Tạo cơ chế đặc thù để Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đại học nghiên cứu đẳng cấp thế giới

Phát biểu tại Lễ Khai khóa, Ủy viên Trung ương Đảng, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, vai trò của đại học trong đào tạo nhân tài, phát triển tri thức và giải quyết những vấn đề thực tiễn của đất nước. 

Đất nước không cần thêm "một cỗ máy khổng lồ" mà cần "một người khổng lồ" biết mình đang đi đâu, chịu trách nhiệm với ai, dám nhận việc khó và "dám nói những điều cần nói". 

Trong đó, người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn là người thiết kế trải nghiệm học tập, đặt bài toán, hướng dẫn nghiên cứu, kết nối sinh viên với những bài toán thực tế, tạo điều kiện để người học trải nghiệm, thử nghiệm và trưởng thành.

Với Đại học Quốc gia Thành phố, mỗi giảng đường, phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu trong hệ thống là một phần của câu trả lời cho câu hỏi: "Ai sẽ làm chủ công nghệ của quốc gia?". 

Theo đó, các đơn vị thành viên, trực thuộc Đại học Quốc gia Thành phố sẽ đi như một hệ thống, cùng nhận một bài toán, cùng chia một nguồn lực, cùng chịu trách nhiệm về một kết quả; và niềm tin của Chính phủ phải được trả lại bằng những thứ có thể cầm nắm được: một công nghệ do người Việt làm chủ, một chính sách xây dựng trên bằng chứng, một doanh nghiệp lớn lên từ tri thức, một người trẻ biết dùng năng lực của mình để phụng sự.

Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo sớm ban hành Nghị định mới về đại học quốc gia, một "chiếc áo thể chế" đủ rộng để đại học chủ động về tổ chức, đào tạo, thu hút chuyên gia và liên kết doanh nghiệp, đủ chặt để bảo đảm trách nhiệm giải trình; đồng thời cam kết Đại học Quốc gia Thành phố công khai mục tiêu, tiến độ, chấp nhận đánh giá độc lập và chịu trách nhiệm về kết quả.

Gửi gắm thông điệp đến học sinh, sinh viên, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố nhắn nhủ các em cần nhìn nhận đầy đủ cả ánh sáng lẫn bóng tối của công nghệ trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới đang làm thay đổi sâu sắc đời sống xã hội.

Phát biểu tại Lễ Khai khóa năm 2026 của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Thủ tướng Lê Minh Hưng lưu ý 5 vấn đề:

1. Trở thành nơi phát hiện, đào tạo và quy tụ nhân tài hàng đầu của đất nước. Xây dựng một hệ sinh thái nhân tài kết nối liên tục từ học sinh xuất sắc, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh đến nhà khoa học trẻ và chuyên gia hàng đầu, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học cơ bản và công nghệ chiến lược; chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo nhân tài; đẩy mạnh quản trị đại học hiện đại; trở thành địa chỉ tin cậy thu hút và tạo điều kiện thuận lợi để nhân tài phát huy tối đa năng lực, trí tuệ, cống hiến và gắn bó lâu dài.

2. Phát huy mạnh mẽ hơn vai trò là trung tâm trí tuệ, tư vấn và phản biện chính sách, cung cấp luận cứ khoa học tin cậy phục vụ hoạch định các chủ trương, chính sách và quyết sách phát triển của đất nước, của vùng và của địa phương; chủ động nghiên cứu, đề xuất giải pháp đối với những vấn đề thực tiễn đang đặt ra; đưa tri thức từ giảng đường, phòng thí nghiệm vào quá trình xây dựng chính sách, đổi mới mô hình phát triển, nâng cao hiệu quả quản trị và cải thiện đời sống Nhân dân.

3.Thực sự trở thành một đại học thống nhất về chiến lược và sức mạnh, thay vì chỉ là phép cộng cơ học của các trường thành viên. Với mỗi nhiệm vụ lớn của đất nước, phải nhanh chóng hình thành được các nhóm nghiên cứu liên ngành mạnh, dùng chung đội ngũ, phòng thí nghiệm, dữ liệu và có người đứng đầu chịu trách nhiệm đến sản phẩm cuối cùng.

4.Kết nối đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo thành một chuỗi thống nhất. Không để sinh viên chỉ học trong lớp, nhà khoa học chỉ làm đề tài, còn doanh nghiệp chỉ xuất hiện ở cuối quá trình. Với những ngành mới như bán dẫn, lượng tử, hàng không vũ trụ…, cần huy động sự tham gia của các chuyên gia trong nước và quốc tế, các doanh nghiệp gắn với kiểm soát chất lượng sản phẩm đầu ra.

5. Nhận trách nhiệm làm chủ một số công nghệ chiến lược. Không dàn trải nguồn lực, không chỉ công bố khoa học mà phải xác định công nghệ cần làm chủ, sản phẩm cần tạo ra, đối tượng sử dụng và thời điểm có kết quả; không chỉ làm chủ công nghệ mà phải từng bước hình thành năng lực công nghệ nội sinh, phát triển công nghệ lõi và tạo ra sản phẩm công nghệ có khả năng cạnh tranh, mang thương hiệu Việt Nam.

Phát huy hơn nữa vai trò hạt nhân kết nối Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp; huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực; mở rộng hợp tác quốc tế hiệu quả, thực chất. Phối hợp hoàn thiện cơ chế, chính sách, thúc đẩy chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, góp phần để tiềm lực, trình độ kho học công ngệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam đạt mức tiên tiến ở nhiều lĩnh vực quan trọng, thuộc nhóm dẫn đầu trong các nước có thu nhập trung bình cao vào năm 2030.

Tại Lễ Khai khóa năm 2026 là hoạt động khen thưởng các cá nhân tham gia "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", do Thủ tướng Chính phủ trực tiếp trao phần quà. 

Các giảng viên, cán bộ chuyên môn, học viên và cựu người học của Trường Đại học Bách khoa và Trường Đại học Khoa học tự nhiên đã ứng dụng các phương pháp khảo sát địa vật lý, phân tích dữ liệu và khoanh vùng các vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ, qua đó hỗ trợ lực lượng chức năng trong công tác tìm kiếm, quy tập.

Đại học Quốc gia Thành phố đã vinh danh các nhóm nghiên cứu cùng nhà khoa học đạt giải thưởng và danh hiệu uy tín trong nước và quốc tế từ đầu năm 2026 đến nay; đồng thời, vinh danh 16 tập thể nhóm nghiên cứu và 10 nhà khoa học có thành tích nổi bật trong sáng chế, công bố khoa học và nghiên cứu ứng dụng. 

Đối với người học, Đại học Quốc gia Thành phố khen thưởng 7 tập thể và 09 cá nhân học sinh, sinh viên đoạt giải quốc tế. Thủ tướng Chính phủ và Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố trao thưởng cho 17 thủ khoa tuyển sinh năm học 2026-2027 và thủ khoa tốt nghiệp năm học 2025-2026. Bên cạnh đó, tại Lễ Khai khóa, 7 doanh nghiệp, đối tác đã trao các khoản tài trợ cho việc phát triển Đại học Quốc gia Thành phố với tổng giá trị gần 160 tỷ đồng.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/tao-co-che-dac-thu-de-dai-hoc-quoc-gia-thanh-pho-ho-chi-minh-tro-thanh-dai-hoc-nghien-cuu-dang-cap-the-gioi-179261013210021993.htm