El Niño rất mạnh: Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ đối mặt nguy cơ thiếu nước
El Niño đang ở ngưỡng rất mạnh và được dự báo tiếp tục duy trì trong những tháng cuối năm 2026, sang đầu năm 2027. Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ là những khu vực cần đặc biệt lưu ý về thiếu mưa, suy giảm nguồn nước, hạn hán và xâm nhập mặn.
Nắng nóng từ cuối tháng 8 đã làm lòng hồ An Hội (Quảng Ngãi) khô cạn. Ảnh: VNS
El Niño đạt ngưỡng rất mạnh
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong tuần thứ hai tháng 9/2026, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Niño 3.4 cao hơn trung bình 2 độ C, đưa El Niño lên ngưỡng rất mạnh.
Trong tháng 10-12/2026, xác suất El Niño tiếp tục đạt cường độ rất mạnh lên tới 98%. Sang tháng 1-3/2027, hiện tượng này vẫn được dự báo duy trì ở mức rất mạnh và nhiều khả năng kéo dài đến những tháng đầu mùa hè 2027.
Đánh giá của Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ cũng cho thấy El Niño tiếp tục mạnh lên. Trong tháng 8, nhiệt độ mặt nước biển tại vùng Niño 3.4 cao hơn trung bình 1,8 độ C; tại phía Đông xích đạo Thái Bình Dương, mức chênh lệch vượt 3 độ C. Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) đánh giá xác suất El Niño rất mạnh trong mùa thu và mùa đông Bắc bán cầu 2026-2027 trên 90%.
Riêng giai đoạn tháng 10-12/2026, xác suất xuất hiện một sự kiện đạt ngưỡng từ 2,5 độ C trở lên theo chỉ số RONI, vượt cường độ các El Niño từng ghi nhận từ năm 1950, là 75%.
Tuy nhiên, mức độ tác động của El Niño còn phụ thuộc diễn biến mưa, nhiệt độ và các điều kiện khí tượng, thủy văn tại từng khu vực.
Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thiếu mưa
Bản tin khí hậu mùa của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho thấy tháng 10/2026, lượng mưa tại Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên có thể thấp hơn trung bình nhiều năm 20-40%. Sang tháng 11, khu vực từ Quảng Trị đến Lâm Đồng thấp hơn 20-40%, trong khi Nam Bộ thấp hơn 5-15%.
Đến tháng 12/2026, lượng mưa tại Duyên hải Nam Trung Bộ có thể thấp hơn trung bình nhiều năm 50-100mm. Trong tháng 1-3/2027, lượng mưa tại các khu vực phía Nam tiếp tục có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm 5-20mm. Cơ quan khí tượng đồng thời cảnh báo mùa mưa tại Tây Nguyên và Nam Bộ có khả năng kết thúc sớm.
Diễn biến này khiến Duyên hải Nam Trung Bộ có thể gặp nguy cơ thiếu mưa kéo dài; Tây Nguyên chịu sức ép từ lượng mưa thấp trong khi nền nhiệt cao; còn tại Nam Bộ, thiếu nước có thể làm gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn, đặc biệt ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Đánh giá của UNICEF Việt Nam cũng xác định Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long là những khu vực có nguy cơ cao nhất về hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn, đặc biệt trong giai đoạn từ cuối năm 2026 đến tháng 5/2027.
Mùa khô 2026-2027 cần đặc biệt lưu ý
Rủi ro về nguồn nước không tập trung vào một thời điểm duy nhất. Tháng 10-12/2026 là giai đoạn cần theo dõi lượng mưa và thời điểm kết thúc mùa mưa; từ tháng 1-3/2027, áp lực chuyển rõ hơn sang nguồn nước, hạn hán và xâm nhập mặn.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, tháng 10 vẫn có khả năng xuất hiện mưa vừa, mưa to trên phạm vi cả nước. Sang tháng 11, mưa vừa, mưa to có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, trong khi Tây Nguyên và Nam Bộ có khả năng kết thúc mùa mưa sớm. Tháng 12 vẫn có thể xuất hiện mưa vừa, mưa to tại một số khu vực miền Trung.
Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông trong tháng 10-12/2026 được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm. Từ tháng 1-3/2027, ít có khả năng xuất hiện bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông. Tuy nhiên, diễn biến thực tế vẫn cần được cập nhật theo các bản tin dự báo ngắn hạn.
Trong tháng 1-3/2027, cơ quan khí tượng cảnh báo Tây Nguyên và Nam Bộ có khả năng thiếu mưa trong điều kiện nền nhiệt cao, tác động đến nguồn nước và hoạt động sản xuất, đời sống.
Với Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, đây là những yếu tố quyết định mức độ thiếu nước, hạn hán và xâm nhập mặn trong những tháng tới.
El Niño hiện được dự báo còn khả năng kéo dài đến những tháng đầu mùa hè 2027. Do đó, nguy cơ đối với nguồn nước cần được theo dõi xuyên suốt mùa khô 2026-2027, thay vì chỉ tập trung vào các đợt nắng nóng cuối năm 2026.
