Tín hiệu Bluetooth có thể tiết lộ danh tính và thói quen di chuyển

Bluetooth có thể trở thành công cụ theo dõi

Cơ chế này được sử dụng trong nhiều tính năng kết nối không dây, từ ghép nối nhanh giữa phụ kiện và điện thoại đến các mạng lưới tìm kiếm thiết bị thất lạc của Apple và Google. Những mạng lưới này tận dụng tín hiệu Bluetooth để hỗ trợ xác định vị trí thiết bị.

Tuy nhiên, các gói dữ liệu quảng bá không chỉ phục vụ kết nối. Tùy thiết bị và cách nhà sản xuất triển khai, dữ liệu phát đi có thể chứa tên thiết bị, thông tin nhà sản xuất hoặc những dấu hiệu kỹ thuật khác. Khi được thu thập và phân tích bằng công cụ chuyên dụng, chúng có thể giúp xác định loại thiết bị và ghi nhận sự hiện diện của thiết bị trong một khu vực.

Hoạt động thu thập, ghi nhận và phân tích tín hiệu Bluetooth được gọi là Bluetooth sniffing. Thông qua các bộ thu chuyên dụng, người thực hiện có thể ghi lại những gói tín hiệu BLE được phát trong phạm vi phủ sóng.

Chẳng hạn, khi bố trí thiết bị thu tại sân bay, khách sạn, quán cà phê hoặc trung tâm hội nghị, người thu thập dữ liệu có thể ghi nhận thời điểm thiết bị xuất hiện và rời khỏi khu vực. Nếu hoạt động này được duy trì tại nhiều địa điểm, dữ liệu thu thập được có thể cho thấy tần suất một thiết bị ghé thăm từng nơi, qua đó hé lộ một phần thói quen di chuyển của người sử dụng.

Nguy cơ lộ thông tin còn có thể xuất phát từ cách người dùng đặt tên thiết bị. Những tên gọi chứa thông tin cá nhân, chẳng hạn "AirPods của Jada", có thể vô tình tiết lộ danh tính chủ sở hữu nếu được phát trong tín hiệu Bluetooth.

Lorena Carthy-Wilmot, phụ trách chiến lược an ninh tại châu Âu của iVerify, nhận định Bluetooth sniffing thường được sử dụng như một phương thức thu thập thông tin bổ trợ. Dữ liệu thu được có thể phục vụ việc nhận diện thiết bị, theo dõi sự hiện diện và xây dựng hồ sơ về thói quen của người dùng.

Theo ZDNET, việc thu thập tín hiệu Bluetooth không chỉ xuất hiện trong hoạt động do thám hoặc tấn công mạng. Một số nhà bán lẻ cũng sử dụng công nghệ này tại cửa hàng để nhận diện sự hiện diện của thiết bị di động, phục vụ các dịch vụ dựa trên vị trí như hỗ trợ tìm kiếm sản phẩm hoặc cung cấp khuyến mại.

Chính sách quyền riêng tư của Target và Walmart tại Mỹ cũng đề cập đến việc sử dụng tín hiệu Bluetooth trong một số dịch vụ tại cửa hàng. Điều này cho thấy dữ liệu phát ra từ thiết bị cá nhân có thể được khai thác không chỉ trong lĩnh vực an ninh mạng mà cả hoạt động thương mại, đặt ra yêu cầu về minh bạch trong thu thập và sử dụng dữ liệu.

Lỗ hổng kết nối và cách hạn chế rủi ro

Mức độ bảo vệ quyền riêng tư giữa các thiết bị Bluetooth không giống nhau. Một số thiết bị sử dụng địa chỉ riêng tư (Private Address), trong đó có địa chỉ riêng có thể phân giải (Resolvable Private Address - RPA). Cơ chế này cho phép địa chỉ Bluetooth thay đổi theo chu kỳ, hạn chế khả năng bên ngoài nhận diện và theo dõi một thiết bị bằng cách liên tục ghi nhận địa chỉ MAC.

