Năm 2026, "giấc mơ du học Mỹ" có thu hẹp hơn với người Việt?
Bất chấp số lượng người Việt du học Mỹ đạt mốc kỷ lục 25.600 sinh viên, một làn sóng dịch chuyển tư duy đang âm thầm diễn ra ngay trong lòng "giấc mơ" này.
Viên chức công tác ở Tổng lãnh sự quán Mỹ tại Thành phố Hồ Chí Minh trả lời nhiều vấn đề "nóng" của phụ huynh và người học liên quan tới quy trình xin visa du học Mỹ, nhất là ở mục khai báo mạng xã hội. Hình ảnh: Báo Thanh Niên
Trong nhiều thập kỷ, Mỹ luôn được xem là trung tâm thu hút sinh viên quốc tế nhờ chất lượng giáo dục hàng đầu thế giới, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh mẽ và triển vọng nghề nghiệp sau tốt nghiệp. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, "giấc mơ Mỹ" đang đứng trước những thử thách rõ rệt hơn đối với sinh viên Việt Nam, khi các yếu tố chính sách, chi phí và thị trường lao động cùng lúc tạo ra áp lực chưa từng có.
Những thay đổi này không khiến Mỹ mất đi sức hút, nhưng đang buộc người trẻ Việt Nam phải nhìn nhận lại du học Mỹ như một lựa chọn chiến lược dài hạn, thay vì một con đường mặc định dẫn tới thành công.
Chính sách thị thực: “Cánh cửa” du học Mỹ không còn rộng mở
Giai đoạn 2025-2026, chính sách nhập cư của Mỹ bước vào giai đoạn siết chặt mạnh mẽ. Bộ Ngoại giao Mỹ đã thu hồi hơn 100.000 thị thực, trong đó có khoảng 8.000 thị thực sinh viên. Phạm vi thu hồi không chỉ giới hạn ở các vi phạm pháp luật như lái xe khi say rượu (DUI) hay hành hung, mà còn mở rộng sang các yếu tố liên quan đến an ninh và quan điểm chính trị.
Đáng chú ý, từ ngày 1/10/2025, chương trình miễn phỏng vấn visa diện rộng (dropbox) chính thức chấm dứt. Phần lớn sinh viên quốc tế diện F-1, M-1 và J-1 buộc phải quay lại quy trình phỏng vấn trực tiếp, kéo dài thời gian xử lý và gia tăng rủi ro bị từ chối. Song song với đó là việc kiểm tra mạng xã hội và hồ sơ cá nhân ngày càng chặt chẽ, khiến quá trình xin visa trở nên nhạy cảm và khó đoán hơn.
Mức học phí leo thang là một trong những trở ngại lớn đối với du học sinh Mỹ. Ảnh chụp màn hình.
Ba bài toán lớn: Chi phí, việc làm, định cư
Dù số lượng du học sinh Việt Nam tại Mỹ đã chạm mốc kỷ lục khoảng 25.600 người, thực tế phía sau con số này là những áp lực ngày càng lớn.
Chi phí đào tạo là rào cản đầu tiên. Trong vòng 20 năm, học phí tại các trường công lập Mỹ đã tăng tới 158%, trong khi các trường tư thục tăng 132%. Với mức chi phí phổ biến từ 30.000-60.000 USD/năm, chưa tính sinh hoạt phí, du học Mỹ ngày càng trở thành một khoản đầu tư lớn, khiến nhiều gia đình đặt câu hỏi về khả năng hoàn vốn.
Việc làm sau tốt nghiệp là thách thức thứ hai. Thị trường lao động Mỹ năm 2026 được đánh giá là ảm đạm nhất kể từ năm 2014. Sinh viên quốc tế không chỉ cạnh tranh với lao động bản địa mà còn chịu tác động từ làn sóng tự động hóa và trí tuệ nhân tạo.
Thống kê cho thấy chỉ khoảng 12% sinh viên cử nhân có thể tìm được việc làm tại Mỹ sau khi tốt nghiệp. Ngay cả sinh viên đến từ các trường thuộc nhóm Ivy League cũng phải gửi hàng trăm, thậm chí hàng nghìn hồ sơ mà không nhận được phản hồi.
Định cư và visa lao động tiếp tục là “nút thắt” lớn. Quy định mới đối với visa H-1B chuyển trọng tâm xét duyệt sang mức lương cao, thay vì cơ chế quay số ngẫu nhiên trước đây. Điều này khiến sinh viên mới ra trường ở bậc lương thấp gặp khó khăn gấp nhiều lần so với nhóm đã có kinh nghiệm. Đề xuất nâng phí bảo lãnh lao động lên tới 100.000 USD cũng làm gia tăng sự dè dặt của doanh nghiệp Mỹ trong việc tuyển dụng nhân sự quốc tế.
Vũ Phương Thảo - Chuyên viên thiết kế trải nghiệm học tập tại Đại học Columbia, Mỹ đã tìm được việc như ý tại ngôi trường mình đã theo học sau thời gian rải rất nhiều hồ sơ xin việc. Hình ảnh: VNE
Dịch chuyển tư duy: Du học có chiến lược thay vì chạy theo "mốt"
Trước bối cảnh trên, tư duy du học của sinh viên và phụ huynh Việt Nam đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Nhiều gia đình không còn coi Mỹ là lựa chọn mặc định, mà bắt đầu chuyển hướng sang các quốc gia có chính sách ổn định hơn, chi phí hợp lý và lộ trình định cư minh bạch như Nhật Bản, Đức, Pháp, Anh và Canada.
Xu hướng này không chỉ diễn ra tại Việt Nam mà còn phổ biến ở nhiều quốc gia châu Á. Ví dụ như tại Thượng Hải, nhiều trường quốc tế đã tập trung vào chương trình A-Level của Anh thay vì lộ trình Mỹ do lo ngại rủi ro chính sách. Các chuyên gia giáo dục khuyến nghị sinh viên cần đa dạng hóa chiến lược nghề nghiệp, sẵn sàng bắt đầu từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, startup hoặc hình thức hợp đồng ngắn hạn để tích lũy kinh nghiệm và từng bước tiếp cận thị trường lao động quốc tế.
Có thể thấy, năm 2026 không đánh dấu sự kết thúc của “giấc mơ du học Mỹ”, nhưng là thời điểm cho thấy rõ sự phân hóa. Mỹ vẫn là điểm đến hàng đầu đối với những sinh viên theo đuổi khối ngành STEM và những cá nhân có năng lực cạnh tranh toàn cầu. Tuy nhiên, giai đoạn du học theo phong trào, theo tâm lý “đi để đổi đời” đã không còn phù hợp.
Thế hệ công dân toàn cầu trong bối cảnh mới cần một chiến lược thực dụng: Chuẩn bị kỹ năng hòa nhập sớm, xây dựng mạng lưới kết nối ngay từ khi còn học tập và, quan trọng hơn cả, chứng minh được giá trị thực tiễn của bản thân đối với doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa vào tấm bằng.
Nếu coi du học Mỹ là một hành trình dài, thì năm 2026 là giai đoạn đòi hỏi sự tỉnh táo và chuẩn bị kỹ lưỡng hơn bao giờ hết. "Giấc mơ du học Mỹ" không biến mất, nhưng sàng lọc khó khăn hơn và dành cho những người sẵn sàng đối diện với rủi ro, chấp nhận cạnh tranh khốc liệt và có chiến lược rõ ràng.
Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/nam-2026-giac-mo-du-hoc-my-co-thu-hep-hon-voi-nguoi-viet-179260113141755847.htm