Các trường học tại Thành phố Hồ Chí Minh phải có phương án điều chỉnh thời khóa biểu ứng phó thiên tai
Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu 100% cơ sở giáo dục xây dựng phương án điều chỉnh thời khóa biểu, có thể tạm dừng dạy học trực tiếp, tổ chức dạy trực tuyến hoặc hình thức phù hợp khi được cấp thẩm quyền cho phép, đảm bảo hoạt động giáo dục được liên tục, nhằm ứng phó với thiên tai cực đoan.
Học sinh gặp khó khăn vào mùa mưa liên tục cộng hưởng với triều cường ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Yêu cầu được Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh nêu trong kế hoạch triển khai công tác phòng chống bão lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu trong ngành Giáo dục và Đào tạo, áp dụng với trường trong và ngoài công lập, trường có vốn đầu tư nước ngoài.
Theo Sở, phạm vi rủi ro gồm bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, lũ, ngập lụt, triều cường, nước dâng, gió mạnh, lốc, sét, mưa đá, sạt lở, sụt lún, hạn hán, xâm nhập mặn, nắng nóng, động đất, sóng thần, cháy rừng do tự nhiên và các sự cố thứ cấp do thiên tai gây ra.
Sở yêu cầu mỗi cơ sở giáo dục xây dựng một phương án tổng thể và phụ lục kịch bản theo loại hình rủi ro ưu tiên.
Cụ thể, với mưa lớn, ngập lụt, triều cường: kiểm soát khu vực cổng trường, tầng hầm, khu vực thấp; ngắt điện nơi ngập; không cho người học đi qua vùng nước sâu, miệng cống, dòng chảy; bố trí khu vực đón trả học sinh linh hoạt và an toàn.
Đối với bão, lốc, gió mạnh, sét: dừng hoạt động ngoài trời; đưa người học vào khu vực kiên cố; tránh cửa kính, cây xanh, mái che; ngắt thiết bị điện không cần thiết; sẵn sàng sơ tán theo chỉ đạo.
Đối với nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn: bảo đảm nước uống an toàn, thông gió, che nắng; điều chỉnh hoạt động thể chất ngoài trời; giám sát sức khỏe chuẩn bị phương án cấp nước và điện dự phòng cho cơ sở mầm non, nội trú, bán trú.
Đối với sạt lở, sụt lún, động đất, sóng thần hoặc nguy cơ từ hồ, đập: khoanh vùng, dừng sử dụng khu vực có dấu hiệu bất thường; sơ tán theo tuyến không đi qua vị trí nguy hiểm; tuân thủ hướng dẫn của chính quyền và lực lượng chuyên trách.
Đơn vị tổ chức xe đưa đón phải theo dõi lộ trình, điểm ngập, sạt lở, cây đổ, giao thông gián đoạn; chủ động điều chỉnh hoặc dừng chuyến khi không bảo đảm an toàn và thông báo kịp thời cho gia đình. Tạm dừng tham quan, dã ngoại, hoạt động trên sông, biển, khu vực đồi dốc, rừng hoặc ngoài trời khi có cảnh báo bất lợi; chỉ tổ chức lại khi điều kiện đã được đánh giá an toàn.
Đặc biệt, Sở đề nghị các trường xây dựng phương án điều chỉnh thời khóa biểu, tạm dừng hoạt động trực tiếp, tổ chức học trực tuyến hoặc hình thức phù hợp khi được cấp có thẩm quyền cho phép và khi điều kiện điện, mạng, thiết bị, sức khỏe người học đáp ứng, để bảo đảm hoạt động giáo dục được liên tục.
Không yêu cầu người học, giáo viên di chuyển hoặc tham gia trực tuyến khi đang sơ tán, mất điện, mất mạng hoặc điều kiện gia đình không bảo đảm; có phương án hỗ trợ, học bù và không để người học yếu thế bị bỏ lại.
Các trường cần kiểm tra phòng học, phòng chức năng, nhà đa năng, ký túc xá, khu nội trú, bán trú, bếp ăn, kho, phòng thí nghiệm, công trình đang thi công; đặc biệt là kết cấu chịu lực, mái tôn, mái ngói, trần, cửa kính, mái che, lưới che tại sân trường, pa-nô, biển bảng, tường rào và hạng mục tự lắp đặt. Phối hợp đơn vị chuyên môn kiểm tra, cắt tỉa cây xanh…
Lập danh sách nội bộ người cần hỗ trợ ưu tiên, gồm trẻ mầm non, trẻ khuyết tật, phân công người hỗ trợ theo nguyên tắc một người phụ trách một hoặc một nhóm nhỏ đối tượng.
Theo Sở, phương án xây dựng phải bám sát loại hình thiên tai, điều kiện địa bàn, quy mô trường, số lượng người học, tổ chức bán trú, nội trú, phương tiện đưa đón và mức độ an toàn của công trình; không xây dựng phương án chung chung, hình thức.
Cần thực hiện nghiêm phương châm "bốn tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ; hậu cần tại chỗ) và nguyên tắc "ba sẵn sàng" (phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương và hiệu quả); lấy cơ sở giáo dục làm nền tảng, người đứng đầu chịu trách nhiệm trực tiếp về công tác phòng ngừa, chuẩn bị, ứng phó và khắc phục hậu quả tại đơn vị.
Không tổ chức dạy học, làm việc, sinh hoạt tại khu vực, phòng học, công trình, hạng mục đã được xác định không bảo đảm an toàn; không để học sinh tự di chuyển qua khu vực nguy hiểm khi chưa có phương án bảo vệ hoặc hỗ trợ phù hợp.
Sở đặt mục tiêu đến hết năm học 2026-2027 sẽ hình thành được danh mục số các điểm trường có nguy cơ cao và dữ liệu đầu mối ứng phó để phục vụ chỉ đạo, cảnh báo theo tác động, kiểm tra và ưu tiên nguồn lực.
Bên cạnh đó, 100% trường kiện toàn Ban/Tổ phụ trách phòng thủ dân sự, phòng, chống thiên tai và cứu nạn, cứu hộ; công khai đầu mối, số điện thoại trực và cơ chế tiếp nhận, xác nhận thông tin; 100% trường cập nhật kế hoạch và phương án ứng phó theo từng loại hình rủi ro; có sơ đồ điểm nguy hiểm, tuyến thoát nạn, khu vực tập kết và danh sách người cần hỗ trợ ưu tiên; 100% trường có phương án bảo đảm học tập liên tục, bàn giao học sinh và tổ chức học thay thế khi điều kiện an toàn cho phép; 100% người học được hướng dẫn kỹ năng phù hợp lứa tuổi về nhận biết cảnh báo, trú tránh, thoát nạn, phòng chống đuối nước, phòng tránh điện giật, cây đổ, ngập sâu, thời tiết nắng nóng và các nguy cơ sau thiên tai; 100% cán bộ quản lý, nhân viên được giao nhiệm vụ ứng phó được tập huấn tại đơn vị; mỗi cơ sở giáo dục tổ chức ít nhất 1 cuộc diễn tập hoặc diễn tập theo kịch bản rủi ro ưu tiên trước ngày 30/5/2027.