Giải Báo chí Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam vinh danh 64 tác phẩm báo chí viết về giáo dục
Với gần 800 tác phẩm tham dự, Giải Báo chí "Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam" năm 2026 đã tìm ra 64 tác phẩm xuất sắc để trao giải; cùng với đó, hai nhân vật tiêu biểu được vinh danh trong khuôn khổ Giải.
Ban Tổ chức trao giải Nhất, Nhì, Ba cho các tác giả, nhóm tác giả đoạt giải. Ảnh: MOET
Giáo dục luôn cần được quan tâm, chia sẻ và nhìn nhận từ nhiều góc độ
Phát biểu tại lễ trao giải, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh - Trưởng Ban tổ chức Giải nhấn mạnh: Giải báo chí "Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam" được tổ chức với mục đích tôn vinh các tác giả có tác phẩm báo chí xuất sắc viết về sự nghiệp giáo dục; biểu dương những tập thể, cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp cho sự phát triển của ngành. Qua đó, Giải góp phần lan tỏa những thành tựu, giá trị tốt đẹp của giáo dục, đồng thời thu hút sự quan tâm, đồng hành và trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội đối với sự nghiệp trồng người.
Điểm lại kết quả của Giải năm 2026 nói riêng và hành trình 9 mùa giải nói chung, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh nhận thấy sự hưởng ứng của các cơ quan báo chí, đội ngũ người làm báo đối với một giải thưởng dành riêng cho lĩnh vực giáo dục; đồng thời phản ánh sự quan tâm ngày càng sâu sắc của báo chí đối với những vấn đề đặt ra trong đời sống giáo dục.
Tác phẩm dự thi không chỉ phản ánh những câu chuyện riêng lẻ, mà ngày càng quan tâm đến những vấn đề có tính hệ thống, gắn với yêu cầu phát triển của ngành và những tác động trực tiếp đến người học, nhà giáo, nhà trường. Giáo dục được nhìn nhận từ nhiều chiều, từ hoạch định chính sách đến tổ chức thực hiện, từ những chuyển động ở tầm vĩ mô đến những vấn đề cụ thể tại cơ sở.
Tác phẩm dự thi không chỉ biểu dương thành tựu, giới thiệu mô hình tốt, tấm gương tiêu biểu mà còn đi sâu phân tích những khó khăn, bất cập, vướng mắc trong thực tiễn; chuyển tải tâm tư, nguyện vọng của cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh và người học. Một số tác phẩm có cách tiếp cận chuyên sâu, luận cứ rõ ràng, đề cập giải pháp khắc phục những hạn chế đang đặt ra.
Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh phát biểu tại lễ trao giải. Ảnh: MOET
Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh đánh giá cao sự tham gia của các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương trên cả nước với thế mạnh, cách tiếp cận riêng, cùng bổ sung những góc nhìn đa dạng về giáo dục.
Đặc biệt, các tác phẩm từ địa phương có lợi thế tiếp cận gần với cơ sở, phản ánh trực tiếp hoạt động của nhà trường, nhà giáo, học sinh và cộng đồng. Sự hiện diện của những tiếng nói từ thực tiễn góp phần làm cho bức tranh giáo dục được thể hiện đầy đủ, cụ thể và nhiều chiều hơn.
"Giá trị của Giải không chỉ được đo bằng số lượng tác phẩm tham dự hay số giải thưởng được trao qua từng năm. Điều có ý nghĩa lâu dài là qua mỗi mùa, Giải góp phần duy trì sự quan tâm thường xuyên của báo chí đối với giáo dục; tạo điều kiện để những vấn đề của ngành được phản ánh, trao đổi và nhìn nhận từ nhiều góc độ, đồng thời lan tỏa những giá trị nhân văn", Thứ trưởng chia sẻ.
Trong bối cảnh giáo dục đang đứng trước những yêu cầu đổi mới ngày càng cao, vai trò của báo chí càng có ý nghĩa quan trọng. Thứ trưởng mong muốn các cơ quan báo chí, các nhà báo tiếp tục dành sự quan tâm sâu sắc cho lĩnh vực giáo dục; bám sát thực tiễn, phản ánh kịp thời những chuyển động của ngành, những nỗ lực của đội ngũ nhà giáo và người học, cùng những vấn đề đặt ra trong quá trình thực hiện các chủ trương, chính sách. Mỗi tác phẩm cần đặt tính chính xác, khách quan và trách nhiệm xã hội lên hàng đầu; có chiều sâu phân tích, tinh thần phản biện xây dựng và khả năng lan tỏa những giá trị tốt đẹp.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu tại lễ trao giải. Ảnh: MOET
Báo chí và ngành Giáo dục sẽ tiếp tục gắn bó trên nền tảng của sự thật, trách nhiệm và khát vọng phát triển
Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, Giải Báo chí "Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam" đã trở thành nơi hội tụ những tác phẩm báo chí tâm huyết, những góc nhìn đa chiều và những câu chuyện giàu tính nhân văn về giáo dục. Điều đáng quý không chỉ là số lượng tác phẩm hay giải thưởng, mà là sự gắn bó bền bỉ của báo chí với nhà trường, với người thầy và với tương lai của mỗi người học.
Nhắc lại những con số ấn tượng qua 9 mùa giải, Bộ trưởng cho rằng, đằng sau những con số ấy là những chuyến đi tới vùng sâu, vùng xa, biên giới; những cuộc gặp gỡ với thầy cô, học sinh, phụ huynh; và công sức tìm hiểu, kiểm chứng, phản ánh thực tiễn của những người làm báo. Đó cũng là những món quà ý nghĩa gửi tới các nhà giáo nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam sắp tới.
