Tận dụng nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng xanh 2026 như thế nào?

Tổng biên tập Báo Đại biểu Nhân dân, Phạm Thị Thanh Huyền nhấn mạnh: "Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và tính tự chủ của nền kinh tế, việc nhận diện đúng các "điểm nghẽn" về thể chế, chính sách và tổ chức thực thi là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược. 

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển là một đột phá chiến lược nhằm khơi thông nguồn lực. Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng và thi hành pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi, ổn định và có thể dự báo của chính sách. 

Đây là những nền tảng quan trọng để tổ chức Diễn đàn là nơi trao đổi học thuật, không gian chính sách, nơi kết nối giữa tư duy lập pháp, thực tiễn quản lý và nhu cầu từ đời sống, để từ đó hình thành những kiến nghị có giá trị, có thể "đi vào" quá trình hoạch định và hoàn thiện chính sách" - Tổng Biên tập Phạm Thị Thanh Huyền nhấn mạnh.

PGS.TS. Bùi Quang Tuấn, Phó chủ tịch Hội khoa học kinh tế Việt Nam, đặt vấn đề: vì sao phải thúc đẩy tăng trưởng xanh trong giai đoạn hiện nay? 

Theo ông, từ góc độ quốc gia, yêu cầu cấp thiết là đổi mới mô hình tăng trưởng, khi mô hình truyền thống đang bộc lộ rõ những giới hạn như phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, khai thác tài nguyên và lao động chi phí thấp. 

Bên cạnh đó, bối cảnh thị trường quốc tế đang thay đổi nhanh chóng. Các nhà nhập khẩu không chỉ quan tâm đến giá và chất lượng sản phẩm mà ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn về tiêu chí bền vững, đặc biệt là các chỉ số liên quan đến phát thải carbon. Điều này buộc doanh nghiệp phải chủ động chuyển đổi xanh, nếu muốn duy trì và mở rộng thị trường.

PGS.TS. Bùi Quang Tuấn nhấn mạnh, tăng trưởng xanh thực chất là quá trình tái cấu trúc cách thức tạo ra giá trị của nền kinh tế, chuyển từ mô hình dựa vào khai thác tài nguyên sang dựa trên hiệu quả, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ông cho rằng, để thúc đẩy tăng trưởng xanh một cách thực chất, cần hình thành hệ sinh thái đồng bộ với sự tham gia của nhiều chủ thể, từ đó tạo ra thay đổi toàn diện.

Chia sẻ tại Diễn đàn, TS. Nguyễn Trí Hiếu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển thị trường Tài chính và Bất động sản Toàn cầu, cho rằng, dù đã có bước tiến trong khoảng một thập kỷ qua, các công cụ như tín dụng xanh, trái phiếu xanh vẫn còn tương đối mới mẻ tại Việt Nam. 

Theo ông, tài chính xanh là quá trình huy động và phân bổ nguồn vốn từ ngân hàng, thị trường vốn, quỹ đầu tư hay bảo hiểm vào các dự án có tác động tích cực đến môi trường và xã hội, hướng tới phát triển bền vững. Các lĩnh vực được tài trợ chủ yếu gồm năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời), xử lý chất thải, nông nghiệp bền vững và công trình tiết kiệm năng lượng. 

Hệ sinh thái tài chính xanh hiện bao gồm tín dụng xanh, trái phiếu xanh, đầu tư theo tiêu chuẩn ESG và các quỹ phát triển bền vững. Trong đó, tín dụng xanh được đánh giá là kênh chủ lực. 

Tuy nhiên, theo ông Hiếu, tín dụng xanh đang đối mặt với không ít thách thức. Áp lực thanh khoản và quy định về tỷ lệ cho vay so với huy động khiến các ngân hàng phải thận trọng trong cấp tín dụng. Trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế tăng cao, lãi suất huy động có xu hướng nhích lên, kéo theo chi phí vốn tăng, khiến dư địa dành cho tín dụng xanh bị thu hẹp.

Bên cạnh đó, đặc thù của các dự án xanh là thời gian hoàn vốn dài, lợi nhuận không cao trong ngắn hạn, trong khi lại phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn mới như ESG hay các chuẩn mực quốc tế khắt khe, tạo thêm áp lực cho cả ngân hàng và doanh nghiệp.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/tan-dung-nguon-luc-thuc-day-tang-truong-xanh-2026-nhu-the-nao-179260423212811097.htm