Ứng dụng robot trong phẫu thuật: Bác sĩ phải là người làm chủ, không phải người chạy theo công nghệ
Khoa học công nghệ, AI là một trong những xu thế tất yếu của ngành y tế nói chung và chấn thương chỉnh hình nói riêng. Các bác sĩ cần nắm bắt và ứng dụng những tiến bộ mới.
PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh cùng các bác sĩ tiến hành phẫu thuật cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức
Ứng dụng robot trong phẫu thuật: Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức lần đầu thực hiện thay khớp gối bằng robot
Ngày 2/10, một bệnh nhân nam 68 tuổi được thay khớp gối bằng robot tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Người bệnh thoái hóa khớp gối hai bên nhiều năm, từng điều trị bảo tồn bằng nhiều phương pháp như tiêm khớp, vật lý trị liệu nhưng không thuyên giảm.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, bệnh nhân ổn định sức khỏe và đang được theo dõi hậu phẫu.
Đây là lần đầu Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thực hiện ca thay khớp gối với sự hỗ trợ của robot.
Trước đây, phẫu thuật thay khớp gối chủ yếu cắt xương theo cấu hình của khớp nhân tạo. Những năm gần đây, nhiều công nghệ mới được ứng dụng nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả lâu dài của khớp, cải thiện giải phẫu, sinh lý, chức năng vận động, đồng thời rút ngắn thời gian mổ và tái tạo chính xác cấu trúc khớp gối.
PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh, Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức - người trực tiếp thực hiện ca mổ đánh giá, phẫu thuật robot thay khớp gối là kỹ thuật mới tại Việt Nam, có ưu điểm trong việc định vị chính xác các mốc giải phẫu, cắt phần xương hỏng và thay thế khớp mới.
Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng bắt buộc sử dụng robot. Với những trường hợp biến dạng quá nặng, đến viện quá muộn hoặc có tổn thương, di chứng cũ, robot không thể thay thế phẫu thuật viên.
Vì vậy, phẫu thuật viên vẫn là người làm chủ, đánh giá tổn thương, mức độ biến dạng và quyết định loại khớp phù hợp.
Theo thống kê, trung bình mỗi năm Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thực hiện hơn 50.000 ca phẫu thuật về chấn thương chỉnh hình và cột sống. Trên toàn quốc, số ca liên quan đến chấn thương chỉnh hình và cột sống lên tới vài ba triệu ca.
Đây là gánh nặng chi phí rất lớn đối với người bệnh cũng như Quỹ Bảo hiểm y tế. Do đó, việc các bác sĩ phối hợp nghiên cứu, đưa ra những giải pháp, vật liệu, kỹ thuật vừa có giá trị, vừa hiệu quả và có chi phí kinh tế hợp lý sẽ mang lại lợi ích đa chiều.
PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh nhấn mạnh tại Hội nghị Chấn thương Chỉnh hình toàn quốc năm 2026: "Thầy thuốc có công nghệ để ứng dụng, người bệnh được tiếp cận kỹ thuật tốt nhất, các quỹ bảo hiểm xã hội và y tế tiết giảm được chi phí lớn nhất. Có như vậy chúng ta mới phát triển được ngành y tế Việt Nam".
Bác sĩ phải là người làm chủ khoa học công nghệ, không chạy theo, không bị động và không lệ thuộc
Chia sẻ về những xu hướng công nghệ mới trong điều trị chấn thương chỉnh hình, PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh cho biết AI đang được ứng dụng trong chẩn đoán hình ảnh, hỗ trợ sàng lọc, phát hiện sớm tổn thương, gợi ý và lập kế hoạch điều trị cho bác sĩ.
Cùng với đó là các trang thiết bị hiện đại như phẫu thuật robot, phẫu thuật định vị dẫn đường (navigation), vật liệu sinh học mới... cũng góp phần rút ngắn thời gian điều trị và nâng cao hiệu quả khám, chữa bệnh.
Tuy nhiên, công nghệ AI và robot cần có thời gian để "huấn luyện" nhằm hỗ trợ con người một cách tối ưu. Do đó, thầy thuốc, phẫu thuật viên phải làm chủ khoa học công nghệ, không chạy theo, không bị động và không lệ thuộc.
PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh đánh giá, khoa học công nghệ là một trong những xu thế tất yếu của ngành y tế nói chung và chấn thương chỉnh hình nói riêng. Các thầy thuốc, bác sĩ cần nắm bắt và ứng dụng những tiến bộ mới.
Tuy nhiên, theo ông, công nghệ phải phục vụ cho thầy thuốc và thầy thuốc phải là người làm chủ công nghệ, chứ không phải chạy theo công nghệ.
