Phát triển công nghiệp văn hoá số qua giải pháp định danh và quản lý bản quyền âm nhạc
Ngày 29/10, Hội Nhạc sĩ Việt Nam phối hợp cùng Công ty Cổ phần Công nghệ DipNET tổ chức hội thảo "Bảo hộ và thương mại hóa bản quyền âm nhạc trong kỷ nguyên số" quy tụ hơn 100 đại biểu là các thế hệ nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc, đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức bản quyền và báo chí truyền thông.
Hội thảo tập trung phân tích thực trạng vi phạm bản quyền trên không gian mạng, trực tiếp trải nghiệm công nghệ rà soát - định danh tác phẩm, đồng thời thảo luận giải pháp hỗ trợ tác giả bảo vệ và thương mại hóa sản phẩm nghệ thuật.
Thiếu tướng, Nhạc sĩ Đức Trịnh - Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam.
Thách thức từ trí tuệ nhân tạo và môi trường số
Phát biểu tại hội thảo, Thiếu tướng, Nhạc sĩ Đức Trịnh - Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam nhấn mạnh: Kỷ nguyên số giúp âm nhạc Việt Nam tiếp cận hàng triệu khán giả toàn cầu dễ dàng hơn, nhưng cũng đặt ra những thách thức chưa từng có.
Trên không gian mạng, hàng nghìn tác phẩm đang bị sao chép, phát hành lại trái phép trên các nền tảng xuyên biên giới; các bản phối lại (remix) xuất hiện tràn lan không qua xin phép hay trả phí.
Đặc biệt, sự phát triển của Trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc tự động thu thập và tái tạo dữ liệu âm nhạc đang đe dọa trực tiếp đến uy tín, tài chính và động lực sáng tạo của nghệ sĩ: "Để bảo vệ thành quả lao động nghệ thuật, chúng ta không thể dừng lại ở sự bức xúc hay lời than phiền, mà cần hành động thiết thực và đồng bộ.
Trong đó, thách thức từ công nghệ phải được giải quyết bằng chính công nghệ. Bên cạnh sự chủ động về kiến thức pháp lý của tác giả, công nghệ sẽ là công cụ tự động rà soát, phát hiện vi phạm 24/7 với thao tác đơn giản nhất cho nghệ sĩ" - Thiếu tướng, Nhạc sĩ Đức Trịnh nhấn mạnh
Hành động này hướng tới mục tiêu chung: Đưa ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030 (theo Chiến lược phát triển ngành được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2486/QĐ-TTg ngày 14/11/2025).
Ông Bùi Minh Tuấn - Chủ tịch HĐQT của DipNET tham luận : Vai trò của định danh bản quyền trong việc khơi thông nguồn vốn phát triển công nghiệp văn hóa.
Định danh tác phẩm: Chìa khóa thương mại hóa tài sản trí tuệ
Đại diện đơn vị phát triển giải pháp, ông Bùi Minh Tuấn - Chủ tịch HĐQT DipNET nhận định: "Phát triển công nghiệp văn hóa đòi hỏi phải tái tạo nhiều hình thái mới cho tác phẩm. Tuy nhiên, các nhà đầu tư chỉ sẵn sàng rót vốn dài hạn khi quyền sở hữu trí tuệ được làm rõ."
Gốc rễ của việc bảo vệ và khai thác tài sản trí tuệ bắt đầu từ định danh tác phẩm. DipNET hiện tập trung hạ tầng công nghệ nhằm cấp "căn cước số" cho từng bài hát, minh bạch hóa các lớp quyền, tác giả và đơn vị được ủy quyền khai thác.
"Chỉ khi giao dịch bản quyền được minh bạch hóa trên cơ sở dữ liệu đối chiếu chuẩn xác, chúng ta mới có thể ngăn chặn vi phạm trên không gian số và đặt nền móng vững chắc cho chợ giao dịch tác quyền tập trung," ông Tuấn khẳng định.
Ông Phạm Văn Tài - Đại diện Tạp chí Sở Hữu trí tuệ trình bày nội dung: Thực trạng vi phạm bản quyền âm nhạc trên không gian số.
Đồng bộ hành lang pháp lý và thực thi năm 2026
Hội thảo cũng nhấn mạnh sự đồng hành quyết liệt của thể chế và các cơ quan chức năng trong năm 2026:
Luật sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ (Luật số 131/2025/QH15) (hiệu lực từ 01/04/2026): Cho phép Tòa án buộc gỡ bỏ, ẩn hoặc vô hiệu hóa các nội dung/tài khoản vi phạm; nâng mức bồi thường tối đa lên 1 tỷ đồng.
Công điện số 38/CĐ-TTg (ngày 05/05/2026): Thủ tướng Chính phủ mở đợt cao điểm toàn quốc, giao Bộ Công an xử lý các website vi phạm bản quyền quy mô lớn (đã khởi tố 5 vụ án hình sự về xâm phạm quyền tác giả trong tháng 05/2026).
Nghị định 277/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 09/07/2026): Đưa hệ thống quản lý và bảo vệ bản quyền số vào danh mục công nghệ ưu tiên phát triển trong lĩnh vực văn hóa. Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa (trình Quốc hội ngày 24/10/2026): Đề xuất cho phép sử dụng quyền sở hữu trí tuệ làm tài sản thế chấp, góp vốn và gọi vốn đầu tư.
Các nhạc sĩ trải nghiệm nền tảng DipNET - Nền tảng thực hiện bảo hộ bản quyền, quản lý quyền sở hữu và giao dịch tài sản một cách an toàn minh bạch. Nơi cung cấp dịch vụ đăng ký công bố tác phẩm trực tuyến và mã hóa tài sản trí tuệ số, giúp xác lập danh tính tài sản ngay từ khi hình thành.
Ban Tổ chức cho biết, khi khung pháp lý đã sẵn sàng, yếu tố quyết định hiện nay là hành động chủ động từ các bên: Tác giả chủ động định danh tác phẩm, còn doanh nghiệp và nền tảng tuân thủ nguyên tắc chỉ khai thác các sản phẩm minh bạch về tác quyền.
