Dự án đoạt giải Nhất Cuộc thi khoa học kỹ thuật của học sinh Ninh Bình: Thêm nhiều bằng chứng sao chép khó chối cãi?
Mặc dù thông tin công khai rất hạn chế, nhưng công chúng quan tâm đến Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia 2026 vẫn đề cập đến những bằng chứng khó có thể chối cãi về sự liên quan của nhóm Hoàng Mai Hà với dự án của hai học sinh Ninh Bình trong dự án đoạt giải Nhất.
Dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" tiếp tục được phát hiện có nhiều điểm giống bài báo của nhóm PGS.TS Hoàng Mai Hà, Phó Viện trưởng Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam).
Thông tin trên trang Liêm chính khoa học cho biết, dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống" thuộc lĩnh vực khoa học vật liệu đoạt giải Nhất Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia 2026.
Tác giả dự án là học sinh H.V.Đ lớp 12 chuyên Toán và T.P.T lớp 11 chuyên Địa, Trường Trung học phổ thông chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình.
Bài viết "Poster một dự án đoạt giải Nhất Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia 2026 giống hệt hình bài báo?" ngày 26/3/2026 trên Tạp chí Công dân và Khuyến học chỉ ra sự tương đồng rất lớn giữa dự án của hai học sinh với nhiều bài báo của nhóm PGS.TS. Hoàng Mai Hà, Phó Viện trưởng Viện Hóa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - không chỉ về cấu trúc bài, cách trình bày dữ liệu mà còn cả ở những chi tiết nhỏ đặc trưng.
Theo trang Liêm chính khoa học, dự án của học sinh Ninh Bình tiếp tục được phát hiện có nhiều điểm giống bài báo của nhóm PGS.TS Hoàng Mai Hà, Phó Viện trưởng Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam).
Theo đó, một đoạn video do giáo viên hướng dẫn dự án cho hai học sinh đăng tải cho thấy thí nghiệm đốt vật liệu được thực hiện tại Viện Hóa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - nơi PGS.TS. Hoàng Mai Hà giữ chức Phó Viện trưởng phụ trách toàn bộ hoạt động nghiên cứu khoa học vật liệu.
Do Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa công khai các dự án nên rất khó chứng minh chặt chẽ sự giống nhau giữa dự án của hai học sinh Ninh Bình với các nghiên cứu của nhóm ông Hoàng Mai Hà.
Việc chưa công khai thông tin về các dự án cũng hoàn toàn đi ngược lại yêu cầu công khai minh bạch của Hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế ISEF.
Các so sánh giữa dự án của học sinh Ninh Bình và bài báo của nhóm PGS.TS Hoàng Mai Hà.
Mặc dù thông tin công khai rất hạn chế, dưới đây là những bằng chứng khó có thể chối cãi về sự liên quan của nhóm Hoàng Mai Hà với dự án của hai học sinh Ninh Bình. Cụ thể:
1. Phần "Phương pháp nghiên cứu" trong poster của hai học sinh, quy trình 1 trình bày các bước tổng hợp khung kim loại hữu cơ MOF FeMg-BDC.
Các bước trong quy trình này rất giống "Quy trình tổng hợp vật liệu Fe-MOF-NH2" được trình bày ở trang 43-44 trong luận án tiến sĩ sắp bảo vệ của nghiên cứu sinh Hắc Thị Nhung. Luận án này mới được đăng trên website của Học viện Khoa học và Công nghệ ngày 11/03/2026. [https://gust.edu.vn/.../thong-tin-tom-tat-ve-nhung.../61991]
Có thể nhận thấy không chỉ nhiều hóa chất, nhiều bước tiến hành mà các thông số kỹ thuật cụ thể như nhiệt độ, thời gian khuấy, thời gian gia nhiệt, thời gian sấy chân không đều rất giống nhau giữa hai tài liệu.
Quy trình tổng hợp này dường như do Hắc Thị Nhung hoặc nhóm của bà Nhung phát triển vì không thấy trích dẫn nguồn. Trong khi đó, phần tài liệu tham khảo trong poster của hai học sinh không liệt kê bất cứ công trình nào của nhóm Hắc Thị Nhung.
Thật trùng hợp, người hướng dẫn luận án tiến sĩ của Hắc Thị Nhung chính là PGS.TS. Hoàng Mai Hà, Phó Viện trưởng Viện Hóa học.
2. Trong bài báo do ông Hoàng Mai Hà đứng tên tác giả liên hệ công bố tháng 2/2025, mục 2.4 trình bày quy trình tổng hợp khung kim loại hữu cơ MOF FeMg-BDC.
