kế, trong khi mực nước sông, hồ tiếp nhận ở mức cao, khiến khả năng tiêu thoát bị hạn chế. 

Đây cũng là nguyên nhân khiến một số khu vực vẫn xuất hiện ngập cục bộ, dù hệ thống đang được vận hành tối đa công suất.

Hơn 2.500 lao động và trên 200 thiết bị được huy động để khơi thông dòng chảy, vớt rác tại các ga thu, bơm hút tại các vị trí ngập, đồng thời phối hợp cảnh báo và phân luồng giao thông.

Trong khi Hà Nội tiếp tục có mưa, các đơn vị được yêu cầu bám sát hiện trường, theo dõi lượng mưa và mực nước sông, hồ, chủ động vận hành trạm bơm và các công trình tiêu thoát nước. Các vị trí còn ngập cũng được rà soát để xác định nguyên nhân, từ đó đề xuất giải pháp xử lý phù hợp.

Các dự án chống ngập tại Hà Nội

Hà Nội đã triển khai 10 dự án chống ngập khẩn cấp với tổng vốn hơn 5.500 tỷ đồng, tập trung vào các công trình thoát nước, hồ điều hòa, trạm bơm và những khu vực thường xuyên xảy ra úng ngập. 

Đến tháng 8/2026, nhiều công trình đã hoàn thành, bổ sung năng lực trữ và tiêu thoát nước cho khu vực nội đô.

Tuy nhiên, tình trạng ngập úng chịu tác động đồng thời của mưa cực đoan và quá trình đô thị hóa, bê tông hóa bề mặt. Khi lượng nước tập trung nhanh trong thời gian ngắn, hệ thống thoát nước dễ bị quá tải.

Trong điều kiện các trận mưa lớn thường tập trung trong thời gian ngắn, việc tăng thêm năng lực trữ nước và tiêu thoát nước có giá trị đặc biệt. Mỗi dự án chống ngập là một mắt xích quan trọng nâng cao năng lực chống chịu của đô thị.

Do đó, hiệu quả chống ngập không nên chỉ nhìn qua việc còn ngập hay không. Bởi một hệ thống tốt hơn có thể được nhận diện bằng việc giảm số điểm ngập, giảm độ sâu, rút ngắn thời gian ngập và hạn chế phạm vi ảnh hưởng.

Cách tiếp cận mới được Hà Nội đặt ra là chuyển từ "ngập ở đâu, xử lý ở đó" sang tăng năng lực tiêu thoát, điều tiết và phân lưu cho cả khu vực. Giải pháp lâu dài sẽ gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và đồ án Quy hoạch cao độ nền, thoát nước Thủ đô.

Hà Nội sẽ triển khai đề án xử lý úng ngập khu vực nội thành giai đoạn 2026-2030; nghiên cứu phương án thoát nước, phòng chống thiên tai với những trận mưa, lũ cực đoan; kiểm soát chặt cao độ nền, hồ điều hòa và hệ thống thoát nước của các dự án phát triển đô thị.

Thành phố cũng từng bước áp dụng mô hình "Thành phố bọt biển", tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương và đơn vị quản lý.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố hiện có khoảng 5.050 ha hồ điều hòa nhưng mới đầu tư chưa đến 20%; hệ thống trạm bơm cũng mới được đầu tư khoảng 20% công suất theo quy hoạch. Nhu cầu vốn cho chống ngập giai đoạn 2026-2030 có thể khoảng 20.000 tỷ đồng trong điều kiện lượng mưa hiện tại và lên tới 40.000 tỷ đồng nếu tính đến các kịch bản thời tiết cực đoan.

Những con số này cho thấy các dự án đang triển khai mới là một phần trong nhu cầu đầu tư rất lớn.