Đạo đức nhà giáo và bài học sau sự việc "học sinh liếm đất" tại Trường Tiểu học Trưng Nhị
Vụ việc một giáo viên tại Trường tiểu học Trưng Nhị để học sinh "liếm đất" đặt ra những đòi hỏi nghiêm túc về đạo đức nhà giáo và nội quy trường học. Một tuần sau sự cố, đây là lúc cần nhìn nhận lại hành trình hàn gắn niềm tin và trang bị khả năng tự bảo vệ cho học sinh.
Học sinh Trường Tiểu học Trưng Nhị tại hoạt động trải nghiệm gói bánh chưng dịp xuân Bính Ngọ 2026. Ảnh: Trường Tiểu học Trưng Nhị
Khoảng 15 giờ ngày 24/2, trong tiết Đạo đức tại lớp 2A2 Trường Tiểu học Trưng Nhị (phường Phúc Yên, tỉnh Phú Thọ), giáo viên Nguyễn Thị Sinh đã để xảy ra một sự việc vi phạm đạo đức nhà giáo và quy tắc ứng xử sư phạm. Khi yêu cầu học sinh dọn vệ sinh lớp học và nhận được những câu trả lời đùa nghịch từ học sinh như "dùng lưỡi liếm, mũi hít" rác, thay vì chấn chỉnh nghiêm túc, giáo viên này nói: "Thế thì thử đi". Hậu quả là một số học sinh lớp 2A2 đã thực hiện theo lời giáo viên.
Sau sự việc xảy ra tại lớp 2A2, những bức xúc dần lắng xuống và các biện pháp kỷ luật đã được thực thi, thay vì những tranh cãi đúng sai, điều mọi người quan tâm nhất lúc này là sự tử tế và chuẩn mực trong tâm thế người thầy. Khi đạo đức nhà giáo được đặt đúng vị trí, những vết thương tâm lý của trẻ mới có cơ hội được chữa lành. Câu hỏi đặt ra là: Làm thế nào để các em học sinh bước tiếp mà không mang theo mặc cảm, và làm sao để mỗi giáo viên thực sự là tấm gương chuẩn mực về nhân phẩm?
Nhìn lại sự cố với bài học sâu sắc về đạo đức nhà giáo
Sau một tuần nhìn lại, chúng ta thấy rõ rằng câu nói "Thế thì thử đi" của giáo viên không đơn thuần là một phản ứng bột phát. Thực tế cho thấy, đó là sự thiếu hụt nghiêm trọng về nhạy cảm sư phạm và ý thức bảo vệ danh dự học sinh - những yếu tố trọng yếu cấu thành nên đạo đức nhà giáo.
Trước hết là áp lực từ sự áp đặt vô hình. Ở lứa tuổi lên 7 lên 8, giáo viên luôn được xem là hình mẫu chuẩn mực tuyệt đối. Chính vì vậy, sự "cho phép" của người đứng lớp đối với một hành vi phản cảm vô tình biến một tình huống lệch chuẩn trở thành một trải nghiệm được thừa nhận trong tiềm thức trẻ thơ.
Đáng lo ngại hơn chính là những tổn thương thầm lặng. Sau những ồn ào, hệ quả thực sự không nằm ở vết bẩn trên sàn nhà, mà nằm ở sự rạn nứt về lòng tự trọng. Hơn nữa, khi sự việc bị lan truyền trên mạng xã hội, các em vô tình trở thành tâm điểm của sự bàn tán, gây ra những hệ lụy tâm lý khó lường cho lứa tuổi tiểu học.
Ưu tiên sự an toàn và nhận thức của trẻ
Bên cạnh đó, tại thời điểm dư luận xã hội bắt đầu giảm nhiệt, đây lại là lúc nhà trường và phụ huynh cần tập trung phối hợp để chăm sóc tinh thần cho các em thông qua những giá trị đạo đức nhà giáo nhân văn.
Trước hết, nhà trường cần có biện pháp ngăn chặn tuyệt đối tình trạng học sinh các khối lớp khác chế giễu các em lớp 2A2. Đồng thời, giáo viên chủ nhiệm mới cần giúp các em hiểu rằng đó là một tình huống sai lầm từ phía người lớn, và các em hoàn toàn không có lỗi.
