Nghệ nhân người Mông truyền dạy múa khèn ngày hè cho học sinh vùng cao Lào Cai

Tiếng khèn Mông cất lên giữa khoảng sân nhỏ của thôn Đề Sủa, xã Lao Chải (Lào Cai) hòa cùng tiếng cười của những đứa trẻ trong buổi sinh hoạt hè.

Những ngón tay còn vụng về, đôi chân chưa thật nhịp nhàng nhưng ánh mắt của các em đều ánh lên niềm say mê khi tập từng động tác múa, từng hơi khèn đầu tiên. 

Với nhiều em nhỏ nơi đây, mùa hè không chỉ là khoảng thời gian vui chơi mà còn là dịp để học cách gìn giữ những giá trị văn hóa của dân tộc mình.

Trao truyền di sản khèn cho học sinh trong những ngày hè

Đây là năm thứ hai em Giàng A Sử, dân tộc Mông, ở thôn Đề Sủa tham gia trại hè do Chi đoàn thanh niên thôn phối hợp với các nghệ nhân địa phương tổ chức. Không còn bỡ ngỡ như lần đầu, cậu bé đã tự tin cầm chiếc khèn quen thuộc, say sưa luyện từng động tác dưới sự hướng dẫn tận tình của nghệ nhân Giàng A Chơ.

A Sử chia sẻ, trước đây em chỉ biết người lớn biểu diễn khèn trong các dịp lễ hội của dân tộc Mông, nhưng không biết cách thổi, càng chưa từng nghĩ mình sẽ có thể múa khèn.

"Đến trại hè em được gặp các bạn trong thôn, được các bác, các chú dạy thổi khèn, múa khèn. Sau một thời gian học, em đã biểu diễn được một số động tác cơ bản. Em rất vui vì biết thêm về văn hóa của dân tộc mình" - A Sử hồ hởi nói.

Thôn Đề Sủa hiện có hơn 150 hộ dân, với trên 100 học sinh trong độ tuổi từ 6 đến 15 tuổi. Hai năm trở lại đây, mỗi dịp nghỉ hè, Chi đoàn thanh niên thôn đều phối hợp với các nghệ nhân trong bản tổ chức các lớp học khèn, múa khèn miễn phí, đồng thời vận động phụ huynh đưa con em đến tham gia.

Theo anh Giàng A Vầu - Bí thư Chi đoàn thanh niên thôn Đề Sủa, ngoài việc tạo sân chơi bổ ích, trại hè còn góp phần bảo đảm an toàn cho các em trong mùa mưa lũ.

"Đây là thời điểm thường xuyên xảy ra mưa lớn, lũ quét, sạt lở. Khi các em được tập trung sinh hoạt tại trại hè sẽ hạn chế việc tự ý đi chơi ở sông suối, đồi núi hay những khu vực nguy hiểm. Đồng thời, các em còn được học kỹ năng sống và tìm hiểu văn hóa truyền thống của dân tộc mình"- anh Vầu cho biết.

Từ năm 2025 đến nay, Chi đoàn thanh niên thôn đã tổ chức cho gần 60 học  sinh tham gia trại hè học khèn và múa khèn. Do số lượng đăng ký ngày càng tăng, địa phương đang tiếp tục mở thêm một lớp mới dành cho gần 30 em.

Không chỉ riêng Đề Sủa, mô hình trại hè gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống đang được nhân rộng tại nhiều thôn, bản của xã Lao Chải. Toàn xã hiện có 14 thôn, với hơn 10 nghìn nhân khẩu. Trong hai năm qua, Đoàn thanh niên xã đã chỉ đạo các chi đoàn cơ sở phối hợp với nghệ nhân địa phương tổ chức bốn trại hè, thu hút đông đảo thanh thiếu nhi tham gia.

Theo anh Giàng A Páo - Bí thư Đoàn thanh niên xã Lao Chải, việc đưa các giá trị văn hóa truyền thống vào sinh hoạt hè giúp các em được trải nghiệm trực tiếp những nét đẹp của dân tộc mình, từ đó hình thành niềm tự hào và ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa.

"Đây cũng là hoạt động thiết thực của tổ chức Đoàn nhằm giáo dục truyền thống, bồi dưỡng kỹ năng và xây dựng môi trường sinh hoạt hè lành mạnh cho thanh, thiếu nhi vùng cao. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các nghệ nhân để duy trì và nhân rộng mô hình này tại nhiều thôn, bản khác" - anh Páo cho biết.

Nốt khèn tâm huyết giữ hồn cốt cha ông

Có lẽ người vui nhất trong mỗi mùa hè là những nghệ nhân như ông Giàng A Chơ ở thôn Đề Sủa. Nhiều năm gắn bó với tiếng khèn Mông, ông luôn đau đáu trước thực tế ngày càng ít người trẻ biết thổi, biết múa khèn. Vì thế, khi được mời tham gia giảng dạy tại trại hè, ông nhận lời ngay.

Mỗi buổi học, ông kiên nhẫn chỉnh từng nhịp chân, từng động tác xoay người, từng hơi thở để tiếng khèn vang lên đúng nhịp. Với ông, đó không đơn thuần là dạy một kỹ năng biểu diễn mà là truyền lại hồn cốt văn hóa của dân tộc Mông cho thế hệ kế tiếp.

"Tôi không dạy vì kinh tế. Tôi chỉ mong các cháu hiểu và yêu văn hóa của dân tộc mình, sau này tiếp tục gìn giữ và truyền lại cho thế hệ sau" - ông Chơ tâm sự.

Ở vùng cao, nơi điều kiện vui chơi của trẻ em còn nhiều thiếu thốn, những trại hè như ở Lao Chải đang mang đến nhiều giá trị hơn một sân chơi đơn thuần. Tiếng khèn ngân lên mỗi chiều hè không chỉ giúp các em có thêm niềm vui trong những ngày nghỉ, mà còn gieo vào tâm hồn thế hệ trẻ tình yêu với cội nguồn, với bản sắc văn hóa dân tộc.

 Từ những bài học đầu tiên ấy, những giá trị truyền thống đang được trao truyền một cách tự nhiên, bền bỉ để tiếng khèn Mông tiếp tục vang vọng giữa núi rừng Tây Bắc.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/nghe-nhan-nguoi-mong-truyen-day-mua-khen-ngay-he-cho-hoc-sinh-vung-cao-lao-cai-179260706202403437.htm