Nhiều ngành học được sắp xếp lại, tuyển sinh đại học 2027 có gì thay đổi?

Sắp xếp lại danh mục, chuẩn hóa tên gọi

Trong những năm qua, sự xuất hiện của nhiều chuyên ngành nhỏ hoặc các chương trình lai ghép đã khiến hệ thống tuyển sinh trở nên chồng chéo, gây khó khăn cho thí sinh trong việc lựa chọn và cho cơ quan quản lý trong công tác dự báo nhân lực.

Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT (thay thế Thông tư số 09/2022/TT-BGDĐT) giải quyết bài toán này bằng cách rà soát, quy tụ các chương trình có chung nền tảng kiến thức cốt lõi về các nhóm ngành thống nhất. 

Danh mục mới gồm 22 lĩnh vực đào tạo, với nhiều điều chỉnh về tên gọi, cách phân nhóm và mã ngành.

Cụ thể, tại khối ngành kinh doanh và quản lý, các hướng đi cận kề như Digital Marketing, Marketing và truyền thông được quy chuẩn về một mối là Marketing, trong khi các ngành quản trị chuyên biệt được tích hợp vào quản trị kinh doanh.

Đối với khối ngành công nghệ, sự bùng nổ của công nghệ số được định hình lại rõ nét khi Khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo được đưa vào ngành trí tuệ nhân tạo.

Bên cạnh đó, tại khối ngành sức khỏe, các chuyên ngành hẹp như phẫu thuật hàm mặt, chỉnh hình răng mặt được quy chuẩn vào ngành răng - hàm - mặt.

Với khối ngành sư phạm, các hệ đào tạo giáo viên ngoại ngữ được chuẩn hóa đồng bộ vào nhóm sư phạm tiếng nước ngoài.

Việc chuẩn hóa này giúp chương trình đào tạo bám sát các tiêu chuẩn phân loại quốc tế, tránh tình trạng "bình mới rượu cũ" hay tự đặt tên gây nhiễu loạn thị trường lao động.

Thách thức đặt ra cho các trường đại học trong mùa tuyển sinh đại học 2027

Đối với các trường đại học, giai đoạn chuyển giao theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT đang đặt ra khối lượng công việc khổng lồ và nhiều áp lực thực tế.

Trước hết, các trường phải chịu áp lực rà soát và chuẩn hóa dữ liệu gấp rút, khẩn trương đối chiếu tên ngành, mã ngành, lĩnh vực để sắp xếp vào danh mục mới và cập nhật lên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia chuyên ngành về giáo dục đại học (HEMIS).

Quá trình này cũng đòi hỏi hội đồng chuyên môn của trường phải tính toán tỷ trọng kiến thức và giải trình rất chặt chẽ đối với các chương trình liên ngành, xuyên ngành hoặc tích hợp.

Ngoài ra, thủ tục hành chính để đề xuất bổ sung ngành mới, đổi tên hoặc chuyển vị trí vô cùng khắt khe, yêu cầu nhà trường phải chuẩn bị hồ sơ công phu gồm báo cáo giải trình, minh chứng hội nhập quốc tế (như đã đào tạo ở các trường uy tín nước ngoài hoặc có trong bảng phân loại quốc tế) và đánh giá tác động.

Đặc biệt, việc gom nhóm hoặc đổi tên ngành dễ gây bỡ ngỡ cho thí sinh, đặt ra cho các nhà trường bài toán phải chủ động truyền thông rõ ràng để tránh gây hiểu lầm rằng ngành học bị "khai tử" hay dừng tuyển sinh.

Tuy nhiên, quy định của Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT cũng làm rõ rằng việc đổi tên hay sắp xếp lại cấu trúc không đồng nghĩa với việc dừng đào tạo các chương trình hiện hành.

Các trường có lộ trình chuyển tiếp minh bạch. Sinh viên các khóa cũ tiếp tục học theo cam kết ban đầu, trong khi lứa tân sinh viên từ ngày 01/1/2027 sẽ chính thức tiếp cận với diện mạo mã ngành mới.

Thí sinh cần lưu ý gì trong mùa tuyển sinh 2027?

Sự thay đổi về mã ngành và tên gọi từ năm 2027 đòi hỏi học sinh chuẩn bị bước vào cánh cửa đại học cần có sự chủ động thích ứng.

Điều quan trọng là học sinh không nên hoang mang trước những tên gọi mới bởi việc điều chỉnh tên ngành hay sắp xếp lại cấu trúc không làm mất đi giá trị chuyên môn hay cơ hội việc làm, miễn là chương trình đáp ứng đúng nhu cầu thực tế của xã hội.

Song song với đó, thay vì chỉ nhìn vào tên ngành trên đề án tuyển sinh, thí sinh cần chủ động tra cứu kỹ lưỡng về khối lượng kiến thức, định hướng nghề nghiệp và chuẩn đầu ra thông qua cổng thông tin chính thức của các cơ sở đào tạo.

Việc sắp xếp lại danh mục theo Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT không đồng nghĩa với việc hàng loạt ngành học bị "khai tử" hay biến mất hoàn toàn. Điều 3 và Điều 5 của thông tư thể hiện, mục tiêu lớn nhất của việc ban hành danh mục ngành mới là để chuẩn hóa hệ thống phân loại và tinh gọn các chương trình đào tạo bị chồng chéo, phân mảnh.

Dẫu quá trình chuyển đổi này đặt ra áp lực rà soát dữ liệu cho các cơ sở đào tạo cũng như tạo ra những bỡ ngỡ ban đầu cho thí sinh, đây là bước điều chỉnh cần thiết để hoàn thiện khung pháp lý, minh bạch hóa thị trường giáo dục và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/nhieu-nganh-hoc-duoc-sap-xep-lai-tuyen-sinh-dai-hoc-2027-co-gi-thay-doi-179261018221520004.htm