Quy trình lọc ảo vận hành ra sao và liệu có thực sự chính xác, công bằng hay không?

Công văn 2304/BGDĐT-GDĐH của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hướng dẫn công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 nêu rõ: "Các cơ sở đào tạo thực hiện lọc ảo giai đoạn cuối và tiến hành rà soát kết quả trước khi công bố điểm trúng tuyển (giải quyết vướng mắc nếu có) trước 17 giờ ngày 13/8/2026.

Từ ngày 4/8/2026 đến 17 giờ ngày 09/8/2026 theo các mốc thời gian, cơ sở đào tạo tổ chức xét tuyển nguyện vọng của thí sinh đã đăng ký vào cơ sở đào tạo tương ứng dữ liệu thí sinh cung cấp phục vụ xét tuyển vào chương trình đào tạo, xử lý nguyện vọng xét tuyển trên Hệ thống để xác định nguyện vọng cao nhất trong số nguyện vọng xét tuyển mà thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển".

Lọc ảo là gì và vận hành theo nguyên tắc nào?

Hiểu một cách đơn giản, lọc ảo là quá trình hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo chạy phần mềm tự động để xử lý tất cả các nguyện vọng đăng ký của thí sinh trên toàn quốc. 

Hệ thống này xử lý nguyện vọng (lọc ảo) của thí sinh 6 lần, nhằm giữ lại 1 nguyện vọng cao nhất mà thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển, loại bỏ tất cả các nguyện vọng trúng tuyển ở thứ tự thấp hơn; qua đó chấm dứt tình trạng một thí sinh đậu nhiều nguyện vọng.

Nguyên tắc vận hành của hệ thống là xét từ trên xuống dưới. Giả sử, thí sinh đăng ký 15 nguyện vọng. Mà theo quy định, mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển duy nhất 1 nguyện vọng. Nên thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng nào, thì hệ thống sẽ tự động dừng lại ở nguyện vọng đó và lập tức hủy bỏ toàn bộ các nguyện vọng xếp phía dưới.

Ví dụ, thí sinh trúng tuyển ngay nguyện vọng thứ 1 thì 14 nguyện vọng còn lại sẽ lập tức bị hủy bỏ. Nếu thí sinh không trúng tuyển nguyện vọng 1, thì hệ thống loại nguyện vọng 1 ra và tự động chuyển sang xét nguyện vọng 2. Nếu thí sinh trúng tuyển nguyện vọng 2, hệ thống sẽ dừng lại và rút tên của thí sinh ra khỏi danh sách xét tuyển. Quy tắc này triệt tiêu hoàn toàn hiện tượng "trúng tuyển ảo", đảm bảo tính tối ưu cho cả người học lẫn các cơ sở tuyển sinh.

Quy trình này có đảm bảo tính chính xác và công bằng tuyệt đối?

Quy trình lọc ảo trên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã được hoàn thiện đồng bộ từ năm 2025, được đánh giá là công bằng, minh bạch và bảo vệ tối đa quyền lợi của thí sinh, bởi những căn cứ sau đây:

Thứ nhất, chính xác về mặt kỹ thuật và chuẩn hóa dữ liệu. Trước đây, một thí sinh có thể nhận thông báo trúng tuyển ở nhiều trường cùng lúc nhưng chỉ nhập học ở một nơi. 

Điều này vô tình chiếm "chỗ" của các thí sinh khác, đồng nghĩa với việc tước đi cơ hội của rất nhiều bạn. Vì thế, Hệ thống lọc ảo ra đời nhằm khắc phục triệt để tình trạng này.

Bên cạnh đó, dù thí sinh đăng ký xét tuyển theo bất kỳ phương thức nào thì dữ liệu cũng quản lý tập trung và đồng bộ hóa với Cơ sở dữ liệu quốc gia. 

Chẳng hạn như, xét tuyển điểm thi tốt nghiệp, điểm học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ hay thông tin ưu tiên cũng đều được kiểm tra chéo, giúp loại bỏ tối đa các sai sót do kê khai thủ công hay gian lận hồ sơ.

Thứ hai, phân định rõ ràng trách nhiệm giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo với các cơ sở tuyển sinh. Công văn 2304/BGDĐT-GDĐH thể hiện trách nhiệm của Bộ như sau:"Hệ thống xử lý nguyện vọng xét tuyển chỉ làm nhiệm vụ lọc bỏ những thí sinh đã trúng tuyển nguyện vọng cao hơn ra khỏi danh sách trúng tuyển dự kiến mà cơ sở đào tạo gửi lên hệ thống, không có chức năng điều chỉnh số lượng xét tuyển, điểm chuẩn mà cơ sở đào tạo đã xác định; Hệ thống không xét tuyển thay cho các cơ sở đào tạo". 

Như vậy, Hệ thống của Bộ chỉ đóng vai trò là "máy lọc thuật toán", chứ không xét tuyển thay hay can thiệp vào điểm chuẩn của các trường.

Ngược lại, các cơ sở đào tạo hoàn toàn tự chủ trong việc tính toán, xác định điểm chuẩn, tiêu chí phụ và danh sách trúng tuyển dự kiến. Tuy nhiên, khi Hệ thống trả về danh sách trúng tuyển chính thức sau khi lọc ảo cuối cùng, các trường tuyệt đối không được phép chỉnh sửa hay thay đổi điểm chuẩn. Điều này ngăn chặn tình trạng "chèn" hồ sơ hoặc thay đổi điểm chuẩn bất hợp lý sau khi đã công bố.

Thứ ba, bảo đảm sự công bằng và quyền tự quyết tối đa cho thí sinh. Xét về nguyên tắc, Hệ thống xét tuyển hoàn toàn bình đẳng về mặt điểm số. Ví dụ, thí sinh đăng ký xét tuyển ngành Sư phạm Ngữ văn ở nguyện vọng 2 hoặc 3 đều được xét tuyển bình đẳng về mặt điểm số với thí sinh đặt ở nguyện vọng 1; không có chuyện bị trừ điểm hay phân biệt đối xử do xếp thứ tự ưu tiên thấp hơn. 

Các trường đại học không có quyền đặt điều kiện thí sinh phải xếp trường mình ở nguyện vọng 1 thì mới xét tuyển. Hệ thống chỉ dừng lại tên thí sinh ở nguyện vọng cao nhất.

Vì vậy, cha mẹ học sinh và các em học sinh hoàn toàn có thể yên tâm, tin tưởng vào sự công bằng của kỳ tuyển sinh năm nay.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/quy-trinh-loc-ao-van-hanh-ra-sao-va-lieu-co-thuc-su-chinh-xac-cong-bang-hay-khong-179260731192529504.htm