Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Khát vọng hiền tài và đạo học là nguồn lực tinh thần của dân tộc Việt Nam

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, gần một nghìn năm trước, trong những năm tháng xây dựng nền tự chủ của Đại Việt, cha ông ta đã sớm nhận thức sâu sắc rằng muốn quốc gia hưng thịnh phải đề cao sự học.

Nhìn lại chiều dài lịch sử, năm 1070, vua Lý Thánh Tông cho dựng Văn Miếu. Năm 1076, dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám ra đời tại Thăng Long, trở thành trường đại học đầu tiên của dân tộc, đưa sứ mệnh đào tạo nhân tài vào nền nếp lâu dài. Những quyết sách ấy thể hiện tầm nhìn của các bậc tiền nhân trong việc xây dựng nền tảng tri thức, giáo dục và phát triển đất nước.

Trải qua 950 năm, Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ gắn với lịch sử giáo dục, khoa cử mà còn trở thành biểu tượng tiêu biểu của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc Việt Nam.

Đặc biệt, 82 bia Tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám là minh chứng vượt thời gian cho tư tưởng coi trọng tri thức, đạo đức và trách nhiệm của người tài đối với quốc gia.

Câu nói nổi tiếng của Thân Nhân Trung: "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia" không chỉ khẳng định vị trí của người tài mà còn gửi gắm quan niệm về sự song hành giữa tài năng và phẩm hạnh.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, muốn đất nước trường tồn, tự chủ và vươn tầm thế giới, cội gốc muôn đời vẫn là vun bồi sự học, nuôi dưỡng hiền tài. Sức mạnh của dân tộc không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế hay tiềm lực quốc phòng mà còn được định hình bởi chiều sâu văn hóa, trí tuệ, bản lĩnh, phẩm giá con người và khát vọng vươn lên.

Kế thừa truyền thống ấy, sự nghiệp chăm lo giáo dục trong thời đại Hồ Chí Minh trước hết là bảo đảm quyền được học tập của toàn dân, đồng thời phát hiện, bồi dưỡng và trọng dụng những người có tài, có đức để phụng sự đất nước.

Học phải đi đôi với hành, kiến thức phải được vận dụng để giải quyết những vấn đề thực tiễn. Cơ hội học tập, học lại, học tiếp và học tập suốt đời cần trở thành quyền lợi rộng mở cho tất cả mọi người. Năng lực tự chủ của dân tộc được vun đắp từ những con người biết tiếp thu tinh hoa tri thức nhân loại, làm chủ công nghệ hiện đại và chủ động tìm lời giải cho những bài toán của Việt Nam.

3 nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược để tiếp nối tinh hoa Quốc học

Để tiếp nối những giá trị trường tồn của Quốc Tử Giám, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị tập trung thực hiện 3 nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược.

1. Bảo tồn di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám và đưa tinh thần, sức sống của di sản hiện diện sinh động trong đời sống học đường. Mọi hoạt động trùng tu, tôn tạo phải dựa trên nền tảng nghiên cứu khoa học nghiêm cẩn, tôn trọng tuyệt đối tính nguyên gốc của hiện vật, kiến trúc và không gian lịch sử.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị thành phố Hà Nội phối hợp với ngành văn hóa, giáo dục và các cơ quan nghiên cứu sớm hoàn thiện tư liệu, đẩy mạnh số hóa di tích. Trong đó, mỗi tấm bia Tiến sĩ cần có hình ảnh sắc nét, bản dịch chuẩn xác và chú giải sinh động, giúp học sinh ở mọi miền đất nước dễ dàng tra cứu, tìm hiểu và tự hào về truyền thống hiếu học của dân tộc. Những giá trị về lòng hiếu học, đạo đức liêm chính và tinh thần phụng sự cần được đưa vào giáo dục công dân, lịch sử cho thế hệ trẻ.

2. Mở rộng bình đẳng cơ hội học tập, giải phóng sức sáng tạo cho đội ngũ nhà giáo và xây dựng văn hóa học tập suốt đời. Cần ưu tiên đặc biệt cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, bảo đảm trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và học sinh khuyết tật được học tập đầy đủ.

