Thành phố Hồ Chí Minh hứng 366,6mm mưa trong 3 ngày, lượng mưa vượt mức trung bình của 2 tháng
Từ 7 giờ ngày 29/9 đến 7 giờ ngày 2/10, trạm Lê Minh Xuân ghi nhận 366,6 mm mưa trong 3 ngày, cao hơn mức mưa trung bình nhiều năm của cả tháng 9 và tháng 10 cộng lại tại trạm có lượng mưa trung bình cao nhất Thành phố Hồ Chí Minh.
Người dân Thành phố Hồ Chí Minh vật lộn trong mưa ngập.
366,6 mm mưa trong 3 ngày
Theo ông Trần Văn Hưng, Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, tổng lượng mưa tại các trạm trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh từ 7 giờ ngày 29/9 đến 7 giờ ngày 2/10 cho thấy nhiều khu vực có lượng mưa lớn.
Riêng trạm Lê Minh Xuân ghi nhận 366,6mm trong 3 ngày. Con số này cao hơn tổng lượng mưa trung bình nhiều năm của tháng 9 và tháng 10 tại trạm có lượng mưa trung bình cao nhất Thành phố Hồ Chí Minh, khoảng 310-340mm.
Một số trạm khác cũng ghi nhận lượng mưa đáng kể trong cùng khoảng thời gian: Bình Chánh 184mm, Thuận An 171,2mm, Thủ Dầu Một 168,8mm, Bến Cát 134,2mm, An Phú 130,4mm, Hóc Môn 117,4mm, Thủ Đức 114,4mm, Cát Lái 109,6mm và Củ Chi 91mm.
Không chỉ tổng lượng mưa lớn, cường độ mưa trong thời gian ngắn cũng gây áp lực lớn lên hệ thống tiêu thoát nước. Chiều 30/9, trạm Hà Huy Giáp ghi nhận 79,2mm mưa chỉ trong 45 phút. Cùng thời điểm, mực nước tại Bình Triệu lên 1,59m. Trong khi đó, hệ thống cống được thiết kế với lượng mưa 86mm trong 3 giờ và mực triều 1,32m.
Mưa lớn, triều cao cùng gây áp lực lên hệ thống thoát nước
Trận mưa chiều 30/9 khiến 12 tuyến đường ở Thành phố Hồ Chí Minh ngập, trong đó một số điểm trên đường Phan Huy Ích ngập hơn 1m. Cơ quan chức năng xác định ngoài lượng mưa lớn và triều cao, khả năng tiêu thoát nước tại một số khu vực còn bị ảnh hưởng bởi hoạt động thi công hạ tầng.
Tại Phan Huy Ích, việc thi công dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - Rạch Nước Lên làm dòng chảy bị thu hẹp ở một số vị trí. Vật liệu, bùn đất phát sinh từ quá trình thi công cũng được xác định là một trong những yếu tố làm hạn chế khả năng thoát nước tại khu vực trong thời điểm mưa lớn.
Như vậy, tình trạng ngập trong đợt mưa vừa qua không chỉ liên quan đến tổng lượng nước mưa. Khi mưa có cường độ lớn trong thời gian ngắn, đồng thời xuất hiện triều cao và khả năng tiêu thoát nước bị hạn chế ở một số nơi, nước có thể tích tụ nhanh hơn khả năng tiêu thoát của hệ thống.
Ngày 1/10, nhiều khu vực tiếp tục xuất hiện mưa lớn, trong đó có những điểm ngập tại khu vực Gò Vấp, Bình Thạnh và các tuyến đường khác. Diễn biến này khiến một số điểm ngập kéo dài hoặc tái ngập sau những trận mưa tiếp theo.
Sóng ER góp phần kéo dài đợt mưa lớn ở Thành phố Hồ Chí Minh như thế nào?
Theo ông Trần Văn Hưng, Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, những ngày cuối tháng 9 và đầu tháng 10 xuất hiện sự thay đổi nhanh của các hình thế thời tiết, tạo nên tình trạng bất ổn định mạnh trong khí quyển Nam Bộ. Trên cao, áp cao cận nhiệt đới dịch chuyển về phía Nam rồi nâng trục lên phía Bắc qua khu vực Trung Bộ; đồng thời, các vùng hội tụ gió tầng thấp hoạt động mạnh.
Trong quá trình này, hoạt động đối lưu trên Nam Bộ còn được hỗ trợ bởi pha thuận của sóng Equatorial Rossby (ER), với tín hiệu thể hiện rõ trên khu vực Đông Dương và Biển Đông.
Sóng ER là một dạng dao động khí quyển quy mô lớn ở vùng nhiệt đới. Trong đợt mưa này, theo ông Trần Văn Hưng, ER góp phần tăng cường hội tụ và điều kiện ẩm, tạo môi trường thuận lợi cho đối lưu phát triển. Khi kết hợp với gió mùa Tây Nam và nguồn ẩm dồi dào, các ổ mây dông có điều kiện phát triển mạnh hơn.
Có thể hình dung chuỗi tác động theo hướng: hội tụ ẩm → không khí ẩm đi lên → đối lưu phát triển → mưa dông tăng cường.
Đợt mưa cuối tháng 9, đầu tháng 10 là kết quả của sự chồng lấn nhiều hình thế, gồm gió mùa Tây Nam, hội tụ gió tầng thấp, sự dịch chuyển của áp cao cận nhiệt đới và pha thuận của sóng ER. Chính sự kết hợp này tạo điều kiện để hội tụ ẩm duy trì trong nhiều ngày, khiến mưa không chỉ xuất hiện trong một trận riêng lẻ mà tái diễn ở nhiều thời điểm.
Đây cũng là lý do tổng lượng mưa trong 3 ngày tại Lê Minh Xuân tăng lên mức 366,6mm, trong khi các đợt mưa liên tiếp làm hệ thống thoát nước tại những khu vực thấp trũng phải chịu áp lực kéo dài.
Thành phố Hồ Chí Minh còn mưa lớn trong những ngày tới
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 3/10, Thành phố Hồ Chí Minh có mưa rào và dông vài nơi; riêng chiều và tối có mưa rào, dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Nhiệt độ thấp nhất 24-26 độ C, cao nhất 32-34 độ C. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ nhận định từ ngày 1-4/10, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục có mưa rào và dông về chiều tối, dù hình thái mưa có xu hướng ổn định hơn so với đợt mưa lớn vừa qua. Một số khu vực vẫn có khả năng xuất hiện mưa to cục bộ.
Đáng chú ý, từ khoảng ngày 5/10, rãnh áp thấp có xu hướng mạnh lên thành dải hội tụ nhiệt đới, khiến hội tụ gió và mức độ bất ổn định khí quyển có khả năng tăng. Theo nhận định của Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, mưa tại Thành phố Hồ Chí Minh có thể gia tăng cả về diện và lượng trong các ngày 5-6/10.
Trong khi đó, bản tin thủy triều ngày 3/10 của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết ven biển Nam Bộ đang trong giai đoạn triều cao, có xu hướng giảm đến ngày 5/10 rồi tăng trở lại.
Vì vậy, sau đợt mưa lớn vừa qua, nguy cơ ngập cục bộ tại các khu vực thấp trũng của Thành phố Hồ Chí Minh vẫn cần được lưu ý, nhất là khi mưa lớn xuất hiện đồng thời với thời điểm triều cao.
