AI có thể giúp tăng dự báo thiên tai, cảnh báo biến đổi khí hậu thế nào?

AI mở ra hướng tiếp cận mới trong cảnh báo, dự báo biến đổi khí hậu

Thông tin được chia sẻ bởi Phó Cục trưởng điều hành Cục Khí tượng thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tiến sĩ Hoàng Đức Cường, Hiện nay, ngành Khí tượng thủy văn đã xây dựng mạng lưới hơn 2.850 trạm khí tượng thủy văn quốc gia rộng khắp trên đất liền, hải đảo và vùng biển của Việt Nam với các công nghệ tiên tiến, hiện đại bằng việc ứng dụng khoa học công nghệ đối với các trạm quan trắc. Đây là những cơ sở hạ tầng quan trọng trong việc phục vụ công tác dự báo thiên tai, cảnh báo biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.

Một trong những hướng đi quan trọng là ứng dụng công nghệ Internet vạn vật (IoT) vào các trạm quan trắc. Với IoT, các thiết bị đo có thể tự động thu thập và truyền dữ liệu theo thời gian thực về trung tâm. Điều này giúp giảm đáng kể sự phụ thuộc vào con người, đồng thời tăng tần suất và độ chính xác của số liệu. Những trạm đo mưa tự động, trạm đo mực nước thông minh đã và đang được triển khai ở nhiều địa phương, mang lại hiệu quả rõ rệt.

Thực tế, trong lĩnh vực khí tượng thủy văn, trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet vạn vật (IoT) đang mở ra những hướng tiếp cận mới, giúp nâng cao khả năng thu thập, phân tích dữ liệu và phát hiện sớm các nguy cơ thiên tai. 

Trong khi đó, AI có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu lớn từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm ảnh vệ tinh, radar thời tiết, hệ thống quan trắc mặt đất và dữ liệu lịch sử thiên tai. Thông qua việc nhận diện quy luật và phân tích các mối tương quan, AI có thể hỗ trợ xác định khu vực có nguy cơ cao, dự báo diễn biến của một số hiện tượng thời tiết nguy hiểm và cung cấp thêm thông tin cho các chuyên gia khi đưa ra quyết định.

AI hỗ trợ dự báo và phòng chống thiên tai nhưng không thể thay thế chuyên môn của con người

Thời gian cho thấy, biến đổi khí hậu, mưa lớn cực đoan và lũ luôn diễn biến khó lường, vì vậy việc áp dụng các công nghệ vào công tác dự báo với những thông tin tin cậy và khả năng đánh giá nhanh, thậm chí đề xuất, gợi ý phương án xử lý là một trong những vai trò quan trọng mà AI mang lại.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác dự báo và phòng chống thiên tai không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn là giải pháp thiết thực nhằm nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu. Bằng khả năng phân tích khối lượng dữ liệu lớn, kết hợp thông tin khí tượng, thủy văn, địa hình và dữ liệu quan trắc theo thời gian thực, AI có thể hỗ trợ phát hiện sớm các nguy cơ, nâng cao độ chính xác của dự báo và rút ngắn thời gian đưa ra cảnh báo. 

Tuy nhiên, AI không phải là giải pháp thay thế hoàn toàn cho chuyên môn của con người hay các hệ thống dự báo truyền thống. Hiệu quả ứng dụng phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, năng lực tính toán, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và khả năng kiểm chứng kết quả. Theo GS. Nguyễn Quốc Dũng, Chủ tịch Hội Đập lớn và Phát triển Nguồn nước Việt Nam, trí tuệ nhân tạo (AI) trong vận hành không bảo đảm dự báo chính xác trong mọi tình huống, nhất là khi xuất hiện mưa cực đoan vượt ngoài phạm vi dữ liệu huấn luyện. Hiệu quả ứng dụng phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, độ tin cậy của mô hình và điều kiện thực tế từng lưu vực.

Trong khi áp dụng công nghệ và AI vào các vận hành dự báo, cảnh báo thời tiết, khí hậu... chúng ta vẫn cần tiếp tục đầu tư hạ tầng dữ liệu, hoàn thiện mô hình dự báo và tăng cường kết nối giữa công nghệ với thực tiễn. Khi được triển khai đúng hướng, AI sẽ trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực, góp phần giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ tính mạng người dân và xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động hơn trước những diễn biến ngày càng khó lường của thiên tai.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/ai-co-the-giup-tang-du-bao-thien-tai-canh-bao-bien-doi-khi-hau-the-nao-179261025134509683.htm