Khuyến học số và yêu cầu đặt ra đối với công tác khuyến học ở Hưng Yên

Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, tỉnh Hưng Yên đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cùng với giáo dục chính quy, phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững.

Trong bối cảnh đó, khuyến học số nổi lên như một phương thức hiệu quả, giúp mở rộng không gian học tập, đa dạng hóa hình thức học và tạo điều kiện để mọi người dân Hưng Yên được học tập suốt đời. Tuy nhiên, việc học tập trên môi trường số cũng đặt ra những thách thức không nhỏ về an toàn, an ninh mạng: nguy cơ tin giả, lừa đảo trực tuyến, xâm phạm dữ liệu cá nhân, đặc biệt đối với học sinh, người cao tuổi, lao động nông thôn.

1. Khuyến học số gắn với an toàn mạng

Khuyến học số - mở rộng cơ hội học tập cho người dân Hưng Yên

Khuyến học số là việc ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số, nền tảng trực tuyến và học liệu số vào các hoạt động khuyến học, khuyến tài và xây dựng xã hội học tập. Đối với tỉnh Hưng Yên - địa phương có mật độ dân cư cao, lực lượng lao động lớn và nhu cầu học tập rất đa dạng nên khuyến học số có ý nghĩa đặc biệt trong việc đưa tri thức đến gần hơn với người dân.

Thông qua các nền tảng học tập trực tuyến, thư viện số, kho học liệu mở, người dân Hưng Yên có thể học tập mọi lúc, mọi nơi, chủ động nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số, góp phần thích ứng với yêu cầu của nền kinh tế số.

An toàn mạng - điều kiện tiên quyết để khuyến học số phát triển bền vững

An toàn mạng trong khuyến học số là việc bảo đảm môi trường học tập trực tuyến lành mạnh, an toàn, bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư và lợi ích hợp pháp của người học. Đây là yếu tố then chốt để người dân yên tâm tham gia học tập trên môi trường số.

Đối với Hưng Yên, nơi tỷ lệ người dân sử dụng internet ngày càng cao, việc nâng cao nhận thức và kỹ năng an toàn mạng gắn với khuyến học số có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ người học và giữ vững niềm tin xã hội đối với học tập trực tuyến.

2. Thực trạng khuyến học số và an toàn mạng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

Những năm qua, phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập trên địa bàn tỉnh Hưng Yên đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Mạng lưới Hội Khuyến học các cấp được củng cố phát triển, các mô hình "Gia đình học tập", "Dòng họ học tập", "Cộng đồng học tập", "Đơn vị học tập", "Công dân học tập" được triển khai rộng khắp.

Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ số trong giáo dục và học tập từng bước được đẩy mạnh. Nhiều trường học, trung tâm học tập cộng đồng đã sử dụng các nền tảng học trực tuyến, thư viện điện tử; một số địa phương đã tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng số cho cán bộ, hội viên và người dân.

Bên cạnh kết quả đạt được, khuyến học số trên địa bàn tỉnh Hưng Yên vẫn còn một số hạn chế:

- Nhận thức về khuyến học số và an toàn mạng của một bộ phận người dân chưa đồng đều;

- Kỹ năng sử dụng công nghệ số, nhất là kỹ năng an toàn mạng, còn hạn chế ở trẻ em, người cao tuổi, lao động nông thôn;

- Hạ tầng công nghệ và thiết bị học tập số ở một số cơ sở, địa phương chưa thật sự đồng bộ;

- Việc lồng ghép giáo dục an toàn mạng trong hoạt động khuyến học chưa được triển khai sâu rộng.

Thực tế đã xuất hiện các trường hợp người dân bị lừa đảo qua mạng xã hội, giả danh khóa học trực tuyến, ảnh hưởng đến niềm tin và hiệu quả học tập. Đây là vấn đề cần được quan tâm, giải quyết kịp thời.

3. Gắn khuyến học số với giáo dục kỹ năng an toàn mạng trên địa bàn tỉnh

Trang bị kỹ năng số và kỹ năng an toàn mạng cho người học

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của khuyến học số tại Hưng Yên là trang bị cho người dân các kỹ năng cần thiết để học tập an toàn trên môi trường số, bao gồm:

- Kỹ năng tìm kiếm, chọn lọc, đánh giá thông tin chính xác;

- Kỹ năng bảo vệ dữ liệu cá nhân, tài khoản học tập;

- Kỹ năng nhận diện tin giả, lừa đảo trực tuyến;

- Kỹ năng ứng xử văn minh, có trách nhiệm trên không gian mạng.

Các kỹ năng này có thể được lồng ghép trong sinh hoạt hoặc trong học tập chuyên đề của các trung tâm học tập cộng đồng, các lớp bồi dưỡng kỹ năng cho hội viên khuyến học, phụ huynh, học sinh và người lao động.

