Mỹ đình chỉ chuyến bay toàn quốc: 22 trung tâm kiểm soát không lưu gặp sự cố

Sự cố viễn thông khiến Mỹ đình chỉ hoạt động cất cánh

Ngày 13/11/2026 (giờ địa phương), Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ban hành lệnh đình chỉ cất cánh tại các sân bay trên toàn nước Mỹ, sau khi ghi nhận sự cố liên lạc ảnh hưởng đến hệ thống kiểm soát không lưu. Cơ quan này cho biết quyết định được đưa ra trong những hoàn cảnh đặc biệt và vì lý do an toàn.

Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy xác nhận sự cố ảnh hưởng đến 22 Trung tâm Kiểm soát đường bay (Air Route Traffic Control Centers), những cơ sở chịu trách nhiệm điều phối máy bay trên các tuyến đường bay giữa các sân bay trên toàn quốc.

Theo Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Markwayne Mullin, đây là sự cố gián đoạn viễn thông. Tình trạng mất ổn định ảnh hưởng đến hệ thống radar và liên lạc tại các trung tâm kiểm soát đường bay cũng như những cơ sở kiểm soát tiếp cận sân bay (TRACON).

Tại cuộc họp báo sau sự cố, ông Sean Duffy cho biết các thiết bị chuyển mạch và bộ định tuyến trong hệ thống đã bị quá tải dữ liệu, dẫn đến thông tin truyền tải không nhất quán. Hệ thống điều hành hàng không vì vậy không thể bảo đảm độ ổn định cần thiết để tiếp tục cho máy bay cất cánh.

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) lựa chọn phương án đình chỉ hoạt động khởi hành nhằm tránh nguy cơ mất an toàn. 

Hạ tầng kiểm soát không lưu Mỹ bộc lộ điểm yếu

Sự cố lần này cho thấy mức độ phụ thuộc của ngành hàng không vào hệ thống viễn thông và công nghệ điều hành. Các trung tâm kiểm soát không lưu phải liên tục trao đổi dữ liệu về vị trí, độ cao, hướng di chuyển và hành trình của máy bay nhằm duy trì khoảng cách an toàn, điều phối luồng giao thông trên không và chuyển giao trách nhiệm kiểm soát giữa các khu vực.

Khi hệ thống liên lạc hoặc dữ liệu radar gặp trục trặc, khả năng phối hợp giữa các đơn vị điều hành có thể bị ảnh hưởng. Trong điều kiện đó, việc tiếp tục cho máy bay cất cánh sẽ làm gia tăng rủi ro, buộc cơ quan quản lý phải lựa chọn phương án đình chỉ hoạt động để bảo đảm an toàn. Đặc biệt, sự cố tại các trung tâm kiểm soát đường bay có thể tác động đến nhiều sân bay cùng lúc, thay vì chỉ giới hạn trong một khu vực.

Đây không phải lần đầu hệ thống công nghệ hàng không Mỹ gặp sự cố trên quy mô toàn quốc. Ngày 11/1/2023, Cục Hàng không Liên bang Mỹ từng phải tạm dừng các chuyến bay khởi hành sau khi hệ thống Thông báo hàng không (NOTAM) ngừng hoạt động. Đây là hệ thống cung cấp thông tin về các nguy cơ, hạn chế và thay đổi trong điều kiện khai thác mà phi công và hãng hàng không cần nắm được trước chuyến bay.

Theo kết quả rà soát sơ bộ được Cục Hàng không Liên bang Mỹ công bố ngày 19/1/2023, nhân viên của nhà thầu đã vô tình xóa các tệp dữ liệu trong quá trình xử lý vấn đề đồng bộ giữa cơ sở dữ liệu chính và hệ thống dự phòng. Cơ quan này không tìm thấy bằng chứng về một cuộc tấn công mạng hoặc hành vi phá hoại có chủ đích. Sự cố khiến Cục Hàng không Liên bang Mỹ phải đình chỉ hoạt động khởi hành trên toàn quốc trong khoảng 2 giờ, ảnh hưởng đến hàng nghìn chuyến bay.

Hai sự cố năm 2023 và 2026 xuất phát từ những nguyên nhân kỹ thuật khác nhau, nhưng cùng đặt ra vấn đề về độ tin cậy của hạ tầng công nghệ phục vụ điều hành hàng không Mỹ.

Trước tình hình đó, Mỹ đang triển khai chương trình hiện đại hóa hệ thống kiểm soát không lưu. Theo NPR, Quốc hội đã phê duyệt 12,5 tỷ USD cho kế hoạch nâng cấp, bao gồm thay thế các đường dây đồng cũ bằng cáp quang và từng bước cải tiến hệ thống liên lạc vô tuyến tại các sân bay. Tuy nhiên, Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy cho biết chương trình vẫn cần thêm khoảng 30 tỷ USD để hoàn tất các hạng mục hiện đại hóa.

Những thiết bị chuyển mạch, bộ định tuyến và đường truyền cũ tiếp tục là thách thức đối với khả năng vận hành ổn định của hệ thống. Khi các thành phần này gặp trục trặc hoặc không đáp ứng được yêu cầu xử lý dữ liệu, hoạt động trao đổi thông tin giữa các đơn vị kiểm soát có thể bị gián đoạn, kéo theo nguy cơ ảnh hưởng đến toàn bộ mạng lưới hàng không.

Hàng nghìn chuyến bay bị ảnh hưởng, nguy cơ gián đoạn dây chuyền

Theo dữ liệu FlightAware, sự cố khiến hàng nghìn chuyến bay bị chậm hoặc hủy. Associated Press (AP) cho biết ít nhất 827 chuyến bay phải chuyển hướng trong thời gian hệ thống gặp trục trặc.

Tác động không dừng lại ở thời điểm Cục Hàng không Liên bang Mỹ dỡ bỏ lệnh đình chỉ. Khi máy bay và phi hành đoàn không còn ở đúng vị trí theo kế hoạch khai thác, các hãng hàng không phải điều chỉnh lịch trình, bố trí lại nhân lực và phương tiện. Điều này có thể kéo dài tình trạng chậm chuyến, hủy chuyến trong những ngày tiếp theo.

Giới chức Mỹ cho biết chưa có bằng chứng về một cuộc tấn công mạng liên quan đến sự cố. Khả năng hệ thống trí tuệ nhân tạo mới được triển khai để hỗ trợ điều phối hàng không gây ra gián đoạn cũng bị nhà thầu phát triển bác bỏ.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/my-dinh-chi-chuyen-bay-toan-quoc-22-trung-tam-kiem-soat-khong-luu-gap-su-co-179261114105213226.htm