Thư ký Điểm thi là giáo viên tại chỗ có đúng quy chế?

Quy chế quy định vị trí Thư ký Điểm thi ra sao?

Có quan điểm cho rằng, việc bố trí Thư ký tại chỗ như trường hợp giáo viên Nguyễn Hà Duy [theo dõi vụ việc tại đây] là điều bình thường. Ngược lại, nhiều người quả quyết Thư ký Điểm thi bắt buộc phải là giáo viên từ trường khác đến mới đảm bảo khách quan.

Để tìm câu trả lời, trước hết cần soi chiếu vào các văn bản pháp lý hiện hành. Theo Điểm c Khoản 2 Điều 14 Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông (ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT): Thư ký Điểm thi được quy định chung là "giáo viên trường phổ thông và/hoặc giáo viên trường trung học cơ sở".

Đáng chú ý, một quy định phòng ngừa tiêu cực được nêu rõ tại Điểm g Khoản 2 Điều 14: "Trưởng Điểm thi, Phó Trưởng Điểm thi (không phụ trách cơ sở vật chất), Giám thị không được làm nhiệm vụ tại Điểm thi có học sinh lớp 12 của trường mình dự thi". 

Đồng thời, Điểm b của Điều này cũng làm rõ thêm là, chỉ có duy nhất một Phó Trưởng Điểm thi phụ trách cơ sở vật chất là người tại chỗ, còn lại các lãnh đạo khác phải đến từ các cơ sở giáo dục khác nhau. Thậm chí, Trưởng và Phó Điểm thi không được đến từ cùng một đơn vị.

Rõ ràng, về mặt văn bản, Quy chế đã chỉ đích danh Trưởng, Phó điểm thi và Giám thị phải hoán đổi trường, mà không điểm danh vị trí Thư ký Điểm thi. 

Tuy nhiên, nếu chỉ bám vào câu chữ để cho rằng việc bố trí Thư ký tại chỗ là đúng quy trình thì đó là một cái nhìn phiến diện, thiếu tư duy hệ thống và coi thường các nguyên tắc phòng chống gian lận. 

Để thấy rõ sự bất hợp lý này, hãy nhìn vào bản chất công việc của Thư ký Điểm thi.

Bản chất công việc của Thư ký Điểm thi thế nào?

Dù Quy chế thi không tách riêng một điều khoản cụ thể nào để mô tả chức danh này như đối với Giám thị hay Giám sát phòng thi, nhưng nhiệm vụ và trách nhiệm của họ được quy định xuyên suốt Điều 14. Họ đóng một vai trò là rất quan trọng tại Điểm thi.

Trước hết, họ thực hiện nhiệm vụ hành chính mang tính bảo mật rất cao. Theo Điểm b Khoản 5, chính Thư ký là người cùng Lãnh đạo Điểm thi tổ chức cho toàn bộ nhân sự từ Trưởng/Phó điểm đến Giám thị và Giám sát phải đăng ký mẫu chữ ký, sau đó trực tiếp photocopy, đóng gói và niêm phong các bộ mẫu này để bàn giao cho Ban Thư ký Hội đồng thi. Đây chính là căn cứ pháp lý để Ban Làm phách và Tổ Chấm thi trắc nghiệm đối chiếu sau này.

Không dừng lại ở đó, tại Điểm c Khoản 5, sau khi Trưởng Điểm thi hoàn tất khâu bốc thăm vị trí, Thư ký là người trực tiếp chuẩn bị và bàn giao toàn bộ hồ sơ và vật dụng coi thi: từ giấy thi, phiếu trả lời trắc nghiệm, giấy nháp cho đến danh sách thí sinh cho các Giám thị.

Bên cạnh đó, Thư ký đóng vai trò như trợ lý đặc biệt hỗ trợ đắc lực xử lý vi phạm. Với tư cách là cánh tay phải của Trưởng Điểm thi, Thư ký trực tiếp tham gia kiểm tra, khóa và niêm phong các phòng trống; thu nhận, kiểm đếm và đóng gói niêm phong các túi bài thi, phiếu trắc nghiệm trước khi chuyển về Hội đồng thi cấp tỉnh. 

Đặc biệt, khi có sự cố hoặc thí sinh vi phạm quy chế, Thư ký chính là người trực tiếp lập các biên bản bất thường dưới sự chỉ đạo của Trưởng Điểm.

Với khối lượng công việc tiếp xúc trực tiếp từ mẫu chữ ký, hồ sơ thí sinh, danh sách thí sinh cho đến khâu giao nhận bài thi, Thư ký Điểm thi là một mắt xích trọng yếu trong quy trình hành chính kỹ thuật của cả một điểm thi. 

Do đó, Khoản 3 Điều 14 đã đặt ra một kỷ luật thép cho vị trí này khi yêu cầu phải thực hiện đúng chức trách, tuyệt đối không mang thiết bị thông tin, không làm việc riêng và không tự ý xử lý tình huống phát sinh.

Cần quy định cụ thể đối với vị trí Thư ký Điểm thi 

Từ những phân tích trên, có thể nói việc bố trí thầy giáo Nguyễn Hà Duy làm Thư ký tại Điểm thi Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang lộ rõ những bất cập lớn về mặt quản trị.

Một giáo viên dạy bộ môn Toán, môn thi trắc nghiệm vô cùng nhạy cảm, hàng ngày trực tiếp đứng lớp giảng dạy học sinh, nay lại được giao vai trò Thư ký tại điểm thi mà thí sinh chủ yếu là học sinh của mình khiến dư luận đặt ra nhiều nghi vấn là điều khó tránh khỏi. Đây có thể xem là một sự sắp xếp thiếu cẩn trọng, làm suy giảm nghiêm trọng nguyên tắc khách quan trong công tác tổ chức thi.

Tóm lại, Quy chế thi hiện hành chưa có điều khoản cấm một cách tường minh đối với vị trí Thư ký như Giám thị. Nhưng xét về nhiệm vụ của Thư ký và nguyên tắc phòng ngừa gian lận, thì việc để giáo viên Nguyễn Hà Duy làm Thư ký tại chỗ là chưa phù hợp, từ đó tạo ra kẽ hở rủi ro về mặt quản lý. 

Qua vụ việc này, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần rà soát, bổ sung quy định cụ thể đối với vị trí Thư ký Điểm thi trong các kỳ thi tới nhằm tạo ra sự công bằng, minh bạch cho cả giáo viên, trường học và các sĩ tử. 

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/thu-ky-diem-thi-la-giao-vien-tai-cho-co-dung-quy-che-179260712144700893.htm