Phát huy vai trò của gia đình, dòng họ và cộng đồng

Gia đình là nền tảng của xã hội học tập. Trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, nhiều gia đình, dòng họ có truyền thống hiếu học. Việc xây dựng mô hình "Gia đình học tập số an toàn" sẽ góp phần hình thành thói quen học tập suốt đời và sử dụng internet lành mạnh cho các thế hệ.

Cộng đồng dân cư, thôn, tổ dân phố có thể thành lập các nhóm học tập trực tuyến, câu lạc bộ công dân số an toàn, vừa học tập vừa chia sẻ kinh nghiệm phòng tránh rủi ro trên môi trường mạng.

4. Khuyến học số - Động lực thúc đẩy học tập suốt đời ở Hưng Yên

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập, nhu cầu học tập suốt đời của người dân Hưng Yên ngày càng lớn, đặc biệt là học tập nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số, kỹ năng thích ứng với thị trường lao động.

Khuyến học số giúp người dân, nhất là công nhân trong các khu công nghiệp, nông dân, phụ nữ, người cao tuổi, có thể học tập linh hoạt, phù hợp với điều kiện thời gian và hoàn cảnh. Khi được bảo đảm an toàn mạng, học tập suốt đời sẽ trở thành nhu cầu tự thân và thói quen bền vững.

5. Một số mô hình thực tiễn trên địa bàn tỉnh

Thực tiễn tại Hưng Yên cho thấy, có thể triển khai hiệu quả một số mô hình sau:

- Tổ chức Khuyến học tỉnh Hưng Yên đã phát triển rộng khắp mọi xã phường, đã đạt nhiều kết quả tích cực ứng dụng các công nghệ thông tin, AI, Blockchain, bản sao số, Zalo, Facebook, Fanpage, youTube...trong quản lý hội viên, truyền thông, báo cáo số liệu, lập trang Website của Hội, thiết kế Trung tâm học tập cộng đồng trên nền tảng số …

- Các Trung tâm học tập cộng đồng ứng dụng công nghệ số, tổ chức các lớp học trực tuyến kết hợp hướng dẫn kỹ năng an toàn mạng ở các xã, phường: Vũ Thư, A Sào, Trà Lý, Tiền Hải, Nam Tiên Hưng, Kiến Xương, Châu Ninh, Văn Giang …

- Thư viện số của tỉnh Hội và nhiều xã, phường đã phục vụ người dân tra cứu tài liệu học tập chính thống;

- Câu lạc bộ học tập suốt đời ở nhiều địa phương trong tỉnh gắn kết với Công dân số an toàn, Gia đình số an toàn, Trung tâm học tập cộng đồng số an toàn.

- Nhiều mô hình nhóm Zalo, Facebook, Fanpage, youTube... của gia đình, dòng họ học tập ứng dụng nền tảng số an toàn để kết nối, chia sẻ tri thức, kinh nghiệm học tập.

Các mô hình này nếu được nhân rộng sẽ góp phần nâng cao chất lượng phong trào khuyến học số an toàn trên toàn tỉnh.

6. Giải pháp đồng bộ thúc đẩy khuyến học số gắn liền với an toàn mạng trên địa bàn tỉnh Hưng Yên

1. Hoàn thiện cơ chế, chính sách: Tỉnh cần tiếp tục cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương về chuyển đổi số, xây dựng xã hội học tập và bảo đảm an toàn mạng, gắn với điều kiện thực tiễn của địa phương.

2. Đầu tư hạ tầng và nền tảng học tập số an toàn: Tăng cường đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, xây dựng các nền tảng học tập số chính thống, bảo đảm an toàn, thân thiện với người dùng.

3. Nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác khuyến học: Thường xuyên bồi dưỡng kỹ năng số, kỹ năng an toàn mạng cho cán bộ khuyến học các cấp, giúp họ làm tốt vai trò nòng cốt trong triển khai khuyến học số.

4. Đẩy mạnh phối hợp và truyền thông: Tăng cường sự phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương, tổ chức khuyến học và cộng đồng; đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về khuyến học số và an toàn mạng.

Khuyến học số gắn liền với an toàn mạng là xu thế tất yếu và là giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy học tập suốt đời trên địa bàn tỉnh Hưng Yên. Với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền, sự vào cuộc của Hội Khuyến học và sự hưởng ứng của nhân dân, khuyến học số an toàn sẽ trở thành động lực mạnh mẽ góp phần xây dựng xã hội học tập, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy sự phát triển bền vững của tỉnh Hưng Yên trong giai đoạn mới.

Tác giả: Th.S, NGƯT Bùi Ngọc Sơn - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển khoa học công nghệ, Hội Khuyến học tỉnh Hưng Yên

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/khuyen-hoc-so-va-yeu-cau-dat-ra-doi-voi-cong-tac-khuyen-hoc-o-hung-yen-179260112151031911.htm