Đồng thời dạy trẻ về "ranh giới cá nhân". Bài học lớn nhất rút ra là cần trang bị cho trẻ khả năng tự bảo vệ. Cụ thể hơn, chúng ta cần dạy trẻ rằng các em có quyền nói "Không" hoặc đặt câu hỏi "Tại sao?" trước những yêu cầu gây đau đớn, mất vệ sinh hoặc làm các em thấy khó chịu, dù yêu cầu đó đến từ người lớn, thầy cô.
Tuy nhiên, nỗ lực trang bị nhận thức cho trẻ sẽ không thể đạt hiệu quả nếu thiếu đi một môi trường sư phạm chuẩn mực tương ứng. Để sự an toàn của trẻ được đảm bảo bền vững, thiết nghĩ Ban giám hiệu nhà trường cần chuyển hóa những cam kết về đạo đức nhà giáo thành những hành động thực chất và đồng bộ.
Tiếp nối nỗ lực ổn định tâm lý cho tập thể lớp 2A2, nhà trường nên thay thế các buổi kiểm điểm bằng những hoạt động nhóm cởi mở để trẻ lấy lại sự tự tin. Song song đó, việc củng cố môi trường học đường cần bắt đầu từ công tác chuẩn hóa ứng xử của đội ngũ giáo viên. Các chương trình tập huấn chuyên sâu về kỹ năng sư phạm cần được triển khai định kỳ, nhằm ngăn chặn tận gốc những phát ngôn lệch chuẩn trước khi chúng kịp gây hại đến học sinh.
Đồng thời với đó, sự minh bạch trong thông tin chính là "chìa khóa" để hàn gắn sợi dây liên kết giữa gia đình và nhà trường. Việc chủ động cập nhật tình hình sinh hoạt, học tập của các em sẽ giúp phụ huynh an tâm hơn, đồng thời khẳng định cam kết của nhà trường về một môi trường giáo dục nhân văn và an toàn đúng nghĩa.
Sự việc tại Trường Tiểu học Trưng Nhị là một lời nhắc nhở nghiêm khắc về tầm quan trọng của đạo đức nhà giáo. Một tuần sau sự cố, hãy để những tranh cãi khép lại và mở ra một môi trường học tập mới cho các em. Bởi, mục tiêu cao cả nhất của giáo dục là giúp mỗi học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức, mà còn có nhận thức đúng đắn để tự tin bảo vệ giá trị của bản thân mình trước mọi tác động tiêu cực.
Hành trình hàn gắn này chắc chắn cần sự thấu cảm từ cộng đồng và sự quyết liệt từ nhà trường để "ngôi trường" thực sự trở thành nơi an toàn đúng nghĩa cho trẻ em.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 03/2026/TT-BGDĐT quy định các chuẩn mực ứng xử cho nhà giáo tại các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.
Bên cạnh các quy tắc ứng xử chung, Thông tư quy định cụ thể về quy tắc ứng xử với người học. Theo đó, Thông tư yêu cầu nhà giáo có thái độ mẫu mực, tinh thần bao dung, trách nhiệm, yêu thương; phản hồi, nhận xét, khen hoặc phê bình phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh; động viên, khích lệ sự phấn đấu và phát triển của người học.
Nhà giáo tôn trọng, đánh giá đúng thực chất năng lực của người học; bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học; tạo động lực phát huy phẩm chất và năng lực người học; lắng nghe, kịp thời tư vấn, hỗ trợ người học về lĩnh vực học tập, xã hội bảo đảm phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi.
Nhà giáo cũng có trách nhiệm tạo môi trường giáo dục an toàn, tích cực và bình đẳng; khuyến khích người học tham gia nghiên cứu, lao động sản xuất, hoạt động phục vụ cộng đồng, phát triển bền vững.
Đáng chú ý, Thông quy định nhà giáo không phân biệt đối xử giữa những người học dưới mọi hình thức; không xúc phạm, gây tổn thương, trù dập, định kiến, bạo hành, xâm hại người học dưới mọi hình thức và báo cáo kịp thời với lãnh đạo, cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện người học bị bạo lực, xâm hại; không ép buộc người học tham gia các hoạt động mang tính chất tự nguyện; không công khai thông tin của người học trái quy định; không gian lận, cố ý làm sai lệch kết quả trong các hoạt động tuyển sinh, đánh giá người học.
- Tham khảo thêm
