"Thoả thuận giữa các cơ sở giáo dục" trong quy định dạy liên trường của nhà giáo

Trần Văn Tâm
18:43 - 24/01/2026

Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà giáo đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến rộng rãi. Trong đó, việc đưa quy định dạy liên trường, liên cấp được xem là giải pháp then chốt để giải quyết tình trạng thừa/thiếu giáo viên cục bộ.

Đội ngũ nhà giáo ở địa phương hiện nay. Ảnh: TVT

Tuy nhiên, trong thực tế triển khai, các địa phương vẫn còn đang lúng túng do nhiều nguyên nhân. Những quy định trong dự thảo dường như chưa đủ mạnh, cơ chế pháp lý chưa đủ tính ràng buộc.

Từ "thỏa thuận tự nguyện" đến "điều phối hành chính"

Dự thảo quy định việc dạy liên trường dựa trên "văn bản thỏa thuận giữa các cơ sở giáo dục". 

Tại khoản 2 Điều 29 quy định: "Cơ sở giáo dục nơi nhà giáo đang hợp đồng ra quyết định phân công nhà giáo dạy liên trường, liên cấp trên cơ sở có văn bản thỏa thuận giữa các cơ sở giáo dục".

Đây chính là kẽ hở lớn nhất. Việc nhà giáo dạy liên trường dựa trên sự tự thỏa thuận giữa hai cơ sở giáo dục. Dù thể hiện tính chủ động của các hiệu trưởng nhưng thực tế có thể dẫn đến tình trạng không thể thỏa thuận được do tư duy cục bộ. Vì thế, việc bố trí nhà giáo dạy liên trường nên trao quyền điều phối cho Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã. Như vậy sẽ đảm bảo tính pháp lý và hiệu lực thi hành cao hơn.

Do đó, việc chỉ dựa vào "thỏa thuận giữa các cơ sở giáo dục" khó khả thi. Nên điều chỉnh thẩm quyền quyết định cho cơ quan quản lý nhà nước trực tiếp dựa trên bản đồ nhân sự tại địa phương.

Xác định rõ "trách nhiệm" thay vì "sự đồng ý"

Tại khoản 2 Điều 29, dự thảo quy định dạy liên trường phải có sự đồng ý của nhà giáo bằng văn bản. Điều này thể hiện tính dân chủ, sự tôn trọng nhà giáo nhưng lại gây khó khăn cho công tác điều hành nhân sự.

Nếu nhà giáo chưa đủ định mức tiết dạy nhưng nhất quyết không đồng ý đi dạy liên trường vì lý do cá nhân (không thuộc diện ưu tiên), thì cơ quan quản lý không có cơ sở xử lý. Nếu phải chờ "sự đồng ý" thì bài toán thừa/thiếu cục bộ sẽ không có lời giải. Do đó, cần quy định nhà giáo chưa đủ định mức tiết dạy có trách nhiệm thực hiện việc dạy liên trường để đảm bảo quyền lợi về lương và chế độ.

"Văn bản đồng ý của nhà giáo" chỉ nên là điều kiện bắt buộc đối với những trường hợp nhà giáo đã đủ định mức nhưng vẫn tình nguyện tăng cường. Việc dạy liên trường cần được xác định là nghĩa vụ và trách nhiệm đối với giáo viên thiếu định mức, trừ các trường hợp đặc biệt. Để đảm bảo khách quan, tránh tình trạng "ưu ái" hay "trù dập", cơ quan quản lý cần xây dựng Cơ sở dữ liệu về nhân sự để điều động thấu lý, đạt tình.

Giảm áp lực "kép" trong hồ sơ và đánh giá viên chức

Dự thảo đã quan tâm đến tính hợp lý về địa lý và hoàn cảnh của nhà giáo: "Việc bố trí nhà giáo dạy liên trường, liên cấp phải xem xét tính hợp lý về điều kiện địa lý và hoàn cảnh thực tế của nhà giáo, ý kiến của người đứng đầu cơ sở giáo dục nơi nhà giáo đang hợp đồng và cơ sở giáo dục nơi nhà giáo đến dạy" (khoản 1 Điều 29).

Tuy nhiên, giáo viên dạy liên trường vẫn phải chịu áp lực rất lớn khi chịu sự quản lý của hai hiệu trưởng, tuân thủ hai thời khóa biểu và hai môi trường văn hóa khác nhau.

Việc cấm bố trí kiêm nhiệm (tổ trưởng, đoàn thể) nêu trong dự dự thảo là đúng nhưng chưa đủ. Nỗi lo lớn nhất là việc đánh giá hoàn thành nhiệm vụ: "Việc đánh giá nhà giáo dạy liên trường, liên cấp do người đứng đầu cơ sở giáo dục nơi nhà giáo đang hợp đồng thực hiện trên cơ sở có sự nhận xét về mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cơ sở giáo dục nơi nhà giáo đến dạy thêm theo sự phân công" (khoản 1, Điều 29).

Vì thế, dự thảo cần quy định rõ nhà giáo không phải thực hiện hai bộ hồ sơ giáo viên. Cơ sở giáo dục nơi nhà giáo đến dạy thêm chỉ cần có phiếu đánh giá theo mẫu chung để trường chính làm căn cứ xếp loại thi đua cuối năm. Điều này tránh được tình trạng đánh giá hời hợt hoặc khắt khe thái quá do thiếu sâu sát.

Tóm lại, chính sách "dạy liên trường, liên cấp" là giải pháp tối ưu trong bối cảnh Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành. Để chính sách đi vào thực tiễn, dự thảo nên cân nhắc chuyển từ cơ chế "hợp tác tự nguyện" sang "điều động hành chính", đồng thời gắn liền với quyền lợi tương xứng như phụ cấp lưu động, kinh phí đi lại để khích lệ tinh thần nhà giáo.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/thoa-thuan-giua-cac-co-so-giao-duc-trong-quy-dinh-day-lien-truong-cua-nha-giao-179260124184400682.htm