Cùng với đó, cần tiếp tục đổi mới quản lý giáo dục, giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện để thầy cô dành nhiều thời gian, tâm huyết cho giảng dạy, nghiên cứu và bồi dưỡng nhân cách, ước mơ cho học trò. Các trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần chủ động hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu để người học sớm tiếp cận thực tiễn, ứng dụng tri thức và phát huy năng lực sáng tạo.

3. Chủ động tìm kiếm, trọng dụng nhân tài ở tất cả các cấp, từ những bài toán cấp thiết của từng địa phương và quốc gia. Việc thu hút nhân tài cần mở rộng tới cộng đồng trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài; đồng thời phải có cơ chế trao quyền, bảo đảm nguồn lực và bảo vệ những người năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trọng dụng nhân tài không chỉ dừng ở lời nói mà phải bắt đầu từ những nhiệm vụ cụ thể đất nước và nhân dân đang cần. Khi đã tin cậy giao việc thì phải kiên quyết trao quyền, bảo đảm nguồn lực và đánh giá công bằng bằng hiệu quả công việc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị các cấp ủy Đảng triển khai quyết liệt Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Kết luận số 105 của Trung ương về những định hướng chiến lược thu hút và trọng dụng nhân tài, Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Đối với Hà Nội, cần tiên phong trong việc đặt hàng chiến lược đối với các trường đại học, viện nghiên cứu nhằm giải quyết những vấn đề thực tiễn cấp thiết của Thủ đô; mạnh dạn trao cơ hội, nhiệm vụ để các nhà khoa học trẻ đưa ý tưởng, giải pháp sáng tạo vào cuộc sống.

Nhấn mạnh trách nhiệm của Thủ đô trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, một Thủ đô phát triển không chỉ được đánh giá bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế mà trước hết phải bằng chiều sâu văn hóa và trí tuệ. Hà Nội cần trở thành trung tâm hội tụ, lan tỏa và kết tinh nguyên khí, trí tuệ của dân tộc.

Tiếp nối tinh hoa đạo học trong thời đại mới

Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam được xây dựng như một hành trình trở về cội nguồn Quốc học, tôn vinh những giá trị tinh thần đã làm nên sức sống bền bỉ của nền giáo dục Việt Nam qua các thời kỳ.

Chương trình gồm phần Lễ và phần Hội, hòa quyện chất liệu văn hóa truyền thống và ngôn ngữ trình diễn đương đại. Các loại hình ca, múa, nhạc, sáng tác mới, mashup và hình ảnh tư liệu được kết hợp với công nghệ trình diễn hiện đại như 3D Mapping, ánh sáng laser, thực tế tăng cường (AR), hệ thống LED lưới và pháo hoa nghệ thuật.

Thông qua sự kết hợp giữa lịch sử, văn hóa và nghệ thuật hiện đại, chương trình không chỉ khơi dậy niềm tự hào về truyền thống Quốc học mà còn gửi gắm thông điệp về vai trò của giáo dục, tri thức và nhân tài đối với tương lai đất nước.

Năm 2076, Quốc Tử Giám sẽ tròn 1.000 năm tuổi. Nhìn tới dấu mốc ấy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh trách nhiệm của thế hệ hôm nay không chỉ là trao truyền một di sản nghìn năm nguyên vẹn mà còn phải gìn giữ, phát huy những giá trị tư tưởng, khát vọng hiền tài và đạo học.

Từ những nét chữ trên bia đá đến khát vọng học tập của thế hệ trẻ hôm nay, mạch nguồn đạo học Việt Nam vẫn đang được tiếp nối. Đó cũng chính là nền tảng tinh thần và động lực để dân tộc phát huy trí tuệ, bản lĩnh, sức sáng tạo, vững bước trên con đường phát triển phồn vinh, hùng cường.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-khat-vong-hien-tai-va-dao-hoc-la-nguon-luc-tinh-than-cua-dan-toc-viet-nam-179261114101618497.htm