Tuy nhiên, không phải mọi phụ kiện Bluetooth đều hỗ trợ hoặc triển khai cơ chế bảo vệ này giống nhau. Ngay cả khi địa chỉ MAC thay đổi, những thông tin khác trong gói tín hiệu vẫn có thể trở thành dấu hiệu nhận diện thiết bị, tùy thuộc vào cách nhà sản xuất thiết kế và cấu hình sản phẩm.

Bên cạnh nguy cơ bị thu thập tín hiệu để theo dõi, một số lỗ hổng trong cơ chế ghép nối Bluetooth còn có thể bị khai thác để can thiệp trực tiếp vào kết nối.

Trên những thiết bị bị ảnh hưởng, kẻ tấn công có thể thiết lập kết nối mà không cần sự đồng ý của người dùng. Các nhà nghiên cứu cũng truy cập được micro trên những thiết bị bị chiếm quyền. Một số kịch bản tấn công còn cho phép liên kết phụ kiện với tài khoản của kẻ tấn công, từ đó theo dõi vị trí thiết bị thông qua mạng lưới Find Hub của Google. Nhóm nghiên cứu khuyến nghị người dùng kiểm tra và cài đặt bản cập nhật bảo mật do nhà sản xuất cung cấp.

Một nghiên cứu khác của các nhà khoa học thuộc EURECOM (Pháp), được trình bày tại Hội nghị NDSS 2026, xác định sáu lỗ hổng trong thiết kế quy trình ghép nối lại (re-pairing) của Bluetooth Low Energy. Những điểm yếu này có thể tạo điều kiện để kẻ tấn công giả mạo thiết bị, hạ cấp mức độ bảo mật hoặc thực hiện tấn công xen giữa (Man-in-the-Middle), qua đó can thiệp vào quá trình trao đổi dữ liệu giữa các thiết bị đã ghép nối.

Nghiên cứu đánh giá 22 mục tiêu thử nghiệm, bao gồm 15 thành phần Bluetooth Host và 12 Bluetooth Controller. Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện các lỗi triển khai trong những nền tảng Bluetooth của Apple, Android và NimBLE. Kết quả cho thấy rủi ro không chỉ xuất phát từ cách cấu hình từng thiết bị mà còn liên quan đến thiết kế quy trình ghép nối lại trong tiêu chuẩn Bluetooth.

Để giảm nguy cơ lộ thông tin, các chuyên gia an ninh mạng khuyến nghị người dùng tránh đặt tên thiết bị Bluetooth chứa thông tin cá nhân, thường xuyên cập nhật firmware và ngắt kết nối hoặc tắt phụ kiện không dây khi không sử dụng.

Với điện thoại, người dùng có thể tắt Bluetooth trong phần Cài đặt khi không có nhu cầu kết nối. Trên iPhone, thao tác tắt Bluetooth tại Trung tâm điều khiển chỉ tạm ngắt kết nối với các phụ kiện, không vô hiệu hóa hoàn toàn Bluetooth. Theo hướng dẫn của Apple, người dùng cần vào Cài đặt, chọn Bluetooth và tắt tính năng này nếu muốn ngừng sử dụng Bluetooth.

Trong môi trường doanh nghiệp, việc kiểm kê thiết bị không dây đang hoạt động, rà soát phiên bản phần mềm và kiểm soát kết nối tại những khu vực xử lý dữ liệu nhạy cảm cũng giúp hạn chế rủi ro.

Bluetooth sniffing không cho phép người thu thập tín hiệu mặc nhiên truy cập dữ liệu cá nhân hoặc nghe lén các cuộc trò chuyện. Rủi ro chủ yếu nằm ở khả năng khai thác những thông tin thiết bị phát ra để nhận diện, ghi nhận sự hiện diện và suy đoán thói quen di chuyển của người dùng. 

Vì vậy, bảo vệ quyền riêng tư không chỉ phụ thuộc vào việc ngăn chặn các cuộc tấn công mạng mà còn đòi hỏi người dùng chú ý đến những dữ liệu được thiết bị chia sẻ qua kết nối không dây.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/tin-hieu-bluetooth-co-the-tiet-lo-danh-tinh-va-thoi-quen-di-chuyen-17926103119031099.htm