Dự thảo Quy chế Giáo dục nghề nghiệp mới hóa giải rào cản "đào tạo lại"

Thống nhất quy chế và tăng quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Trước đây, việc tồn tại nhiều thông tư riêng biệt cho từng trình độ (trung cấp, cao đẳng, sơ cấp) và hình thức đào tạo (thường xuyên, từ xa) dễ dẫn đến sự chồng chéo, gây không ít khó khăn cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc vận hành bộ máy.

Chính vì vậy, việc ban hành một quy chế thống nhất cho toàn bộ hệ thống giáo dục nghề nghiệp được kỳ vọng sẽ mang lại những chuyển biến quan trọng trong công tác quản lý và vận hành.

Trước hết, quy chế mới thiết lập một hệ thống tiêu chí chung giúp đồng bộ hóa công tác quản lý toàn hệ thống. 

Điều này cho phép cả cơ quan quản lý nhà nước lẫn các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thể dễ dàng giám sát, theo dõi và đánh giá năng lực đào tạo theo một thước đo nhất quán, minh bạch.

Bên cạnh đó, việc mở rộng quyền tự chủ cho các trường luôn đi đôi với trách nhiệm giải trình. 

Dự thảo Thông tư quy định quy chế đào tạo mới thực hiện phân cấp mạnh mẽ, tạo hành lang pháp lý để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chủ động ban hành các quy định nội bộ nhằm tối ưu hóa với đặc thù ngành nghề của đơn vị.

Cơ chế này không chỉ thúc đẩy tính linh hoạt trong quản trị nhà trường, mà còn buộc các đơn vị phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước người học và xã hội thông qua nghĩa vụ công khai, minh bạch thông tin trên hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành về giáo dục nghề nghiệp.

Linh hoạt hóa lộ trình và mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục nghề nghiệp

Một trong những điểm đổi mới mang tính thực tiễn cao của dự thảo là việc đa dạng hóa phương thức đào tạo, đồng thời thiết lập cơ chế công nhận và chuyển đổi kết quả học tập linh hoạt trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp.

Sự linh hoạt này trước hết thể hiện ở giải pháp tối ưu hóa thời gian và chi phí cho người học. 

Quy định mới cho phép các cơ sở giáo dục nghề nghiệp xem xét công nhận kiến thức, kỹ năng mà người học đã tích lũy từ quá trình làm việc, tự học hoặc qua các chứng chỉ liên quan trước đó để làm cơ sở miễn giảm các môn học, mô-đun tương đương.

Cơ chế chuyển đổi này giúp cá nhân hóa lộ trình đào tạo, giúp người học rút ngắn thời gian hoàn thành chương trình và tránh tình trạng lãng phí nguồn lực xã hội do phải học lại những nội dung đã thuần thục.

Song song với việc tối ưu hóa lộ trình, dự thảo cũng mở rộng phương thức tiếp cận hệ thống giáo dục nghề nghiệp cho nhiều nhóm đối tượng lao động khác nhau trong xã hội.

Việc chính thức bổ sung và quy định thống nhất các hình thức đào tạo trực tuyến, đào tạo từ xa hay đào tạo kết hợp giữa trực tiếp với trực tuyến chính là bước đi nhằm hiện thực hóa mô hình học tập suốt đời.

Quy định này tạo điều kiện thuận lợi để người học chủ động lựa chọn phương thức học tập phù hợp với điều kiện làm việc và nhu cầu phát triển năng lực của bản thân.

Cơ cấu lại vai trò của doanh nghiệp trong chu trình giáo dục nghề nghiệp

Để hóa giải rào cản "đào tạo lại", dự thảo mới đã thể chế hóa vai trò của doanh nghiệp, đưa khu vực tuyển dụng trực tiếp tham gia sâu hơn vào cấu trúc vận hành của giáo dục nghề nghiệp thay vì chỉ tiếp nhận học sinh, sinh viên thực tập cuối khóa như trước đây.

Sự chuyển dịch này hướng tới việc xây dựng một mô hình đào tạo phối hợp thực chất giữa nhà trường và đơn vị sử dụng lao động.

Theo đó, doanh nghiệp được xác định là một chủ thể phối hợp tổ chức đào tạo, có trách nhiệm và quyền lợi trong việc tham gia hướng dẫn, rèn luyện kỹ năng nghề, đồng thời phối hợp đánh giá kết quả học tập để bảo đảm chất lượng đầu ra của chương trình.

Sự gắn kết chặt chẽ này đồng thời là giải pháp giúp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cập nhật kịp thời các tiêu chuẩn công nghệ và xu hướng mới của thị trường lao động.

Khi môi trường lao động thực tế của doanh nghiệp được tích hợp vào quy trình đào tạo, các trường có cơ sở thực tiễn để điều chỉnh khung chương trình giảng dạy một cách linh hoạt.

Đây là yếu tố cốt lõi giúp học viên sau khi tốt nghiệp hệ thống giáo dục nghề nghiệp có thể thích ứng ngay với yêu cầu công việc, từng bước xóa bỏ khoảng cách về năng lực giữa lý thuyết và thực hành.

Dự thảo Thông tư mới phản ánh cách tiếp cận mang tính hệ thống và thực tiễn đối với công tác phát triển giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam.

Bằng cách đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường tính minh bạch và gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp, quy chế mới hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực một cách bền vững.

Tuy nhiên, để hệ thống giáo dục nghề nghiệp thực sự chuyển mình và xóa bỏ hoàn toàn rào cản "đào tạo lại", hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc lớn vào năng lực giám sát của cơ quan quản lý, sự chủ động thay đổi tư duy từ các nhà trường cũng như cơ chế chính sách đủ hấp dẫn để thu hút các doanh nghiệp đồng hành dài hạn.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/du-thao-quy-che-giao-duc-nghe-nghiep-moi-hoa-giai-rao-can-dao-tao-lai-179260607103407424.htm