Chi tiết mức bồi thường tái định cư cho người dân thuộc diện quy hoạch

1. Phải hoàn thành tái định cư xong mới được thu hồi đất

Một trong những điểm mới mang tính đột phá của Luật Đất đai 2024 là nguyên tắc Nhà nước chỉ được thu hồi đất khi đã hoàn thành việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bố trí tái định cư xong. Điều này có nghĩa người dân phải có chỗ ở mới hoặc nhận được nền đất/nhà ở tái định cư trước khi phải bàn giao mặt bằng cũ.

Khu tái định cư phải đạt tiêu chuẩn đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật (đường, điện, nước) và hạ tầng xã hội (y tế, giáo dục, chợ), đồng thời phải phù hợp với truyền thống văn hóa, phong tục tập quán của cộng đồng dân cư nơi bị thu hồi đất. Đặc biệt, người dân bị thu hồi đất ở để làm dự án khu đô thị sẽ được ưu tiên tái định cư tại chỗ (bồi thường ngay trong lòng dự án).

2. Mức hỗ trợ tạm cư và thuê nhà ở

Trong thời gian chờ đợi bàn giao nhà ở hoặc đất ở tại khu tái định cư, người dân không bị bỏ rơi. Theo quy định, người dân sẽ được Nhà nước:

Bố trí vào các khu nhà ở tạm. Hoặc được hỗ trợ bằng tiền thuê nhà ở để tự lo liệu chỗ ở trong giai đoạn chuyển tiếp.

Thời gian và mức hỗ trợ tiền thuê nhà cụ thể sẽ do Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh quy định sao cho phù hợp với thực tế giá thuê nhà trên địa bàn địa phương đó.

3. Chính sách cho hộ gia đình nhiều thế hệ (hộ ghép)

Luật Đất đai 2024 rất quan tâm đến các hộ gia đình có nhiều cặp vợ chồng hoặc nhiều thế hệ cùng chung sống trên một thửa đất ở bị thu hồi.

Nếu hộ gia đình đủ điều kiện tách thành từng hộ riêng theo quy định pháp luật về cư trú mà diện tích đất ở được bồi thường không đủ để chia cho từng hộ, Nhà nước sẽ xem xét hỗ trợ. Hình thức hỗ trợ bao gồm: Giao thêm đất ở có thu tiền sử dụng đất hoặc bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở tái định cư cho các hộ gia đình còn thiếu chỗ ở.

4. Không có Sổ đỏ vẫn được bồi thường về đất

Đây là nội dung được nhiều người dân quan tâm nhất. Theo quy định mới, người sử dụng đất dù chưa có Sổ đỏ (Giấy chứng nhận) vẫn có thể được bồi thường trong các trường hợp sau:

Đất nông nghiệp sử dụng trước năm 2004: Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp sử dụng đất ổn định từ trước ngày 01/07/2004, dù không đủ điều kiện cấp Sổ đỏ vẫn được bồi thường về đất. Diện tích bồi thường được tính theo thực tế nhưng không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp tại địa phương. Đất đủ điều kiện cấp Sổ đỏ: Người đang sử dụng đất ổn định, không có giấy tờ nhưng đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận theo quy định của Luật mới thì vẫn được Nhà nước bồi thường về đất khi thu hồi. Bồi thường chi phí đầu tư vào đất: Với những trường hợp hoàn toàn không đáp ứng điều kiện bồi thường về đất, người dân vẫn được xem xét bồi thường các chi phí đầu tư vào đất còn lại (như chi phí san lấp mặt bằng, cải tạo đất) nếu có chứng từ chứng minh hợp pháp.

5. Thẩm quyền và chính sách đặc thù của UBND TP. Hà Nội

Thành phố Hà Nội có những thẩm quyền và quy định cụ thể để thực hiện Luật mới:

- Ban hành Bảng giá đất: HĐND và UBND TP. Hà Nội đã ban hành Bảng giá đất lần đầu để áp dụng từ ngày 01/01/2026. Bảng giá này được xây dựng theo nguyên tắc thị trường, giúp giá bồi thường sát thực tế hơn. 

- Quyết định mức hỗ trợ tạm cư: UBND TP. Hà Nội đã ban hành chính sách hỗ trợ tạm cư cụ thể áp dụng từ ngày 18/01/2026 dành cho các hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi dự án quy hoạch. 

- Giá đất tái định cư: Giá đất tính tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư sẽ được UBND Thành phố xác định dựa trên Bảng giá đất tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường. Trường hợp tiền bồi thường không đủ mua một suất tái định cư tối thiểu, Thành phố sẽ hỗ trợ khoản tiền thiếu hụt để người dân đủ điều kiện nhận suất đó.

Với triết lý nhân văn "lấy người dân làm trung tâm", những quy định mang tính đột phá như bắt buộc hoàn thành tái định cư trước khi thu hồi đất, hay nguyên tắc bảo đảm cuộc sống mới "bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ" đã xác lập một hành lang pháp lý vững chắc cho quyền lợi của người sử dụng đất. 

Tuy nhiên, để những chính sách ưu việt này thực sự phát huy hiệu quả, bên cạnh sự quyết liệt của các địa phương trong việc thực thi công vụ, mỗi người dân cần chủ động nắm vững luật pháp để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình. Đó không chỉ là cách bảo vệ tài sản cá nhân, mà còn là trách nhiệm đồng hành cùng Nhà nước trong việc khơi thông nguồn lực đất đai, tạo động lực cho sự phát triển bền vững và thịnh vượng của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/chi-tiet-muc-boi-thuong-tai-dinh-cu-cho-nguoi-dan-thuoc-dien-quy-hoach-179260606152059675.htm