Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nói lý do dự kiến bỏ cộng điểm IELTS trong xét tuyển đại học
Theo Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc không còn cơ chế cộng điểm chứng chỉ không đồng nghĩa với việc năng lực tiếng Anh không được sử dụng trong tuyển sinh; các chứng chỉ vẫn có thể được quy đổi thành điểm ở những trường, ngành có yêu cầu.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu giải trình. Ảnh: Quochoi.vn
Phiên giải trình nhằm đánh giá tình hình triển khai, tổ chức thực hiện các luật, nghị quyết được ban hành trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo sau gần 9 tháng thực hiện; những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện; phân tích nguyên nhân khó khăn, vướng mắc, bất cập.
Từ đó, đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật; các giải pháp trong tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước; bảo đảm các quy định pháp luật, nghị quyết của Quốc hội được triển khai đồng bộ, thống nhất, hiệu quả trong thời gian tới, đặc biệt là các quy định mang tính chất đột phá cho lĩnh vực.
Tại phiên giải trình, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, tuyển sinh đại học, cao đẳng là một trong những vấn đề được nhiều đại biểu đề cập trong nội dung chất vấn.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, trải qua một quá trình dài đổi mới, đến nay kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, tuyển sinh, đã được tổ chức theo hướng gọn nhẹ, tiết kiệm, giảm đáng kể áp lực cho xã hội.
Chia sẻ giải pháp trước một số sai phạm, tiêu cực xảy ra thời gian qua, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đề cập đến việc sẽ tăng cường sự tham gia của các trường đại học; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và phân tích dữ liệu để sớm phát hiện dấu hiệu bất thường.
Bộ đồng thời tiếp tục cải tiến khâu ra đề thi, bảo đảm đánh giá được năng lực, kiến thức của học sinh sau trung học phổ thông. Kỳ thi không chỉ phục vụ xét tốt nghiệp mà còn đánh giá mặt bằng chất lượng giáo dục giữa các địa phương, tác động của chương trình, nội dung giáo dục và phương pháp giảng dạy; đồng thời cung cấp một phần căn cứ cho xét tuyển đại học.
Về điều chỉnh quy chế tuyển sinh đại học, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn chia sẻ, quan điểm của Bộ là những chính sách lớn cần được giữ ổn định; công tác tuyển sinh phải bảo đảm nguyên tắc: tin cậy, đánh giá đúng năng lực người học và công bằng.
Thực hiện Luật Giáo dục đại học, các trường được trao quyền tự chủ trong xác định phương thức tuyển sinh. Bộ tôn trọng quyền tự chủ này nhưng vẫn phải đặt ra các hàng rào kỹ thuật chung để bảo đảm công bằng, độ tin cậy và đánh giá đúng năng lực người học.
Hiện các trường sử dụng nhiều phương thức tuyển sinh, Bộ thống kê và phân loại thành khoảng 20 nhóm. Tuy nhiên, về cơ bản vẫn tập trung vào một số phương thức chính như xét điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, xét học bạ, xét kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực, kết hợp kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông với các phương thức khác, sử dụng chứng chỉ quốc tế…
Bộ trưởng cho rằng, với một ngành hoặc chương trình đào tạo, khi lựa chọn thí sinh cần có tiêu chí đánh giá thống nhất. Khi đã xác định yêu cầu về năng lực, kiến thức của người học, phương thức tuyển sinh về nguyên tắc cũng phải bảo đảm tính nhất quán. Nếu một trường sử dụng nhiều phương thức thì điểm chuẩn đầu vào giữa các phương thức phải bảo đảm mức độ tương đương.
Trên cơ sở phân tích dữ liệu tuyển sinh nhiều năm và kết quả học tập của học sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng cần có lộ trình giảm số lượng phương thức tuyển sinh. Mục tiêu là với mỗi ngành, chương trình đào tạo, khi đã xác định được năng lực cần đánh giá và phương thức phù hợp nhất thì tiến tới sử dụng một phương thức phù hợp.
Theo lộ trình, dự kiến từ năm 2027, mỗi ngành, chương trình được áp dụng tối đa 3 phương thức và đến năm 2028 còn 1 phương thức.
Về việc cộng điểm chứng chỉ, trong đó có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế như IELTS, và cộng điểm học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp quốc gia, Bộ trưởng cho biết các điều chỉnh của Bộ được đưa ra trên cơ sở phân tích dữ liệu.
Theo đó, nếu một ngành, một trường yêu cầu năng lực tiếng Anh đầu vào thì Bộ yêu cầu đưa tiếng Anh vào tổ hợp xét tuyển, coi đây là một tiêu chí xét tuyển chính thức. Trường hợp này, các chứng chỉ tiếng Anh vẫn có thể được quy đổi thành điểm để xét tuyển. Nhưng nếu cộng thêm là một kiến thức được tính hai lần. Ngược lại, nếu tổ hợp xét tuyển không yêu cầu tiếng Anh nhưng thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh lại được cộng thêm điểm thì có thể tạo bất lợi cho những thí sinh khác.
Thực tế, có những ngành có điểm chuẩn lên tới 28 điểm nhưng cho phép cộng chênh lệch tới 1,5 điểm. Trong khoảng điểm từ 26,5 đến 28, có thể có hàng nghìn thí sinh không trúng tuyển dù có năng lực tiếng Anh nhưng không có điều kiện tham gia các kỳ thi chứng chỉ có chi phí cao.
Theo Bộ trưởng, việc học tiếng Anh vẫn có giá trị đối với quá trình học tập ở đại học và năng lực nghề nghiệp sau này. Việc không còn cơ chế cộng điểm chứng chỉ không đồng nghĩa với việc năng lực tiếng Anh không được sử dụng trong tuyển sinh; các chứng chỉ vẫn có thể được quy đổi thành điểm ở những trường, ngành có yêu cầu.
Bộ sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến của các bên và làm việc với chuyên gia để tiếp tục hoàn thiện chính sách, với mục tiêu đánh giá đúng năng lực và bảo đảm công bằng giữa các thí sinh.
