Nhận biết căn bệnh não mô cầu gây tử vong

Cảnh báo ca mắc não mô cầu gia tăng, bệnh nhân ở tuổi học sinh

Hiện nay, bệnh do não mô cầu liên tục có diễn biến phức tạp với nhiều ca mắc, gặp biến chứng nặng tại nhiều địa phương. Trước tình hình đó, chuyên gia y tế khuyến cáo người dân nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm và chủ động phòng bệnh bằng tiêm vaccine.

Theo VNVC, viêm màng não mô cầu (Meningococcal meningitis) là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính nguy hiểm, gây tổn thương nghiêm trọng đến màng não, hệ thần kinh trung ương và có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Bệnh do vi khuẩn não mô cầu gây ra, theo chuyên gia loại vi khuẩn này có tên là Neisseria meningitidis, hay còn gọi là meningococcus. Đây là một loại vi khuẩn hình cầu, song cầu, Gram âm (-), có khả năng trú ngụ trên niêm mạc mũi họng của con người mà không gây bệnh trong một số trường hợp.

Năm 2025, cả nước ghi nhận gần 100 ca não mô cầu, ít nhất 3 trường hợp tử vong. Từ đầu năm đến nay, bệnh do não mô cầu liên tục có diễn biến phức tạp với nhiều ca mắc, gặp biến chứng nặng tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước như Hà Nội, Lào Cai, Hà Tĩnh, Vĩnh Long, Lâm Đồng. 

Theo Báo Nhân dân, ngày 16/3, tại Phú Quốc, An Giang, bé gái 11 tuổi tử vong, nghi do nhiễm não mô cầu. Ngày 12/3, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lâm Đồng thông tin về một học sinh 14 tuổi bị viêm màng não do não mô cầu, đáng chú ý, có tới 69 người tiếp xúc gần, bao gồm cả nhân viên y tế.

Các triệu chứng của não mô cầu rất bình thường, nhưng biến chứng nhanh và nguy hiểm

Từ các triệu chứng ban đầu như sốt, đau đầu, cứng cổ và buồn nôn, bệnh có thể nhanh chóng chuyển sang tình trạng sốc nhiễm trùng, xuất huyết dưới da, kèm theo suy đa cơ quan. Một số bệnh nhân thậm chí tử vong trong vòng 24 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng nếu không được can thiệp kịp thời.

Bệnh có diễn tiến cực nhanh, từ triệu chứng giống cảm cúm ban đầu đến sốc nhiễm trùng và tử vong chỉ trong vòng 24 giờ và để lại di chứng nặng nề. Bệnh được xếp vào danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm B của Bộ Y tế do khả năng lây lan nhanh, có thể gây tử vong.

Đáng chú ý, sức đề kháng của vi khuẩn não mô cầu thường rất yếu, mặc dù trong dịch não tủy nhưng vi khuẩn chỉ sống được vài giờ khi ra ngoài cơ thể, vi khuẩn bị tiêu diệt bởi 56 độ C trong 30 phút hoặc 60 độ C trong 10 phút. Tuy nhiên, trong nhiệt độ -20 độ C, vi khuẩn vẫn có thể tồn tại được. 

Não mô cầu gây hai thể bệnh thường gặp là viêm màng não (chiếm hơn 50% các trường hợp bệnh do não mô cầu xâm lấn) hoặc nhiễm trùng huyết tối cấp (chiếm từ 5-20%), thậm chí kết hợp cả hai thể. Một số trường hợp ít gặp hơn bao gồm viêm phổi (chiếm từ 5-15%), viêm kết mạc, viêm tai giữa, viêm thanh môn, viêm khớp, viêm niệu đạo, viêm màng ngoài tim.

Nhận biết não mô cầu qua tử ban

Tử ban được xem là dấu hiệu đặc trưng, dễ nhận biết nhất của bệnh do não mô cầu. Các nốt tử ban có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc liên kết thành từng đám, lan nhanh trên da và có nguy cơ tiến triển thành vùng hoại tử. Điểm đáng chú ý là các nốt này không biến mất khi dùng vật trong suốt như ly thủy tinh ấn lên da – dấu hiệu giúp phân biệt với nhiều loại phát ban thông thường.

Theo các chuyên gia y tế, khi xuất hiện tử ban, đặc biệt ở vùng thân và hai chân, người bệnh có thể đã bước vào giai đoạn nặng. Đây là lúc vi khuẩn não mô cầu gây ra các biến chứng nguy hiểm như nhiễm khuẩn huyết, suy đa tạng, với nguy cơ tử vong chỉ trong vòng 24 giờ nếu không được cấp cứu kịp thời.

Ngoài tử ban, người bệnh có thể kèm theo các biểu hiện như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn, cổ cứng hoặc rối loạn ý thức. Trẻ nhỏ có thể quấy khóc, bỏ bú, li bì.

Giới chuyên môn nhấn mạnh, việc nhận biết sớm dấu hiệu tử ban và xử trí kịp thời là yếu tố quyết định giúp giảm nguy cơ tử vong do bệnh não mô cầu.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/nhan-biet-can-benh-nao-mo-cau-gay-tu-vong-179260319105447757.htm