"Qua các tác phẩm, chúng ta gặp những nhà giáo kiên trì bám trường, bám lớp; những học sinh vượt khó để theo đuổi ước mơ; những tập thể dám đổi mới, sáng tạo. Chúng ta cũng nhìn thấy những vấn đề chưa được giải quyết thỏa đáng: điều kiện dạy và học còn chênh lệch, đời sống nhà giáo còn khó khăn, áp lực học đường, những khoảng cách giữa chủ trương, chính sách và thực tiễn triển khai. Chính sự hiện diện đồng thời của cả những điều tốt đẹp và những vấn đề còn trăn trở đã làm nên giá trị chân thực của báo chí về giáo dục".
Bộ trưởng bày tỏ đặc biệt trân trọng những tác phẩm không chỉ biểu dương thành tựu mà còn phát hiện bất cập, đặt câu hỏi xác đáng, đưa ra kiến nghị có cơ sở. Báo chí đồng hành với giáo dục không có nghĩa là chỉ nói về những điều thuận lợi; đồng hành còn là dám chỉ ra những điều chưa tốt, bằng thông tin trung thực, thái độ khách quan và tinh thần xây dựng. Những phản ánh như vậy giúp ngành Giáo dục nhìn rõ hơn thực tiễn, lắng nghe đầy đủ hơn tiếng nói của nhà giáo, người học và xã hội để điều chỉnh chính sách, đổi mới cách làm.
Bộ trưởng cho biết, giáo dục Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ và những kỳ vọng lớn lao. Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đặt ra yêu cầu phải chuyển biến thực chất về chất lượng, công bằng và hiệu quả; xây dựng đội ngũ nhà giáo; đổi mới quản trị; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tận dụng cơ hội của khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.
Để những định hướng lớn ấy trở thành kết quả cụ thể trong từng nhà trường, từng lớp học, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của ngành Giáo dục. Chúng ta cần sự thấu hiểu, chia sẻ, giám sát và đồng hành của toàn xã hội. Trong tiến trình đó, báo chí có vai trò đặc biệt: giải thích chính sách một cách rõ ràng, phản ánh tác động của chính sách đến người dân, phát hiện những vướng mắc trong thực hiện và lan tỏa những mô hình có hiệu quả.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn mong muốn các cơ quan báo chí, các nhà báo tiếp tục dành sự quan tâm sâu sắc cho 3 phương diện.
- Phản ánh giáo dục bằng sự thật, tính nhân văn và trách nhiệm xã hội. Mỗi thông tin về giáo dục đều có thể tác động trực tiếp đến nhà giáo, học sinh, phụ huynh và niềm tin của xã hội. Vì vậy, sự chính xác, công bằng, thận trọng và tinh thần xây dựng cần luôn được đặt lên hàng đầu; đồng thời không né tránh những vấn đề khó, những hạn chế cần khắc phục.
- Theo sát quá trình đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống. Không chỉ thông tin về việc ban hành chính sách, báo chí cần quan tâm chính sách được thực hiện ra sao, người học và nhà giáo được hưởng lợi như thế nào, khó khăn nào cần tháo gỡ. Đặc biệt, cần chú trọng những vấn đề có tác động lâu dài như công bằng trong tiếp cận giáo dục, trường học ở vùng biên giới, chất lượng giáo dục, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
- Tiếp tục phát hiện, cổ vũ những giá trị tốt đẹp và những cách làm tạo ra thay đổi thực chất. Một câu chuyện chân thực về người thầy tận tụy, một sáng kiến có thể nhân rộng, một khó khăn được tháo gỡ nhờ tiếng nói báo chí có thể mang lại tác động tích cực vượt xa phạm vi của một tác phẩm. Giá trị của báo chí không chỉ ở việc thông tin được lan truyền rộng đến đâu, mà còn ở những chuyển biến tốt đẹp được khơi mở từ thông tin ấy.
Về phía Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ trưởng cho biết luôn ý thức rằng muốn báo chí đồng hành hiệu quả thì trước hết cơ quan quản lý phải chủ động, minh bạch và có trách nhiệm trong cung cấp thông tin; sẵn sàng đối thoại, lắng nghe, tiếp thu những ý kiến phản biện xác đáng.
"Chúng tôi coi những phản ánh trung thực, có căn cứ của báo chí là nguồn thông tin quan trọng để kiểm chứng hiệu quả chính sách, nhận diện những điểm nghẽn và kịp thời điều chỉnh trong tổ chức thực hiện. Tinh thần ấy cũng là một phần của yêu cầu ngành Giáo dục phải tự đổi mới sâu sắc để đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân", Bộ trưởng chia sẻ.
Đặc biệt, trong giai đoạn mới, thực hiện chủ trương của Đảng về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động báo chí, trong đó có Quy định số 217-QĐ/TW ngày 28/8/2026 của Ban Bí thư, các giải báo chí chuyên ngành được định hướng chuyển thành các giải chuyên đề thuộc Giải Báo chí Quốc gia.
Đối với Giải Báo chí "Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam", theo Bộ trưởng, đây là bước chuyển quan trọng, mở ra cơ hội để những tác phẩm báo chí xuất sắc về giáo dục được tôn vinh trong một không gian rộng lớn hơn, qua đó tiếp tục nâng cao chất lượng, vị thế và sức lan tỏa.