El Niño đạt ngưỡng rất mạnh
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong tuần thứ hai tháng 9/2026, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Niño 3.4 cao hơn trung bình khoảng 2 độ C, đưa El Niño lên ngưỡng cường độ rất mạnh.
Trong giai đoạn tháng 10-12/2026, xác suất El Niño tiếp tục đạt cường độ rất mạnh được đánh giá ở mức 98%. Sang tháng 1-3/2027, hiện tượng này vẫn được dự báo duy trì ở cường độ rất mạnh, dù xác suất có xu hướng giảm. Cơ quan khí tượng Việt Nam nhận định El Niño nhiều khả năng còn kéo dài đến những tháng đầu mùa hè năm 2027.
Đánh giá của Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ cũng cho thấy El Niño đang mạnh lên. Trong tháng 8, chỉ số nhiệt độ mặt nước biển tại vùng Niño 3.4 cao hơn trung bình 1,8 độ C; tại khu vực phía Đông xích đạo Thái Bình Dương, mức chênh lệch có nơi vượt 3 độ C.
Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) đánh giá xác suất xuất hiện một El Niño rất mạnh trong mùa thu và mùa đông Bắc bán cầu 2026-2027 trên 90%. Riêng giai đoạn tháng 10-12/2026, xác suất xảy ra một sự kiện có cường độ vượt các El Niño từng ghi nhận từ năm 1950 được đánh giá ở mức 75%.
Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thiếu mưa
Bản tin khí hậu mùa của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho thấy tháng 10/2026 lượng mưa tại Duyên hải Nam Trung Bộ và khu vực Cao nguyên Trung Bộ thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-40%. Sang tháng 11, lượng mưa từ Quảng Trị đến Lâm Đồng có thể thấp hơn trung bình 20-40%, trong khi Nam Bộ thấp hơn 5-15%.
Đáng chú ý, tháng 12/2026, lượng mưa tại Duyên hải Nam Trung Bộ được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm từ 50-100mm. Trong giai đoạn tháng 1-3/2027, lượng mưa tại phần lớn các khu vực phía Nam tiếp tục có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5-20mm.
Cơ quan khí tượng cũng cảnh báo tại Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm. Từ tháng 1-3/2027, hai khu vực này có khả năng tiếp tục thiếu mưa trong điều kiện nền nhiệt cao, qua đó gây áp lực lên nguồn nước và hoạt động sản xuất, đời sống.
UNICEF Việt Nam cũng xác định Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long là những khu vực có nguy cơ cao nhất về hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong giai đoạn từ cuối năm 2026 đến tháng 5/2027.
Như vậy, rủi ro không tập trung vào một thời điểm duy nhất. Tháng 10-12/2026 là giai đoạn cần theo dõi tình trạng thiếu mưa và kết thúc sớm mùa mưa; từ tháng 1-3/2027, áp lực chuyển rõ hơn sang nguồn nước, hạn hán và xâm nhập mặn.
Cần đặc biệt lưu ý mùa khô 2026-2027
Ba tháng cuối năm 2026 sẽ quyết định lượng nước tích trữ trước khi bước vào mùa khô. Nếu lượng mưa thiếu hụt hoặc mùa mưa kết thúc sớm, nguồn nước tại sông, hồ chứa và các công trình phục vụ sản xuất sẽ chịu thêm áp lực.
Tại Duyên hải Nam Trung Bộ, nguy cơ nổi bật là thiếu mưa kéo dài. Tây Nguyên có thể chịu tác động kép từ nền nhiệt cao và lượng mưa thấp, trong khi Nam Bộ, đặc biệt Đồng bằng sông Cửu Long, đối mặt nguy cơ thiếu nước và xâm nhập mặn.
Tuy nhiên, El Niño mạnh không đồng nghĩa mưa lớn chấm dứt trên toàn quốc. Tháng 10/2026 vẫn có khả năng xuất hiện mưa vừa, mưa to trên nhiều khu vực; tháng 12, mưa vừa và mưa to vẫn có thể xảy ra tại miền Trung. Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông trong tháng 10-12/2026 được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm và ít có khả năng xuất hiện trong tháng 1-3/2027.
Từ tháng 10 đến tháng 12/2026, lượng mưa và thời điểm kết thúc mùa mưa là những yếu tố quyết định lượng nước bước vào mùa khô. Từ tháng 1 đến tháng 3/2027, áp lực sẽ tập trung vào nguồn nước, hạn hán và xâm nhập mặn. UNICEF Việt Nam đánh giá giai đoạn từ cuối năm 2026 đến tháng 5/2027 là thời kỳ có nguy cơ cao đối với hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long.
El Niño hiện được dự báo còn khả năng kéo dài đến những tháng đầu mùa hè 2027. Vì vậy, nguồn nước và diễn biến mưa trong mùa khô 2026-2027 sẽ là những yếu tố quan trọng cần theo dõi tại Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ.