El Niño mạnh lên: Kênh đào Panama giảm tàu hàng, nhiều nơi đối mặt nguy cơ thiếu lương thực
Tổ chức Khí tượng Thế giới cảnh báo El Niño còn có thể mạnh lên và kéo dài sang năm 2027, những tác động này đang trở thành vấn đề cần được theo dõi ở quy mô toàn cầu. El Niño đang tạo ra những tác động ngày càng rõ nét lên đời sống và kinh tế.
Kênh đào Panama có khả năng áp dụng thêm các biện pháp hạn chế tàu thuyền nếu tình trạng hạn hán, trầm trọng hơn do hiện tượng El Niño, tiếp tục kéo dài. Hình ảnh: DW
Kênh đào Panama giảm còn 32 tàu mỗi ngày do El Niño mạnh lên
Từ ngày 15/9, Kênh đào Panama dự kiến giảm số lượt tàu qua lại xuống còn 32 tàu mỗi ngày, sau khi đã giảm từ 36 xuống 34 tàu/ngày từ đầu tháng 9. Nguyên nhân trực tiếp là lượng mưa tại lưu vực thấp hơn dự kiến, khiến nguồn nước phục vụ vận hành hệ thống âu tàu chịu sức ép.
Kênh đào Panama phụ thuộc vào nước ngọt từ hệ thống hồ chứa trong lưu vực để nâng và hạ tàu giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Vì vậy, khi lượng mưa suy giảm và mực nước hồ xuống thấp, số tàu có thể đi qua kênh cũng bị giới hạn.
Ngày 7/9, người đứng đầu Cơ quan Kênh đào Panama cho biết nếu lượng mưa không cải thiện, các biện pháp hạn chế bổ sung có thể được áp dụng trong những tháng tới. Panama đang tìm kiếm giải pháp dài hạn thông qua dự án Rio Indio, song công trình này cần khoảng 5 năm mới có thể hoàn thành.
Tình trạng thiếu nước tại Panama diễn ra trong lúc El Niño đang mạnh lên. Cơ quan Kênh đào Panama cho biết đã triển khai các biện pháp bổ sung để tiết kiệm nước và ứng phó với lượng mưa thấp tại lưu vực, trong bối cảnh El Niño tác động bất lợi đến điều kiện khí tượng khu vực.
Đây là một trong những ví dụ rõ nhất cho thấy tác động của El Niño có thể vượt khỏi phạm vi thời tiết. Một biến động khí hậu có thể bắt đầu từ đại dương, làm thay đổi lượng mưa tại một khu vực, sau đó tác động đến nguồn nước của một tuyến hàng hải quan trọng và cuối cùng tạo sức ép lên hoạt động vận tải quốc tế.
El Niño gây ra cả tình trạng lũ lụt và hạn hán. Hình ảnh: DW
Hơn 16 triệu người Mỹ Latinh và Caribe có nguy cơ mất an ninh lương thực
Theo Chương trình Lương thực Thế giới, Mỹ Latinh và Caribe có thể nằm trong nhóm khu vực ghi nhận mức gia tăng mất an ninh lương thực mạnh nhất do El Niño, với hơn 16 triệu người bị ảnh hưởng.
Cảnh báo của cho thấy tác động trực tiếp hơn đến đời sống. Đáng chú ý, Hành lang Khô hạn Trung Mỹ là khu vực dễ tổn thương khi El Niño làm thay đổi lượng mưa, ảnh hưởng đến các cây trồng thiết yếu như ngô và đậu.
Với những cộng đồng phụ thuộc vào nông nghiệp quy mô nhỏ, hạn hán hoặc mùa mưa thất thường có thể kéo theo mất mùa, giảm thu nhập và khó khăn trong tiếp cận lương thực.
El Niño không trực tiếp gây ra nạn đói, nhưng có thể tạo ra chuỗi tác động từ thời tiết cực đoan đến sản xuất nông nghiệp, thu nhập và nguồn cung lương thực, trong đó các nhóm vốn dễ tổn thương sẽ chịu ảnh hưởng trước tiên.
Theo dự đoán, El Niño sẽ tiếp tục mạnh lên và kéo dài đến năm 2027, trong khi tác động của hiện tượng này không giới hạn ở một khu vực mà có thể lan truyền qua thời tiết, nguồn nước, nông nghiệp và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Với Việt Nam, đây là thời điểm cần chủ động theo dõi các cảnh báo khí tượng, chuẩn bị phương án ứng phó với những biến động bất thường về nắng nóng, mưa, nguồn nước và sản xuất nông nghiệp.
