Luật Tiếp cận thông tin: 6 nhóm thông tin công dân không được tiếp cận

Giới thiệu Luật Tiếp cận thông tin

Luật Tiếp cận thông tin được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp thứ nhất ngày 23 tháng 4 năm 2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026. 

Để triển khai thi hành Luật Tiếp cận thông tin (Luật) kịp thời, toàn diện, thống nhất và hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật với mục tiêu xác định cụ thể nội dung công việc, tiến độ, thời hạn hoàn thành và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan trong việc tổ chức triển khai thi hành Luật bảo đảm kịp thời, thống nhất, hiệu quả và tiết kiệm.

Xác định trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các bộ, cơ quan ngang bộ và các địa phương trong việc tiến hành các hoạt động triển khai thi hành Luật Tiếp cận thông tin trên phạm vi cả nước; nâng cao nhận thức về Luật và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và nhân dân trong việc thi hành Luật.

Luật Tiếp cận thông tin 2026 gồm 4 chương, 31 điều (so với Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 đã giảm 1 chương và giảm 6 điều) nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh sau 8 năm thi hành Luật Tiếp cận thông tin năm 2016; đồng thời tiếp tục thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của Nhân dân, đặc biệt là phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong tình hình mới.

Các nhiệm vụ của cơ quan liên quan trong thực thi và triển khai Luật Tiếp cận thông tin

Cùng với cơ quan nhà nước, Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 quy định các đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu cũng có trách nhiệm cung cấp thông tin. Quy định này nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng tính minh bạch của các đơn vị sự nghiệp công lập, đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại.

Phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin của chính quyền địa phương được điều chỉnh phù hợp với thực tiễn và mô hình tổ chức mới sau sắp xếp. Đồng thời Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 quy định UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra nhưng không phải cung cấp thông tin nhận được từ cơ quan khác (trừ một số trường hợp theo quy định). Đầu mối cung cấp thông tin cũng do UBND cấp tỉnh, cấp xã chủ động xác định, phù hợp với điều kiện thực tế.

Tại Điều 17, Luật đã liệt kê chi tiết các thông tin phải được công khai. Trên cơ sở kế thừa các quy định trước đây, Luật bổ sung thêm các nhóm thông tin quan trọng gắn trực tiếp với đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp như: Thông tin xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dược, lao động, sản xuất, buôn bán hàng giả mà gây hậu quả lớn hoặc ảnh hưởng xấu về dư luận xã hội; Kết luận kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư, kế hoạch cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư; thông tin chung về cơ sở giáo dục, thu, chi tài chính của cơ sở giáo dục, kế hoạch và kết quả hoạt động đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên; giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh; các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh vi phạm pháp luật về y tế…

6 nhóm thông tin công dân không được tiếp cận

Trong bối cảnh hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân ngày càng gia tăng cả về phạm vi và chất lượng, đồng thời Nhà nước đang triển khai nhiều chủ trương lớn như xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, hướng tới nền quản trị hiện đại, công khai, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Luật Tiếp cận thông tin phân định thông tin công dân không được tiếp cận và thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện. Quy định này nhằm bảo đảm sự hài hòa giữa quyền tiếp cận thông tin của công dân với yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh quốc gia và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Theo đó, có 6 nhóm thông tin công dân không được tiếp cận, gồm: thông tin thuộc bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước; thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình theo quy định của pháp luật dân sự; bí mật kinh doanh theo quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ; thông tin mà nếu cung cấp sẽ gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước, ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng, gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp hoặc tài sản của cơ quan, tổ chức hoặc người khác; thông tin thuộc bí mật công tác do cơ quan, đơn vị xác định theo quy định pháp luật; thông tin về cuộc họp nội bộ của cơ quan, đơn vị, tài liệu do cơ quan, đơn vị soạn thảo cho công việc nội bộ.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/luat-tiep-can-thong-tin-6-nhom-thong-tin-cong-dan-khong-duoc-tiep-can-179260831100749952.htm