Việt Nam có thêm 2 Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương

PV
17:36 - 26/11/2022

“Bia ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng” và “Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu, Hà Tĩnh (1689-1943)” đã được ghi danh là Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Ngày 26/11/2022, Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương của UNESCO (MOWCAP) tổ chức Kỳ họp thứ 9 tại thành phố Andong (Hàn Quốc).

Phần quan trọng nhất của Kỳ họp là xem xét và thông qua các hồ sơ đề cử ghi vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

MOWCAP đã thông qua 9/13 hồ sơ ghi vào Danh mục Di sản tư liệu châu Á - Thái Bình Dương thuộc các quốc gia: Singapore (1), Indonesia (1), Iran (1), Hàn Quốc (2), Trung Quốc (2) và Việt Nam (2).

Việt Nam có thêm 2 di sản được ghi danh Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương - Ảnh 1.

Kỳ họp của Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương của UNESCO.

Ảnh: Cục Di sản văn hóa

2 di sản của VIệt Nam được ghi danh trong Danh mục Di sản tư liệu châu Á - Thái Bình Dương năm 2022 gồm:

Bia ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng

Bia ma nhai tại Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng là kho tàng di sản tư liệu quý giá bằng chữ Hán và chữ Nôm, với số lượng lớn, gồm 78 bia ma nhai (trong đó có 76 bia chữ Hán và 2 bia chữ Nôm). 

Việt Nam có thêm 2 di sản được ghi danh Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương - Ảnh 2.

Bia ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng. Ảnh: Cục Di sản văn hóa

Đây là các tác phẩm trên đá độc đáo ấn tượng, nhiều kiểu chữ viết như Chân, Hành, Thảo, Triện, Lệ… với nội dung, phong cách biểu hiện đa dạng, hình thức độc đáo, với nhiều thể loại như: ngự bút, bia ký, tán, thơ văn, đề từ, đề danh, câu đối… của các vị vua, quan triều Nguyễn, cao tăng, cùng bao thế hệ tao nhân, mặc khách đã từng dừng chân lưu đề trên vách đá, hang động tại danh thắng Ngũ Hành Sơn, từ nửa đầu thế kỷ XVII đến thập niên 60 của thế kỷ XX. 

Bia ma nhai là những tư liệu cực kỳ giá trị, chân xác và đặc sắc, thể hiện rõ tính giao thoa, hòa điệu về kinh tế, văn hóa, xã hội giữa các quốc gia như Nhật Bản - Trung Quốc - Việt Nam tại Việt Nam từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX.

Bia ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn là tài liệu gốc duy nhất được vua Minh Mạng ngự bút và cho khắc lên các vách núi, hang động. Sự kiện này được ghi chép lại trong các tài liệu lịch sử như Đại Nam Nhất Thống chí, Đại Nam Thực lục, Đại Nam dư địa chí ước biên…

Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu, Hà Tĩnh (1689 - 1943)

Đây là bộ sưu tập độc bản được viết bằng tay, gồm: 26 sắc phong gốc do các vua triều Lê, Nguyễn ban tặng; 19 tờ văn bằng và 3 bức trướng bằng lụa, viết bằng chữ Hán và chữ Nôm từ năm 1689 đến năm 1943.

Việt Nam có thêm 2 di sản được ghi danh Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương - Ảnh 3.

Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu, Hà Tĩnh (1689 - 1943). Ảnh: Cục Di sản văn hóa

Với giá trị nguyên gốc, độc bản, các văn bản có nguồn gốc rõ ràng và các sự kiện liên quan đã từng làm nguồn tư liệu để biên soạn sách. Vì vậy nhiều thông tin có thể kiểm chứng, đối chiếu qua các tài liệu chính sử của Việt Nam như Đại Việt sử ký tục biên, Khâm định Việt sử thông giám cương mục; cũng như qua các sách khảo cứu như Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú, Nghệ An ký của Bùi Dương Lịch.

Chất liệu mang tin đa dạng: giấy dó, giấy dó đặc biệt và lụa, chữ viết đẹp, rõ ràng. Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu là tư liệu quý hiếm về văn hóa và giáo dục của một làng quê ở miền Trung Việt Nam, trải qua nhiều biến cố, vẫn được lưu giữ. Đây là các tư liệu gốc giúp nghiên cứu quan hệ xã hội, lịch sử phát triển của làng thời xưa, đặc biệt trong giai đoạn từ cuối thế kỷ XVII đến giữa thế kỷ XX.

Trong bộ sưu tập có 6/48 tư liệu liên quan đến bình đẳng giới, trong đó có 5 sắc phong vinh danh phụ nữ, đã được Văn phòng UNESCO tại Bangkok đưa vào giới thiệu ở Triển lãm “Women in History - Telling HERstory through Memory of the World” ngày 8/3/2021.

Di sản tư liệu là những tài sản quan trọng của quốc gia, lưu giữ thông tin về lịch sử, văn hóa, kinh tế - chính trị và các lĩnh vực xã hội của quốc gia hay từng vùng, miền, dân tộc, ngành nghề...

Với việc có thêm 2 Di sản tư liệu được Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới của UNESCO ghi danh, đến nay Việt Nam đã có 9 di sản tư liệu được UNESCO ghi danh gồm:

3 di sản tư liệu thế giới: Mộc bản triều Nguyễn; Châu bản triều Nguyễn; bia Tiến sĩ Văn Miếu Quốc Tử Giám.

6 di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương: Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm, Bắc Giang; Văn thơ trên kiến trúc cung đình Huế; Mộc bản trường học Phúc Giang, Hà Tĩnh; Hoàng hoa sứ trình đồ (Hà Tĩnh); Bia ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng; Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu, Hà Tĩnh.

Nguồn: Cục Di sản văn hóa

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/viet-nam-co-them-2-di-san-tu-lieu-khu-vuc-chau-a-thai-binh-duong-17922112617320617.htm