Một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc: Những băn khoăn cần được làm rõ
Văn phòng Chính phủ ban hành Công văn số 12672/VPCP-KGVX về việc hoàn thiện phương án bảo đảm một bộ sách giáo khoa triển khai trong cả nước từ năm học 2026-2027 vào ngày 24/12/2025. Văn bản thể hiện sự chỉ đạo trực tiếp của Chính phủ đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo trong một vấn đề có ảnh hưởng đến xã hội.
Công văn yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo phải rà soát kỹ, phải tham khảo ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan, phải bảo đảm công khai, minh bạch, và đặc biệt là phải thực hiện theo tinh thần "06 rõ". Toàn văn nội dung công văn nêu rõ:
Kính gửi: Đồng chí Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Xét đề nghị của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại Tờ trình số 2289/TTr-BGDĐT ngày 16 tháng 12 năm 2025 trình Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai phương án bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc theo Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22 tháng 8 năm 2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long có ý kiến như sau:
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát kỹ phương án về bảo đảm một bộ sách giáo khoa thống nhất trong cả nước từ năm học 2026-2027; tham khảo ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để hoàn thiện phương án bảo đảm đúng chủ trương của Bộ Chính trị, quy định của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các quy định pháp luật liên quan.
2. Trên cơ sở đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định và triển khai phương án theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, bảo đảm công khai, minh bạch, kịp thời, hiệu quả, đúng quy định của pháp luật, không để xảy ra tiêu cực, lãng phí; có kế hoạch triển khai thực hiện hiệu quả, phân công nhiệm vụ theo tinh thần "06 rõ": rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả; bảo đảm đầy đủ sách giáo khoa, không để xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa cho học sinh khi bước vào năm học mới 2026-2027.
Văn phòng Chính phủ thông báo để Bộ Giáo dục và Đào tạo biết, thực hiện.
Tuy nhiên, chỉ hai ngày sau, vào ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quyết định lựa chọn bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" để sử dụng thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2026. Xem thêm thông tin =>
Chính tốc độ này đã làm nảy sinh nhiều băn khoăn trong dư luận xã hội.
Một câu hỏi được đặt ra, liệu trong vòng hai ngày, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã kịp thực hiện đầy đủ các yêu cầu nêu trong công văn của Văn phòng Chính phủ hay chưa? Việc rà soát hàng trăm cuốn sách của 12 khối lớp, việc tham khảo ý kiến các bộ, ngành, các chuyên gia, giáo viên, nhà khoa học và xã hội, làm sao có thể hoàn tất một một sớm một chiều như vậy?
Một băn khoăn khác, vì sao Bộ Giáo dục và Đào tạo không tổ chức biên soạn hoặc chỉnh sửa một bộ sách giáo khoa mới, theo tinh thần của Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội, mà lại lựa chọn sử dụng lại một bộ sách giáo khoa đã được triển khai trước đó?
Trong quá trình sử dụng sách giáo khoa thời gian qua, nhiều ý kiến từ giáo viên, phụ huynh và dư luận đã phản ánh rằng bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" còn nhiều hạn chế về nội dung, cấu trúc, cách diễn đạt. Những ý kiến này, dù cần được thẩm định khách quan, cũng cho thấy nhu cầu phải rà soát, chỉnh lý một cách nghiêm túc, thay vì chỉ "đổi vai trò sử dụng".
Giáo dục là lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến tương lai đất nước. Việc lựa chọn một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, mà còn liên quan đến niềm tin xã hội, đến gánh nặng chi phí của hàng triệu gia đình, nhất là những người có thu nhập thấp.
Những băn khoăn nêu trên không nhằm quy kết hay phủ nhận nỗ lực của ngành giáo dục, mà là mong muốn có sự giải trình đầy đủ, minh bạch, đúng tinh thần chỉ đạo của Đảng và Chính phủ. Nếu quy trình đã được thực hiện đầy đủ, việc công khai thông tin sẽ giúp dư luận yên tâm. Ngược lại, nếu còn điểm nào chưa phù hợp, việc kịp thời điều chỉnh sẽ củng cố uy tín của ngành.
Trong bối cảnh đó, việc các cơ quan giám sát có thẩm quyền, trong đó có Thanh tra Chính phủ (nếu thấy cần thiết), tham gia rà soát quy trình triển khai là điều hoàn toàn bình thường trong một Nhà nước pháp quyền, nhằm bảo đảm chủ trương đúng được thực hiện đúng, và quyền lợi của học sinh, nhân dân được đặt lên hàng đầu.
Giáo dục không thể làm vội. Sách giáo khoa càng không thể làm cho có. Vì vậy, nhân dân kỳ vọng Bộ Giáo dục và Đào tạo hãy triển khai chủ trương "một bộ sách giáo khoa thống nhất" với tinh thần cầu thị, công khai và minh bạch, bảo đảm phù hợp với thực tiễn giáo dục và lợi ích lâu dài của học sinh, đất nước.
Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/mot-bo-sach-giao-khoa-thong-nhat-toan-quoc-nhung-ban-khoan-can-duoc-lam-ro-179260102102237418.htm