Vi phạm pháp luật về bầu cử sẽ bị xử lý như thế nào?

Thời điểm này là giai đoạn then chốt, đòi hỏi phải tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, không chủ quan, bảo đảm để mỗi lá phiếu của cử tri được thực hiện trong điều kiện thuận lợi, an toàn và đúng pháp luật.

Những hành vi được xác định là hành vi vi phạm pháp luật về bầu cử

Điều 95 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định: Người nào dùng thủ đoạn lừa gạt, mua chuộc hoặc cưỡng ép làm trở ngại việc bầu cử, ứng cử của công dân; vi phạm các quy định về vận động bầu cử; người có trách nhiệm trong công tác bầu cử mà giả mạo giấy tờ, gian lận phiếu bầu hoặc dùng thủ đoạn khác để làm sai lệch kết quả bầu cử hoặc vi phạm các quy định khác của pháp luật về bầu cử thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Pháp luật quy định cụ thể 02 tội liên quan đến bầu cử

Trên cơ sở quy định của Luật Bầu cử, Bộ luật Hình sự năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật fsố 12/2017/QH14, Luật số 59/2024/QH15 và Luật số 86/2025/QH15) đã quy định cụ thể các tội danh liên quan đến hoạt động bầu cử.

 - Tội xâm phạm quyền của công dân về bầu cử, ứng cử hoặc biểu quyết khi Nhà nước trưng cầu ý dân (Điều 160):

"1. Người nào lừa gạt, mua chuộc, cưỡng ép hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở công dân thực hiện quyền bầu cử, quyền ứng cử hoặc quyền biểu quyết khi Nhà nước trưng cầu ý dân, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 02 năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

c) Dẫn đến hoãn ngày bầu cử, bầu cử lại hoặc hoãn việc trưng cầu ý dân.

3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm".

- Tội làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân (Điều 161):

"1. Người nào có trách nhiệm trong việc tổ chức, giám sát việc bầu cử, tổ chức trưng cầu ý dân mà giả mạo giấy tờ, gian lận phiếu hoặc dùng thủ đoạn khác để làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:

a) Có tổ chức;

b) Dẫn đến phải tổ chức lại việc bầu cử hoặc trưng cầu ý dân.

3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm".

Người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân mà có hành vi vi phạm pháp luật về bầu cử (như kê khai hồ sơ ứng cử không trung thực, gian dối, giả mạo thông tin, vi phạm các quy định về vận động bầu cử…) thì có thể bị xóa tên trong danh sách chính thức những người ứng cử hoặc nếu đã được bầu thì cũng không được công nhận tư cách đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân.

Ngoài các chế tài nêu trên, pháp luật cũng quy định rõ trách nhiệm đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân nếu có hành vi vi phạm quy định về bầu cử. Trường hợp người ứng cử kê khai hồ sơ không trung thực, gian dối, giả mạo thông tin hoặc vi phạm các quy định về vận động bầu cử thì có thể bị xóa tên khỏi danh sách chính thức những người ứng cử. Nếu đã trúng cử thì cũng không được công nhận tư cách đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu Hội đồng nhân dân.

Việc quy định các chế tài xử lý nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm pháp luật về bầu cử nhằm bảo đảm quá trình bầu cử diễn ra dân chủ, công khai, minh bạch và đúng quy định của pháp luật, qua đó góp phần bảo vệ quyền bầu cử, ứng cử của công dân và nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/vi-pham-phap-luat-ve-bau-cu-se-bi-xu-ly-nhu-the-nao-179260311125255144.htm