Nội dung phần này trong bài báo của nhóm ông Hà gần như là mô tả chi tiết bằng chữ quy trình 1 trong poster của hai học sinh. [https://pubs.rsc.org/.../articlelanding/2025/ra/d4ra08952a]
3. Quy trình 2 trong poster trình bày các bước tổng hợp vật liệu polyurethane composite (PU).
Các bước trong quy trình này của hai học sinh rất giống "Quy trình chế tạo compozit PUF" trong luận văn thạc sĩ của Hắc Thị Nhung, bảo vệ ngày 16/6/2020 – không chỉ về hóa chất, thứ tự tiến hành mà còn ở nhiều thông số kỹ thuật chi tiết như tốc độ khuấy và thời gian khuấy. [https://gust.edu.vn/.../thong-tin-tom-tat-ve-nhung.../59998], [https://www.slideshare.net/.../nghin-cu-ch-to.../261325967]
Người hướng dẫn luận văn thạc sĩ năm 2020 của Hắc Thị Nhung lại cũng là PGS.TS. Hoàng Mai Hà.
Đến lúc này, vẫn chưa loại trừ được hoàn toàn khả năng hai học sinh chỉ "tham khảo" luận văn thạc sĩ năm 2020 và luận án tiến sĩ năm 2026 của Hắc Thị Nhung (đều do PGS.TS. Hoàng Mai Hà hướng dẫn) cùng bài báo năm 2025 của nhóm Hoàng Mai Hà mà "quên" ghi nguồn như cách ông Hà muốn dư luận hiểu.
Vậy thì đây là những bằng chứng khó có thể chối cãi.
4. Hình 1a trong poster trình bày phổ FT-IR của khung kim loại hữu cơ MOF FeMg-BDC.
Phổ này giống hệt phổ của mẫu FeMg-BDC (1/2) ở Hình S1d, phần Supplementary Information trong bài báo năm 2025 nói trên của nhóm Hoàng Mai Hà.
Sự giống nhau như đúc giữa hai phổ này không chỉ thể hiện ở tất cả các vị trí và cường độ các dải hấp thụ mà còn cả ở hình dạng từng đỉnh hấp thụ, thậm chí nhiễu nền.
[https://www.rsc.org/supp.../d4/ra/d4ra08952a/d4ra08952a1.pdf]
Có thể thấy rõ điều này khi đặt hai phổ cạnh nhau hoặc chồng lên nhau.
Do ảnh poster của hai học sinh được chụp theo góc nghiêng chứ không phải chụp chính diện nên phổ hồng ngoại trong poster bị "méo", cần dịch chuyển tịnh tiến khi chồng phổ để thấy rõ sự trùng lặp các vùng khác nhau.
5. Hình 1b trong poster trình bày giản đồ XRD của vật liệu MOF FeMg-BDC.
Giản đồ này giống hệt giản đồ mẫu FeMg-BDC (1/2) ở Hình 1g trong bài báo năm 2025 của nhóm Hoàng Mai Hà – từ vị trí, hình dạng, độ rộng các peak, cường độ nhiễu xạ đến nhiễu nền.
Sự giống nhau như đúc giữa hai giản đồ là không thể chối cãi khi đặt chúng cạnh nhau hoặc chồng lên nhau.
Tương tự như với phổ FT-IR, cần dịch chuyển tịnh tiến một trong hai phổ chút ít khi chồng phổ để thấy rõ sự trùng lặp các vùng khác nhau.
Sự giống nhau giữa poster của hai học sinh với kết quả nghiên cứu của nhóm Hoàng Mai Hà - ở quy trình tổng hợp vật liệu và đặc biệt là hình ảnh phổ FT-IR cùng giản đồ XRD – chỉ có thể xảy ra khi và chỉ khi chính người trong nhóm ông Hà đã cung cấp dữ liệu gốc, thậm chí làm thay poster cho hai học sinh.
Có thể thấy rõ dấu ấn của nhóm Hoàng Mai Hà trong poster của hai học sinh Ninh Bình ngay cả ở những chi tiết rất nhỏ như hình minh họa bã than hay màu sắc các đường cong phân tích nhiệt.
Trong một diễn biến khác có liên quan, ngày 27/3/2026, trả lời Báo Giáo dục và Thời đại, hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông chuyên Lương Văn Tụy (tỉnh Ninh Bình) khẳng định tính liêm chính của dự án "Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống".
Điều băn khoăn, không biết đến bao giờ Bộ Giáo dục và Đào tạo mới công bố nội dung toàn văn dự án theo quy định tại Thông tư số 24/2025/TT- BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.
Minh Anh