Siết điểm cộng IELTS: Cần làm rõ việc vừa cộng điểm, vừa quy đổi

Bộ Giáo dục và Đào tạo gần đây cho biết dự kiến giới hạn điểm cộng với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS... tối đa 1-2 điểm. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, không chỉ siết mà điều quan trọng hơn là cần điều chỉnh việc chứng chỉ ngoại ngữ vừa cộng điểm, vừa quy đổi, tạo ra sự không công bằng trong xét tuyển.

Siết điểm cộng IELTS, hướng đến một mùa tuyển sinh công bằng

Những năm qua, đặc biệt là trong khoảng 3 năm trở lại đây, "điểm cộng IELTS" đã trở thành cánh cửa mở của nhiều thí sinh trong các mùa tuyển sinh đại học. Nhưng cũng là sự "thiệt hơn "với thí sinh không có điều kiện theo học loại chứng chỉ này. Nhất là khi, chứng chỉ IELTS lên ngôi - thí sinh có chứng chỉ này trong tay nghiễm nhiên vừa được cộng điểm, vừa được quy đổi. Đã đẩy sự "thiệt hơn" thành sự "thiếu công bằng" trong tuyển sinh.

Cánh cửa đại học mơ ước mở ra với thí sinh này hay đóng lại với thí sinh kia có khi chỉ vì hơn nhau 0,25 điểm. Trong khi đó, một chứng chỉ ngoại ngữ ở mức 5.0 lại có thể mang đến cho thí sinh cơ hội đi tiếp bởi điểm cộng, điểm quy đổi lên đến nhiều điểm. Mức chênh lệch điểm nhờ chứng chỉ ngoại ngữ như sợi dây vô hình kéo đi những hi vọng của những thí sinh chỉ biết phấn đấu bằng điểm thi tốt nghiệp. Kể cả với những thí sinh đạt giải cấp tỉnh - thuộc diện ưu tiên cộng điểm cũng khó "địch" lại được với điểm cộng của chứng chỉ ngoại ngữ. Trong sự cạnh tranh suất vào đại học top đầu vốn được gọi là "khốc liệt" nỗ lực của 12 năm học phổ thông không thể "thắng" được điểm ưu tiên của chứng chỉ ngoại ngữ. Một sự thiếu công bằng trong tuyển sinh hiện hữu, khoảng cách giữa học sinh đồng bằng - miền núi, học sinh ở các tỉnh - thành phố càng xa vời.

Mùa tuyển sinh năm 2025 qua đi nhưng những khúc mắc, không thỏa đáng vẫn hãy còn âm ỉ. Chắc chắn với nhiều em - giấc mơ đại học theo nguyện vọng 1 đã "rơi" bởi không có chứng chỉ ngoại ngữ đính kèm.

Đề thi tiếng Anh được đánh giá khó, cả nước chỉ có 144 điểm 10 môn tiếng Anh. Nhưng nhiều trường đại học vẫn đưa ra phương thức quy đổi điểm - với IELTS 6.0-6.5 được tính tương đương 9-10 điểm và cộng thêm điểm ưu tiên. Một chứng chỉ nhưng lại được tính điểm hai lần đã tạo ra lợi thế quá lớn cho những thí sinh có chứng chỉ như IELTS. Một nghịch lý xảy ra điểm chuẩn vượt xa điểm thi.

Như tại Đại học Kinh tế Quốc dân, nếu đăng ký xét tuyển bằng IELTS (hoặc TOEFL iBT, TOEIC), mỗi thí sinh được cộng 0,75 điểm vào tổng điểm, bên cạnh việc quy đổi. Ở Trường Đại học Thương mại, thí sinh được 5.0 IELTS được quy đổi ra điểm 10, và cộng thêm 0,5 điểm thưởng; thí sinh đạt từ 7.0 được quy đổi 10 điểm và có 3 điểm thưởng… Với cách tính điểm cho chứng chỉ IELTS này thì thật không điểm thi nào có thể "đọ" được.

Ủng hộ Bộ Giáo dục và Đào tạo siết điểm cộng với chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS để đảm bảo công bằng, tránh vừa quy đổi, vừa cộng điểm. Song thiết nghĩ có 3 vấn đề liên quan đến cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ cần được Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định rõ đảm bảo sự phù hợp và công bằng đối với mọi thí sinh. Một là quy định cụ thể mức điểm cộng chứng chỉ IELTS; hai là quy định cụ thể việc thí sinh chỉ được áp dụng 1 trong 2 hình thức - cộng điểm hoặc quy đổi; ba, nếu quy đổi điểm chứng chỉ thì phải đưa ra quy định nâng mức chứng chỉ được hưởng điểm cộng.

Trong bối cảnh chung, nhiều trường đại học đã đưa ra phương án tuyển sinh với nhiều điểm đổi mới, trong đó có trường quyết định bỏ việc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ như Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch. 

Hay mới đây, ngày 14/1, Trường Đại học Giao thông vận tải trong thông báo tuyển sinh năm 2026 dự kiến đã nhấn mạnh: Trường cộng điểm ưu tiên cho thí sinh đạt giải ba thi học sinh giỏi cấp tỉnh hoặc có chứng chỉ IELTS từ 5.0 trở lên. Như vậy, năm 2026, Trường Đại học Giao thông vận tải không quy đổi điểm IELTS thành điểm môn tiếng Anh trong các tổ hợp có môn này mà chỉ cộng điểm thưởng.

Chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai càng cho thấy, học tiếng Anh giờ không chỉ là quyền mà còn là trách nhiệm, nghĩa vụ. Làm sao đề mọi người thấy được sự cần thiết phải học tốt ngoại ngữ để hoàn thiện bản thân, để làm việc đáp ứng xã hội toàn cầu hóa chứ không phải ở vấn đề sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để làm đẹp hồ sơ, để cộng điểm.

Phù hợp và công bằng là những mong muốn của thí sinh, phụ huynh cho mùa tuyển sinh 2026. Mong rằng quy chế tuyển sinh Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố tới đây sẽ mang đến một kỳ tuyển sinh công tâm, rõ ràng, minh bạch, phù hợp, công bằng với mọi thí sinh.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/siet-diem-cong-ielts-can-lam-ro-viec-vua-cong-diem-vua-quy-doi-17926011510494076.htm