Nguồn lực cho những không gian năng lượng mới

Quỹ rủi ro: Nguồn lực cho thăm dò và năng lượng mới 

Theo tinh thần Kết luận 76-KL/TW của Bộ Chính trị cũng như bảo đảm thực hiện mục tiêu chiến lược phát triển, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) khôi phục Quỹ rủi ro tìm kiếm thăm dò để chủ động nguồn lực cho điều tra cơ bản, gia tăng trữ lượng, tạo nền tảng đầu tư vào các lĩnh vực năng lượng mới.

Đây là những định hướng của Petrovietnam trong giai đoạn mới, trong bối cảnh Petrovietnam chuyển dịch sang mô hình tập đoàn công nghiệp - năng lượng. 

Tại phiên họp thẩm tra sơ bộ Dự án Luật Dầu khí sửa đổi ngày 7-7-2026, Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Ngọc Sơn đã đề xuất khôi phục Quỹ rủi ro tìm kiếm thăm dò. 

Theo kiến nghị của Petrovietnam, Quỹ được kỳ vọng tạo nguồn lực chủ động cho hoạt động thăm dò, xử lý các rủi ro đặc thù, đồng thời hỗ trợ đầu tư vào công nghệ và những tiềm năng năng lượng mới.

Kiến nghị này xuất phát từ thực tiễn hoạt động tìm kiếm, thăm dò dầu khí đang đứng trước nhiều thách thức. Phần lớn các mỏ chủ lực của Việt Nam như Bạch Hổ, Rồng, Đại Hùng… đã được khai thác trong thời gian dài và đang suy giảm sản lượng tự nhiên. Trong khi đó, các cơ hội mới chủ yếu là mỏ nhỏ, mỏ cận biên hoặc nằm tại khu vực nước sâu, xa bờ, có cấu trúc địa chất phức tạp, đòi hỏi vốn đầu tư lớn và thời gian thu hồi kéo dài.

Quỹ rủi ro tìm kiếm thăm dò và bài toán bảo đảm nguồn lực năng lượng dầu khí

Tìm kiếm, thăm dò là điểm khởi đầu của toàn bộ chuỗi giá trị dầu khí. Muốn có mỏ mới để phát triển và khai thác trong tương lai, doanh nghiệp phải đầu tư từ nhiều năm trước cho nghiên cứu địa chất, địa vật lý, thu nổ và xử lý tài liệu địa chấn, khoan tìm kiếm và khoan thẩm lượng.

Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực có mức độ bất định cao nhất. Một giếng khoan có thể tiêu tốn hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu USD nhưng không phát hiện được dầu khí thương mại. Nếu giếng khoan không thành công, phần lớn chi phí bỏ ra trở thành chi phí rủi ro. 

Không giống một dự án sản xuất thông thường, doanh nghiệp dầu khí phải đầu tư trước để xác định tài nguyên có tồn tại và có đủ điều kiện thương mại để phát triển hay không. Trong khi một chương trình thăm dò có thể kéo dài 5-10 năm, kế hoạch lợi nhuận, phân phối vốn và đánh giá hiệu quả doanh nghiệp thường được thực hiện theo từng năm. Khi giá dầu giảm hoặc dòng tiền gặp khó khăn, ngân sách thăm dò thường dễ bị cắt giảm. Việc cắt giảm này có thể chưa ảnh hưởng ngay đến sản lượng hiện tại, nhưng sẽ tạo khoảng trống về trữ lượng, dự án và sản lượng trong những năm tiếp theo.

Quỹ rủi ro tìm kiếm thăm dò giúp khắc phục sự không tương thích giữa chu kỳ đầu tư dài hạn với cơ chế tài chính ngắn hạn. Theo mô hình được nghiên cứu trước đây, Quỹ là nguồn vốn nội bộ được hình thành từ một phần lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp, sử dụng để hỗ trợ điều tra cơ bản, tìm kiếm, thăm dò, thẩm lượng và bù đắp một phần rủi ro của hoạt động dầu khí trong và ngoài nước.

Như vậy, Quỹ không phải nguồn chi từ ngân sách nhà nước, cũng không phải một hình thức ưu đãi để doanh nghiệp đầu tư thiếu trách nhiệm. Về bản chất, đây là cơ chế để doanh nghiệp tự tích lũy, tự tái đầu tư và tự chịu trách nhiệm đối với danh mục thăm dò của mình. Cơ chế này phù hợp với đặc thù của ngành dầu khí.

Trong bối cảnh hiện nay, việc khôi phục Quỹ rủi ro tìm kiếm thăm dò cần được nhìn nhận như một yêu cầu chiến lược đối với Petrovietnam. Một cơ chế được thiết kế minh bạch, quản trị chặt chẽ và phù hợp thông lệ quốc tế sẽ giúp Tập đoàn chủ động tái đầu tư cho điều tra cơ bản, gia tăng trữ lượng, làm chủ công nghệ và từng bước mở rộng sang các lĩnh vực năng lượng mới. 

Đây không chỉ là giải pháp bảo đảm nguồn lực cho hoạt động thượng nguồn, mà còn là cách chuyển hóa thành quả hôm nay thành nền tảng tăng trưởng của ngày mai, góp phần củng cố năng lực tự chủ và giữ vững an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/nguon-luc-cho-nhung-khong-gian-nang-luong-moi-179260730085111284.htm