Sau Internet vệ tinh, SpaceX muốn bán gói cước di động trực tiếp cho người dùng

SpaceX: Từ nhà cung cấp Internet vệ tinh đến tham vọng trở thành nhà mạng di động

Khi Starlink bắt đầu cung cấp Internet vệ tinh toàn cầu, mục tiêu của SpaceX là kết nối những khu vực không có hạ tầng viễn thông. Nhưng các báo cáo mới từ Financial Times và TechRadar cho thấy công ty của Elon Musk đang cân nhắc một bước đi lớn hơn nhiều: Bán gói cước di động trực tiếp cho người tiêu dùng dưới thương hiệu Starlink.

Nếu điều này trở thành hiện thực, SpaceX sẽ không còn chỉ là doanh nghiệp vận hành vệ tinh mà sẽ bước vào thị trường mà lâu nay do các nhà mạng truyền thống như Verizon, AT&T và T-Mobile thống trị tại Hoa Kỳ.

SpaceX thật sự muốn gì?

Điểm quan trọng nhất là SpaceX không muốn thay thế hoàn toàn mạng di động mặt đất bằng vệ tinh. Điều họ hướng tới là một mô hình kết hợp.

Hiện nay Starlink đã triển khai dịch vụ Direct-to-Cell - cho phép điện thoại thông thường kết nối trực tiếp với vệ tinh trong những khu vực mất sóng. Công nghệ này được phát triển thông qua hợp tác với T-Mobile tại Mỹ.

Về bản chất, SpaceX đang xây dựng từng lớp hạ tầng:

- Lớp 1: Internet vệ tinh cho hộ gia đình và doanh nghiệp. 

- Lớp 2: Kết nối vệ tinh trực tiếp tới điện thoại khi không có sóng. 

- Lớp 3: Gói cước di động mang thương hiệu Starlink cho người dùng cuối.

Cụ thể là, Starlink muốn trở thành một hệ sinh thái kết nối toàn diện, chứ không chỉ là dịch vụ Internet vệ tinh.

SpaceX sẽ triển khai mạng viễn thông như thế nào?

Đây là câu hỏi khiến giới viễn thông tranh luận nhiều nhất tại Mỹ khi thông tin này được công bố.

Phương án được đánh giá khả thi nhất là SpaceX hoạt động theo mô hình nhà mạng di động ả0 (MVNO). Theo mô hình này, Starlink sẽ thuê hạ tầng của một nhà mạng hiện hữu nhưng bán dịch vụ dưới thương hiệu riêng.

Điều này giúp SpaceX tránh phải xây dựng hàng chục nghìn trạm phát sóng mặt đất ngay từ đầu.

Hiện tại, Sapce X đã công khai hợp tác để triển khai tham vọng này với những nhà mạng lớn nhất toàn cầu. Bao gồm T-Mobile (Mỹ), Rogers Communications (Canada); Hợp tác cho dịch vụ Direct-to-Cell - KDDI (Nhật Bản), Optus (Australia). Các thỏa thuận này cho thấy SpaceX đang chọn cách hợp tác với nhà mạng trước khi tự mình trở thành nhà mạng.

SpaceX không công bố riêng chi phí cho dự án mạng di động, nhưng các con số liên quan cho thấy quy mô đầu tư rất lớn. SpaceX đã chi hơn 10 tỷ USD cho việc phóng và vận hành hàng nghìn vệ tinh Starlink. Các vệ tinh có ăng-ten lớn dành riêng cho kết nối điện thoại bắt đầu được triển khai từ năm 2024.

Các chuyên gia ước tính nếu Starlink muốn xây dựng mạng di động riêng thay vì thuê hạ tầng, công ty có thể phải đầu tư thêm hàng chục tỷ USD cho phổ tần, trạm phát sóng và hệ thống vận hành thuê bao.

Đó là lý do nhiều nhà phân tích cho rằng triển khai mô hình nhà mạng di động ảo (MVNO) là bước đi thực tế hơn trong giai đoạn đầu.

