Gian lận thi tốt nghiệp trung học phổ thông ngày càng tinh vi, khó phát hiện

Ngày 10/4, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị tập huấn công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026.

Phát biểu tại hội nghị, đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ, Bộ Công an nhận định, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông vẫn tồn tại một bộ phận thí sinh và phụ huynh có tư tưởng tiêu cực, tìm cách gian lận để đạt kết quả cao; trong khi đó, một số cán bộ, giáo viên tham gia tổ chức kỳ thi còn biểu hiện chủ quan, thiếu trách nhiệm, thậm chí bị chi phối bởi "bệnh thành tích".

Dẫn chứng từ kỳ thi năm 2025, đại tá Nguyễn Anh Tuấn cho biết đã có 39 thí sinh bị đình chỉ do sử dụng điện thoại di động, trong đó 5 trường hợp chụp ảnh đề thi gửi ra ngoài. Đáng chú ý, những trường hợp này chỉ bị phát hiện sau khi hình ảnh đề thi lan truyền trên mạng internet, thậm chí sang đến buổi thi kế tiếp mới được phát hiện.

Theo đại tá Nguyễn Anh Tuấn, quy định mới tại Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó yêu cầu thí sinh xét tuyển bằng học bạ phải đạt tối thiểu 15/30 điểm từ 3 môn thi tốt nghiệp, dù góp phần nâng cao chất lượng đầu vào, nhưng cũng có thể vô tình gia tăng áp lực, kéo theo nguy cơ phát sinh tiêu cực.

Phân tích sâu hơn, Đại tá Nguyễn Anh Tuấn cảnh báo gian lận bằng công nghệ cao đang ngày càng tinh vi, khó phát hiện. Các thiết bị gian lận được rao bán công khai, dễ tiếp cận, với nhiều dạng ngụy trang như tai nghe siêu nhỏ, camera giấu kín trong cúc áo, gọng kính, đồng hồ hay máy tính cầm tay. "Có những thiết bị chỉ nhỏ bằng hạt gạo, phải dùng nam châm mới lấy ra được", ông cho biết.

"Đáng lo ngại hơn, các thiết bị này có khả năng tự động kết nối, truyền - nhận dữ liệu mà không cần thao tác trực tiếp. Kết hợp với các ứng dụng AI đặt máy chủ ở nước ngoài, thí sinh chỉ cần chụp đề thi và tải lên là có thể nhận lời giải gần như ngay lập tức.

Thay vì cần cả một đội ngũ giải đề như trước, nay chỉ cần một thiết bị siêu nhỏ và một ứng dụng AI là có thể qua mặt giám sát nếu không kiểm soát chặt", đại tá Nguyễn Anh Tuấn phân tích.

Thời gian qua, lực lượng an ninh mạng và an ninh chính trị nội bộ cùng công an các địa phương đã phối hợp phát hiện, xử lý kịp thời 6 trường hợp đăng tải thông tin thất thiệt về việc lộ đề thi nhằm "câu like, câu view", gây hoang mang dư luận.

Hướng tới kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026, đại diện A03 kiến nghị một loạt giải pháp trọng tâm. Trước hết là tăng cường phối hợp giữa lực lượng công an và ngành giáo dục trong trao đổi thông tin, kịp thời phát hiện và xử lý các dấu hiệu vi phạm. Đồng thời, cần xây dựng phương án bảo đảm an ninh tại các khâu then chốt như in sao đề thi, coi thi, chấm thi; xử lý nhanh các tình huống phát sinh, đặc biệt là các nghi vấn liên quan đến lộ, lọt đề thi.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền cần được đổi mới theo hướng trực quan, dễ hiểu, giúp thí sinh nhận thức rõ đề thi là tài liệu thuộc bí mật Nhà nước và mọi hành vi làm lộ đề trong thời gian bảo mật không chỉ vi phạm quy chế thi mà còn có thể bị xử lý hình sự.

Đại tá Nguyễn Anh Tuấn cũng đề xuất nghiên cứu thí điểm áp dụng các giải pháp kỹ thuật như thiết bị nhận diện căn cước công dân, máy quét an ninh tại các điểm thi có nguy cơ cao; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu "tuyệt đối không chủ quan, lơ là", phải phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm trong toàn bộ quy trình tổ chức kỳ thi.

Đối với cơ quan báo chí, A03 đề nghị cần đồng hành, đưa tin chính xác, có kiểm chứng, đặc biệt với các thông tin nhạy cảm liên quan đến kỳ thi. "Việc tuyên truyền, cảnh báo sớm về phương thức, thủ đoạn gian lận, cũng như trách nhiệm pháp lý của các hành vi vi phạm sẽ góp phần quan trọng bảo đảm một kỳ thi an toàn, nghiêm túc và công bằng", đại tá Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/gian-lan-thi-tot-nghiep-trung-hoc-pho-thong-ngay-cang-tinh-vi-kho-phat-hien-179260410161304085.htm