Vì sao nên bỏ điểm cộng IELTS và học sinh giỏi trong tuyển sinh đại học?

IELTS bùng nổ và sự lệch pha trong thang đo điểm số

Thống kê từ các trường đại học top đầu cho thấy sự gia tăng kỷ lục của thí sinh sử dụng chứng chỉ IELTS và chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. 

Tại Đại học Kinh tế Quốc dân, số lượng hồ sơ có IELTS đã tăng gấp 460 lần sau 9 năm - từ vỏn vẹn 50 hồ sơ vào năm 2017 lên 2.000 hồ sơ năm 2019, rồi chạm mốc 22.000 vào năm 2025 và đạt đỉnh 23.000 hồ sơ vào năm 2026. Tỷ lệ thí sinh trúng tuyển sở hữu IELTS từ 5.5 trở lên tại đây chiếm tới 80-85%, trong đó có 65% đạt từ 6.5 trở lên.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại nhiều trường đại học lớn khác. Tại Trường Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, lượng hồ sơ dùng chứng chỉ quốc tế tăng từ 1.367 (năm 2024) lên gần 2.300 (năm 2026), kéo theo hơn 40 thí sinh đạt ngưỡng điểm xét tuyển tuyệt đối 30/30 nhờ điểm cộng IELTS, trong khi số thí sinh đạt điểm tối đa bằng điểm thi thuần túy chỉ vỏn vẹn 3 người.

Tại Trường Đại học Kinh tế - Luật (Thành phố Hồ Chí Minh), gần 50% chỉ tiêu trúng tuyển (1.486 thí sinh) thuộc về nhóm có IELTS từ 5.0 trở lên và đều được hưởng điểm cộng.

Mức điểm cộng tối đa 3/30 điểm (bao gồm tới 1,5 điểm ngoại ngữ, năng khiếu và tối đa 3 điểm học sinh giỏi quốc gia) đã vô tình đẩy mặt bằng điểm xét tuyển vọt lên quá cao.

Ở các ngành cạnh tranh gay gắt, chỉ chênh lệch 0,25 điểm cộng đã quyết định kết quả đậu hay rớt, khiến những học sinh giỏi toàn diện nhưng không có điểm cộng ngoại ngữ hoàn toàn bị yếu thế trong cuộc đua trúng tuyển.

Cuộc đua "bắt buộc" có IELTS từ tâm lý sợ thiệt thòi

Khi chứng chỉ IELTS hay các khoản điểm cộng quyết định tấm vé vào đại học, việc học ngoại ngữ không còn xuất phát từ nhu cầu nâng cao năng lực, mà đã trở thành một khoản đầu tư bắt buộc.

Áp lực tích lũy điểm cộng tạo nên những gánh nặng tài chính và sự lo âu rất riêng cho từng nhóm gia đình.

Tại các đô thị, ngay cả khi con đã sở hữu giải học sinh giỏi, nhiều phụ huynh vẫn phải "bấm bụng" chi khoản tiền lớn cho khóa luyện IELTS cấp tốc. Nguyên nhân bởi trong cuộc đua sát nút, lợi thế từ giải thưởng cấp thành phố cũng chưa đủ an toàn nếu không có thêm 1,5 điểm cộng ngoại ngữ.

Ở các vùng nông thôn, nỗi lo này đè nặng hơn lên bài toán chi tiêu. Nhiều gia đình phải chắt bóp khoản tiền bằng cả năm tích lũy để đăng ký một lớp IELTS trực tuyến cho con. Thiếu trung tâm uy tín và hạn chế về hạ tầng, cha mẹ đành chấp nhận rủi ro tiền bạc chỉ vì sợ con chịu thiệt thòi khi xét tuyển.

Đưa chứng chỉ ngoại ngữ trở về đúng giá trị thực

Từ những bất cập trong việc quy đổi và cộng điểm giữa các phương thức, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất thay đổi cách tiếp cận theo hướng đơn giản hóa xét tuyển, tăng tính công bằng và bảo đảm mỗi năng lực của thí sinh được ghi nhận đúng cách.

Bỏ điểm cộng IELTS, học sinh giỏi trong tuyển sinh đại học không phải là sự phủ nhận giá trị của ngoại ngữ hay làm khó thí sinh. 

Thí sinh có IELTS hoàn toàn có thể dùng chứng chỉ để quy đổi thành điểm môn Ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, hoặc làm điều kiện trúng tuyển vào các chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh. 

Đó là cách sử dụng chứng chỉ đúng mục đích - một minh chứng về năng lực liên quan trực tiếp, chứ không phải một "khoản điểm cộng" nằm ngoài thang đo 30 điểm làm sai lệch mặt bằng tuyển sinh chung.

Quan trọng hơn, việc gạt bỏ điểm cộng khuyến khích sẽ giúp hạ nhiệt phong trào luyện thi đang gây áp lực lên phụ huynh từ thành thị đến nông thôn. 

Khi không còn những điểm thưởng nằm ngoài thang đo, cuộc đua vào đại học sẽ bớt đi gánh nặng chi phí và trở về đúng bản chất: sự nỗ lực cùng năng lực thực chất của mỗi học sinh.

Chỉ khi các kỳ thi trả về giá trị đánh giá thực chất, việc học ngoại ngữ hay bồi dưỡng học sinh giỏi mới trở lại đúng ý nghĩa tự nguyện và phát triển năng lực toàn diện.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/vi-sao-nen-bo-diem-cong-ielts-va-hoc-sinh-gioi-trong-tuyen-sinh-dai-hoc-179260918165928883.htm