Tại điểm a khoản 2 Điều 2 dự thảo Thông tư này có viết: "Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng; tổ trưởng, phó tổ trưởng tổ chuyên môn, tổ văn phòng, tổ giáo dục đặc thù (nếu có); trưởng phòng, phó trưởng phòng chức năng (sau đây gọi chung là cán bộ quản lý cơ sở giáo dục)". Đồng thời, cách gọi này cũng được dùng làm tiêu đề chính cho Điều 29 của dự thảo: "Định mức số lượng cán bộ quản lý cơ sở giáo dục".

Trong khi đó, tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định số 232/2026/NĐ-CP ngày 26 tháng 6 năm 2026 của Chính phủ đã quy định rất rõ chức danh tổ trưởng chuyên môn là "viên chức quản lý". Cụm từ này cũng được dùng làm tiêu đề cho các Điều 4, 10, 19, 29, 39 quy định về định mức vị trí lãnh đạo, quản lý ở tất cả các cấp học.

Dưới góc nhìn của một người đang trực tiếp làm công tác quản lý chuyên môn tại trường phổ thông công lập, tôi nhận thấy có sự nhập nhằng giữa hai khái niệm "cán bộ" và "viên chức" ngay trong khâu soạn thảo.

Trong đơn vị sự nghiệp công lập, "viên chức" hay "cán bộ" mới chuẩn?

Hai khái niệm "viên chức" và "cán bộ" được quy định rõ trong hai đạo luật riêng biệt, đó là Luật Viên chức năm 2025 và Luật Cán bộ, công chức năm 2025.

Thứ nhất, từ "viên chức" được giải thích rất rõ trong Luật Viên chức 2025 (Luật số: 129/2025/QH15). Cụ thể, tại Điều 1: "Viên chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ tiền lương của đơn vị sự nghiệp công lập và từ các nguồn thu hợp pháp khác theo quy định của pháp luật".

Khái niệm "viên chức quản lý" được làm rõ tại khoản 2 Điều 4 Luật này: "Viên chức quản lý là người được bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý có thời hạn, chịu trách nhiệm điều hành, tổ chức thực hiện một hoặc một số công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập".

Thứ hai, khái niệm "cán bộ" và "công chức" lại thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Cán bộ, công chức năm 2025 (Luật số: 80/2025/QH15). Trước hết, từ "cán bộ" được quy định ở khoản 1 Điều 1: "Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm hoặc chỉ định giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở cấp tỉnh, ở cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước".

Bên cạnh đó, từ "công chức" được giải thích tại khoản 2 Điều này: "Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng vào vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở cấp tỉnh, ở cấp xã; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an; trong tổ chức cơ yếu mà không phải là người làm công tác cơ yếu, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước".

Hiểu một cách cơ bản, trong đơn vị sự nghiệp công lập, không dùng khái niệm "cán bộ" hay "công chức" để gọi người quản lý mà phải dùng khái niệm "viên chức". Thực tế, trường trung học phổ thông công lập vốn là một đơn vị sự nghiệp. Từ giáo viên đứng lớp đến tổ trưởng chuyên môn hay ban giám hiệu đều làm việc và chịu sự điều chỉnh của Luật Viên chức.

Do đó, việc dự thảo Thông tư dùng cụm từ "cán bộ quản lý" là đang lấy thuật ngữ chuyên biệt của cơ quan hành chính nhà nước gán ghép cho những người quản lý tại đơn vị sự nghiệp.

Cần khắc phục sự thiếu đồng bộ về thuật ngữ ngay trong khâu soạn thảo

Từ những cơ sở pháp lý nêu trên, tôi nhận thấy sự thiếu đồng bộ này cần được chỉnh sửa trước khi Thông tư chính thức ban hành. Sự lẫn lộn giữa khái niệm "cán bộ" và "viên chức" cho thấy khâu soạn thảo dường như chưa chuẩn ngôn ngữ pháp lý.

Nếu không điều chỉnh trước khi ban hành chính thức, hồ sơ nhân sự mang danh "cán bộ" sẽ gây lúng túng cho bộ phận tham mưu của các trường trong việc đối chiếu, áp dụng chế độ. 

Thực tế ngành giáo dục bấy lâu nay, quy trình bổ nhiệm, đánh giá viên chức cuối năm hay xét duyệt các chế độ đều vận hành theo Luật Viên chức, hoàn toàn không vận hành theo Luật Cán bộ, công chức.

Đứng ở góc độ tư duy quản trị nhà trường, cụm từ "viên chức quản lý" mới xác lập chính xác vị thế và bản chất công việc. Một nhà trường chuyên nghiệp phải được vận hành trên hệ thống pháp lý minh bạch, thống nhất. Khi ban hành Thông tư chính thức cần điều chỉnh lại thuật ngữ này cho thống nhất để tránh lúng túng khi vận hành trong thực tiễn.