OpenAI, Anthropic và “cơn khát tiền” phía sau mỗi token
Trong gần hai năm bùng nổ AI tạo sinh, người dùng đã quen với việc chatbot ngày càng thông minh hơn nhưng chi phí lại ngày càng rẻ, thậm chí miễn phí. Tuy nhiên, phía sau những câu trả lời tưởng như “không giới hạn” ấy là một bài toán kinh tế đang khiến cả ngành AI toàn cầu bước vào giai đoạn căng thẳng mới.
Áp lực lợi nhuận trong lĩnh vực AI đang định hình lại ngành công nghiệp này. Ảnh: alabia
Mỗi câu hỏi AI đều tiêu tốn tiền thật
Khác với mạng xã hội hay công cụ tìm kiếm truyền thống, AI tạo sinh tiêu thụ lượng tài nguyên tính toán cực lớn mỗi khi người dùng nhập câu lệnh.
Trong thế giới AI, mọi đoạn văn, hình ảnh hay âm thanh đều được quy đổi thành “token” - đơn vị xử lý dữ liệu cơ bản. Càng nhiều token, chi phí vận hành càng cao. Và vấn đề là người dùng đang tiêu thụ token nhanh hơn khả năng kiếm tiền của các công ty AI.
The Verge cho biết các mô hình AI hiện đại đang chuyển từ giai đoạn “training” sang “inference economy” - tức chi phí lớn nhất không còn nằm ở việc huấn luyện mô hình, mà ở việc phục vụ hàng tỷ yêu cầu sử dụng mỗi ngày.
Đặc biệt, AI agent và các công cụ viết code tự động có thể ngốn lượng token gấp nhiều lần chatbot thông thường vì chúng phải liên tục suy luận, kiểm tra và phản hồi theo chuỗi hành động dài.
Cuộc đua doanh thu nghìn tỷ USD
Áp lực tài chính hiện lớn đến mức nhiều công ty AI phải thay đổi hoàn toàn chiến lược kinh doanh.
Theo Reuters và Wall Street Journal, Anthropic đang tiến rất gần quý đầu tiên có lãi nhờ doanh thu doanh nghiệp tăng bùng nổ. Công ty dự kiến đạt hơn 10,9 tỷ USD doanh thu quý II/2026, tăng hơn gấp đôi chỉ sau một quý.
Trong khi đó, OpenAI được cho là đạt khoảng 5,7 tỷ USD doanh thu trong quý I/2026 nhưng vẫn đối mặt chi phí vận hành khổng lồ do quy mô người dùng quá lớn.
Một trong những dấu hiệu rõ nhất của “cơn khát compute” là việc Anthropic chấp nhận trả tới 1,25 tỷ USD mỗi tháng để thuê hạ tầng AI từ SpaceX/xAI.
Con số này cho thấy AI hiện không còn là cuộc chơi phần mềm đơn thuần, mà đã trở thành cuộc đua tiêu thụ điện năng, GPU và trung tâm dữ liệu ở quy mô công nghiệp.
Người dùng miễn phí có thể trở thành “gánh nặng”
Nhiều chuyên gia cho rằng mô hình AI miễn phí hiện tại khó tồn tại lâu dài.
Các công ty AI đang bắt đầu: siết giới hạn sử dụng; tăng giá gói thuê bao; hạn chế truy cập API; ưu tiên khách hàng doanh nghiệp; và tìm kiếm nguồn doanh thu mới như quảng cáo. Đây là lý do ngày càng nhiều tính năng mạnh bị chuyển sang các gói trả phí như ChatGPT Pro, Claude Max hay Gemini Ultra.
Một số cộng đồng Reddit cũng cho rằng “AI consumer” đang dần trở thành thị trường phụ, trong khi doanh nghiệp mới là nguồn tiền thực sự của ngành AI.
Nhiều nhà phân tích ví giai đoạn hiện tại của AI với thời kỳ đầu của Uber, Netflix hay các ứng dụng giao đồ ăn: tăng trưởng thần tốc nhờ được trợ giá mạnh bởi dòng vốn đầu tư.
Nhưng khác biệt là AI tiêu tốn vốn nhanh hơn gần như mọi ngành công nghệ trước đây. Một số ước tính cho rằng để đáp ứng mức sinh lời tối thiểu cho giới đầu tư, ngành AI toàn cầu có thể phải tạo ra gần 7.000 tỷ USD doanh thu trước năm 2029.
Điều đó đồng nghĩa cuộc đua AI sắp tới có thể không còn xoay quanh câu hỏi “mô hình nào thông minh hơn”, mà là: tối ưu token hiệu quả hơn và đủ sức sống sót sau cuộc chiến đốt vốn khổng lồ này.
Trong ngắn hạn, người dùng vẫn đang hưởng lợi từ cạnh tranh giữa OpenAI, Anthropic, Google hay xAI. Nhưng về dài hạn, kỷ nguyên AI “miễn phí và vô hạn” có thể chỉ là giai đoạn đầu của một ngành công nghiệp đang tìm cách biến mỗi token thành tiền thật.
Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/openai-anthropic-va-con-khat-tien-phia-sau-moi-token-179260527124732691.htm