Đà Nẵng siết quản lý thực phẩm ủ chua, ngăn chặn ngộ độc botulinum

Đỗ Tho
15:27 - 27/05/2026

Sau hàng loạt ca nghi ngộ độc botulinum liên quan đến cá ủ chua khiến nhiều người nhập viện nguy kịch, Đà Nẵng đang tăng cường kiểm soát các loại thực phẩm lên men, ủ chua tự chế nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát ngộ độc thực phẩm nguy hiểm.

UBND thành phố Đà Nẵng vừa có văn bản số 1854/UBND-SYT yêu cầu UBND các xã, phường, đặc khu khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống ngộ độc thực phẩm do độc tố Botulinum trên địa bàn, nhất là tại các khu vực miền núi đã ghi nhận một số trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến thực phẩm ủ chua, đặc biệt là cá ủ chua. Trong đó, đã có trường hợp có kết quả xét nghiệm dương tính với vi khuẩn Clostridium botulinum type E.
Đà Nẵng siết quản lý thực phẩm ủ chua, ngăn chặn ngộ độc botulinum - Ảnh 1.

Món cá muối ủ chua được người dân xã Phước Đức làm để ăn lâu nay. Ảnh: Tuổi Trẻ Online

Nhiều ca nguy kịch sau bữa ăn có cá ủ chua

Theo ngành y tế, các bệnh nhân nhập viện với biểu hiện điển hình của ngộ độc botulinum như: sụp mi; nhìn mờ; yếu cơ; khó nuốt; suy hô hấp.

Đáng chú ý, có trường hợp nhiều trẻ em trong cùng gia đình phải thở máy sau bữa ăn có món cá ủ chua tự làm.

Kết quả xét nghiệm xác định một số mẫu bệnh phẩm dương tính với Clostridium botulinum type E - loại vi khuẩn sinh độc tố thần kinh cực mạnh có thể gây tê liệt và tử vong nếu không điều trị kịp thời.

Do thuốc giải độc botulinum rất hiếm tại Việt Nam, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã phải hỗ trợ khẩn cấp thuốc Botulism Antitoxin từ nước ngoài để phục vụ điều trị cho các bệnh nhân nặng.

Đà Nẵng yêu cầu kiểm soát thực phẩm lên men tự chế

Trước nguy cơ gia tăng các ca ngộ độc, UBND thành phố Đà Nẵng đã chỉ đạo ngành y tế và chính quyền địa phương tăng cường phòng chống ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum.

Các biện pháp được yêu cầu triển khai gồm: kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm có nguy cơ cao; tuyên truyền nguy cơ từ thực phẩm ủ chua, lên men tự chế; hướng dẫn người dân chế biến, bảo quản thực phẩm an toàn; giám sát chặt các món ăn truyền thống có nguy cơ phát sinh vi khuẩn yếm khí.

Ngành chức năng đặc biệt lưu ý các món cá ủ chua homemade tại khu vực miền núi, nơi tập quán chế biến thủ công và bảo quản dài ngày vẫn khá phổ biến.

Nguy cơ ngộ độc từ môi trường kín khí

Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, vi khuẩn Clostridium botulinum phát triển mạnh trong môi trường: kín khí; độ acid thấp; thực phẩm bảo quản lâu ngày; điều kiện vệ sinh không đảm bảo.

Các món cá muối chua, thực phẩm lên men hoặc đóng kín nếu chế biến không đúng quy trình có thể trở thành môi trường lý tưởng để sinh độc tố botulinum.

Đây được xem là một trong những loại độc tố thần kinh nguy hiểm nhất thế giới. Chỉ một lượng rất nhỏ cũng có thể gây liệt cơ hô hấp và đe dọa tính mạng.

Điều đáng lo ngại là độc tố botulinum không làm thay đổi rõ mùi vị thực phẩm, khiến người dùng khó nhận biết bằng cảm quan thông thường.

Cá muối chua và nhiều món ủ chua là một phần trong văn hóa ẩm thực của nhiều vùng miền Việt Nam. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nhiệt độ môi trường tăng cao và điều kiện bảo quản thay đổi, các phương pháp lên men truyền thống cần được kiểm soát chặt hơn về vệ sinh và kỹ thuật.

Nhiều ý kiến cho rằng việc siết quản lý không nhằm xóa bỏ món ăn truyền thống, mà để giảm nguy cơ ngộ độc từ quy trình chế biến thiếu an toàn.

Botulinum là loại ngộ độc hiếm nhưng tỷ lệ tử vong cao, giới chuyên môn cho rằng phòng ngừa vẫn là biện pháp quan trọng nhất, đặc biệt với các thực phẩm lên men và ủ chua tự chế trong cộng đồng.

Khuyến cáo người dân: không nên sử dụng thực phẩm ủ chua có dấu hiệu bất thường; không ăn thực phẩm đóng kín, lên men không rõ điều kiện bảo quản; đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện triệu chứng mệt, nhìn mờ, yếu cơ hoặc khó thở sau ăn.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/da-nang-siet-quan-ly-thuc-pham-u-chua-ngan-chan-ngo-doc-botulinum-179260527140611277.htm