Vì sao thị trường lo ngại?

Ngay sau khi xuất hiện thông tin SpaceX có thể bán gói cước di động trực tiếp, cổ phiếu của nhiều nhà mạng Mỹ đã giảm.

Giới đầu tư không tin rằng Starlink sẽ thay thế hoàn toàn các mạng 4G/5G, nhưng họ lo ngại một kịch bản khác: Starlink trở thành nhà mạng chuyên phục vụ vùng xa, vùng mất sóng và các khách hàng thường xuyên di chuyển.

Đây là nhóm khách hàng mà các nhà mạng truyền thống phục vụ kém hiệu quả nhất.

Starlink Việt Nam đang triển khai dịch vụ gì?

Việt Nam hiện đã cho phép thí điểm có kiểm soát dịch vụ viễn thông sử dụng công nghệ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp của Starlink. Cho đến hiện tại, chưa công bố thời điểm chính thức cung cấp cho người dùng trong nước, dù trước đó nhiều nguồn tin cho rằng dịch vụ có thể bắt đầu từ tháng 7/2026. 

Đại diện Starlink Services Việt Nam cho biết doanh nghiệp đang hoàn tất các bước chuẩn bị sau khi được cấp phép. Trước đó, Cục Tần số vô tuyến điện đã cấp giấy phép sử dụng tần số và thiết bị vô tuyến điện cho công ty. Trong giai đoạn đầu, Starlink sẽ triển khai 4 trạm cổng (gateway) tại Việt Nam và được phép phát triển tối đa 600.000 thiết bị đầu cuối trong thời gian thí điểm. 

Theo các thông tin được công bố trước đây, SpaceX cũng từng bày tỏ kế hoạch đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD vào Việt Nam để phát triển hạ tầng phục vụ Starlink. Đây được xem là một trong những khoản đầu tư lớn nhất của doanh nghiệp này tại khu vực Đông Nam Á. 

Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng Starlink sẽ không cạnh tranh trực diện với Viettel, VNPT hay MobiFone. Với mức giá dự kiến khoảngn100 USD/tháng, chưa bao gồm chi phí mua thiết bị đầu cuối, Internet vệ tinh khó có thể trở thành lựa chọn phổ thông trong bối cảnh hạ tầng cáp quang và 4G, 5G tại Việt Nam đã có độ phủ rộng và mức giá thuộc nhóm thấp trên thế giới. 

Thay vào đó, lợi thế của Starlink nằm ở những khu vực mà hạ tầng viễn thông mặt đất còn nhiều hạn chế, như vùng sâu, vùng xa, hải đảo, tàu cá hoạt động ngoài khơi hoặc các khu vực bị chia cắt do thiên tai. Ngoài ra, mạng vệ tinh cũng được đánh giá là lớp hạ tầng dự phòng quan trọng trong các tình huống khẩn cấp, khi mạng viễn thông truyền thống gặp sự cố. 

Nếu trong tương lai SpaceX hiện thực hóa kế hoạch trở thành nhà cung cấp dịch vụ di động, lộ trình tại Việt Nam có thể sẽ phức tạp hơn nhiều. Khác với Internet vệ tinh, việc cung cấp gói cước di động trực tiếp đòi hỏi doanh nghiệp phải đáp ứng các quy định về giấy phép viễn thông, tài nguyên tần số, quản lý thuê bao và nhiều yêu cầu pháp lý khác. 

Vì vậy, trong ngắn hạn, Starlink tại Việt Nam nhiều khả năng vẫn sẽ tập trung vào vai trò bổ sung cho hạ tầng viễn thông hiện có, thay vì trở thành một nhà mạng cạnh tranh trực tiếp với các doanh nghiệp trong nước.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/sau-internet-ve-tinh-spacex-muon-ban-goi-cuoc-di-dong-truc-tiep-cho-nguoi-dung-179260630202557695.htm