Lấy bối cảnh một vùng trung du Bắc Bộ vào những năm 2010, Căn nhà không mái che mang tới câu chuyện của những con người lao động nhỏ bé, ngày ngày vật lộn với cơm áo, nợ nần và những lo toan đời thường.

Ở đó, những người cha, người mẹ luôn đặt sự bình an và tương lai của con cái lên trước hạnh phúc riêng, chỉ mong dựng cho con một "mái che" đủ vững vàng trước những bất trắc của cuộc sống.

Chuyện phim xoay quanh hai gia đình Hạnh và Toản. Hạnh là người phụ nữ bán rau ngoài chợ, tảo tần nuôi hai con Thơ và Khang trong một gia đình luôn chất chứa những bất an.

Ở tuổi 16, Thơ đã sớm hiểu giá trị của đồng tiền, biết chắt chiu, xoay xở và không ngại làm mọi việc để có thể san sẻ gánh nặng với mẹ. Song song đó, Toản - người đàn ông góa vợ làm nghề lái xe - cũng bươn chải nuôi hai con Triết và Mai, chỉ mong tìm được một chốn ổn định để các con yên ấm lớn lên.

Một cơ duyên đưa hai gia đình vốn chẳng liên quan bước vào cuộc sống của nhau. Nhưng chung một mái nhà chưa chắc đã là người một nhà. Những khác biệt trong tính cách, định kiến ban đầu, va chạm giữa người lớn cùng sự cảnh giác, chảnh chọe của lũ trẻ liên tiếp tạo nên những tình huống vừa đời thường, hài hước, vừa nhiều giằng xé. Qua mỗi va vấp, họ dần có cơ hội nhìn thấy phía sau vẻ ngoài của người kia là những nỗi lo, tổn thương và khát khao rất giống mình.

Căn nhà không mái che không chỉ đơn thuần là câu chuyện "rổ rá cạp lại", mà còn là hành trình của những con người xa lạ, vượt qua từng "chướng ngại vật" của định kiến xã hội, nỗi thấp thỏm sợ hãi một lần nữa lại sảy chân. Đặc biệt là cảm xúc của những đứa trẻ khi bố mẹ quyết "đi bước nữa" đã khiến hành trình từ "rổ rá" đến lúc "cạp lại" trở nên đầy hấp dẫn với những giằng co tâm lý thú vị.

Bên cạnh đó, câu chuyện tình anh chị em giữa Thơ, Khang, Mai và Triết - những đứa trẻ không cùng huyết thống - từ lúc gặp nhau nhiều hậm hực, soi xét, đến lúc gắn bó bảo vệ nhau không rời, là một hành trình vừa trong trẻo thơ ngây, lại vừa chân thành cảm động. Qua đó, chúng ta nhận ra rằng: tình thân không định nghĩa bằng dòng máu, mà bằng tất cả những gì người xa lạ tha thiết vun đắp vì nhau, cùng nhau cất nên một mái nhà.

Một nét riêng của Căn nhà không mái che nằm ở không gian trung du phía Bắc, khi dấu ấn đô thị hóa chưa phủ dày. Đồi chè, khu chợ quê, ngôi nhà ba gian, bếp củi, đống rơm, những món ăn truyền thống và trò chơi dân gian tạo nên một thế giới vừa mộc mạc, vừa gợi nhớ về tuổi thơ của một thế hệ.

Bên cạnh tuyến gia đình là sắc màu tuổi trẻ của "tam giác tình bạn" Thơ - Sơn - Hùng. "Ba bạn cùng tiến" cũng là những nét chấm phá trong trẻo, tích cực trong bức tranh rộng lớn của Căn nhà không mái che. Hùng, cậu học trò nhà giàu chán học, Sơn lớp trưởng giỏi giang, ôn hòa, không biết bố mình là ai, và Thơ, cô nàng học giỏi ham tiền đến nỗi vì tiền có thể kèm cặp cho cậu bạn mình ghét nhất.

Họ là ba mảnh ghép khác biệt, nhưng đã khớp lại thành bức tranh thanh xuân tươi sáng. Họ thúc đẩy nhau cùng tiến bộ, ở cạnh nhau khi người kia hoang mang sợ hãi, và cùng nhau đặt những lời hẹn ước hướng tới tương lai.