Future Fest 2026 Hà Nội: Chuyên gia tư vấn để bắt đầu hành trình đúng về nghề nghiệp và bản thân

Future Fest gợi mở hành trình đúng ngay từ khi bắt đầu

Future Fest Hà Nội 2026 quy tụ hơn 100 diễn giả đầu ngành, là các nhà lãnh đạo tập đoàn, những chuyên gia trong giới học thuật, khoa học, văn hóa, nghệ thuật, và cả những gương mặt nổi bật từ các lĩnh vực mới như esports, AI, fintech và hơn 30 lĩnh vực khác nhau và nhiều ngành nghề mới đang định hình tương lai của thị trường lao động.

Các phiên keynote, chia sẻ chuyên đề và đối thoại tại Future Fest Hà Nội 2026 đã mở ra nhiều góc nhìn thực tiễn về tương lai việc làm và năng lực của người trẻ trong bối cảnh mới. Từ AI, công nghệ, tư duy thích ứng, bản sắc cá nhân, học tập suốt đời đến trách nhiệm với lựa chọn của chính mình, những nội dung được các diễn giả đặt ra đã giúp học sinh có thêm cơ sở để nhìn rõ hơn mối liên hệ giữa ngành học, nghề nghiệp và hành trình phát triển bản thân.

Future Fest Hà Nội 2026 tập trung vào những vấn đề thực tiễn đang định hình tương lai việc làm: từ làm chủ AI, công nghệ, giữ gìn bản sắc cá nhân, phát triển tư duy thích ứng, đến nhận diện những năng lực và kỹ năng người trẻ cần chuẩn bị cho chặng đường phía trước.

Chia sẻ về Văn học và tương lai nghề nghiệp, Dịch giả Trịnh Lữ nhấn mạnh: Trong bối cảnh thị trường lao động sẽ thay đổi rất mạnh trong vài năm tới, nhiều công việc sẽ không còn cần đến con người nhưng điều quan trọng nhất vẫn là yếu tố con người. 

Nếu chỉ trở thành một phần nhỏ trong bộ máy kinh tế hay giống như một "bộ phận AI", thì cuộc sống sẽ mất đi ý nghĩa. Mỗi người cần có đời sống riêng, biết tận hưởng những giá trị như đọc sách, xem nghệ thuật, nuôi dưỡng đời sống tinh thần.

Khi nghĩ đến tương lai, điều đầu tiên là phải trung thực với chính mình. Không nên so sánh bản thân với người khác hay sống theo kỳ vọng của xã hội và gia đình, vì điều đó dễ khiến đánh mất bản sắc cá nhân. Cần lắng nghe điều mình thực sự muốn, theo đuổi sở thích một cách tự nhiên. Nếu suy nghĩ và lựa chọn xuất phát từ sự trung thực, mỗi người sẽ tìm được con đường phù hợp.

Trong học tập và định hướng nghề nghiệp, kiến thức không đơn thuần là thông tin. Việc chỉ thu thập thông tin là không đủ, vì thông tin không phải là sự thật. Kiến thức phải đến từ trải nghiệm cá nhân, từ việc tự mình suy nghiệm và hiểu. Những điều tưởng như đơn giản này lại rất quan trọng với người trẻ.

Văn học không chỉ là học về ngôn từ mà còn là cách để hiểu và diễn đạt bản thân một cách chân thực, rõ ràng. Khả năng diễn đạt này thể hiện con người thật, điều mà máy móc hay AI không thể thay thế. Khi viết hay thể hiện bản thân, điều quan trọng không phải là làm đúng khuôn mẫu mà là thể hiện được suy nghĩ và cảm xúc thật.

Mỗi cá nhân đều có sẵn những giá trị riêng, không phải là một "tờ giấy trắng". Vì vậy, cần sống có ý thức, không bắt chước hay vay mượn từ người khác, mà phát triển từ chính nội tại của mình. Cuộc sống có ý nghĩa khi mỗi người tự tạo ra ý nghĩa cho mình, thông qua trải nghiệm, tình cảm và sự gắn kết với con người, nghệ thuật và cuộc sống. Điều quan trọng là tin vào bản thân, sống trung thực và đi theo những gì mình thực sự mong muốn.

Chuyên gia tâm lý học đường, Nhà sáng lập Liên hiệp Phát triển Tâm lý học đường CASPV tại Việt Nam, Tiến sĩ Lê Nguyên Phương với chủ đề mà ông chia sẻ chủ đề chia sẻ: Áp lực, kỳ vọng và não bộ tuổi 18 - cách vượt qua mà không đánh mất chính mình. 

Hành trình ở tuổi 18 không đơn thuần là chọn ngành hay chọn nghề, mà sâu xa hơn là hành trình "chọn chính mình".

Ở giai đoạn này, người trẻ phải đối mặt với áp lực học tập, thi cử và kỳ vọng từ gia đình, thầy cô và xã hội. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng áp lực không chỉ đến từ bên ngoài, mà đã được "phiên dịch" và chuyển hóa qua chính tâm trí của mỗi cá nhân. Chính những trải nghiệm từ nhỏ, đặc biệt là tình yêu thương có điều kiện, khiến nhiều bạn trẻ hình thành niềm tin rằng họ chỉ được chấp nhận khi đáp ứng kỳ vọng của người khác, từ đó dần đánh mất bản sắc cá nhân.

Bên cạnh yếu tố tâm lý - xã hội, Tiến sĩ Lê Nguyên Phương phân tích sâu về đặc điểm não bộ ở tuổi 18. Ông cho rằng não bộ ở giai đoạn này vẫn chưa hoàn thiện, đặc biệt là vùng chịu trách nhiệm đưa ra quyết định. Trong khi đó, các hệ thống cảm xúc và phản ứng với nỗi sợ lại phát triển mạnh, khiến người trẻ dễ bị chi phối bởi lo lắng, áp lực và nhu cầu được công nhận. Sự mất cân bằng này khiến các quyết định ở tuổi 18 thường bị ảnh hưởng bởi cảm xúc và nỗi sợ nhiều hơn là lý trí.

Từ hai yếu tố trên, ông chỉ ra rằng việc yêu cầu người trẻ phải đưa ra "quyết định đúng nhất cho tương lai" ở tuổi này là một áp lực lớn và có phần không công bằng. Thay vì bị cuốn theo kỳ vọng, người trẻ cần học cách nhận diện xem lựa chọn của mình xuất phát từ nỗi sợ hay từ giá trị thật sự của bản thân.

Để vượt qua áp lực mà không đánh mất chính mình, Tiến sĩ Lê Nguyên Phương đưa ra một số định hướng quan trọng. Trước hết, cần sống có ý thức trong từng lựa chọn, hiểu rõ động cơ phía sau quyết định của mình. Thứ hai, không đưa ra quyết định khi đang trong trạng thái sợ hãi hay rối loạn cảm xúc, bởi đó không phải là trạng thái phù hợp để đưa ra lựa chọn đúng đắn. Cuối cùng, người trẻ cần học cách lắng nghe tiếng nói nội tâm, phân biệt giữa mong muốn thật sự của bản thân và những kỳ vọng đã bị "nhập tâm" từ bên ngoài.

Ông cũng nhấn mạnh rằng việc né tránh khó khăn hay chạy theo những tiện nghi dễ dàng sẽ khiến người trẻ mất đi khả năng đối mặt với thử thách, từ đó đánh mất cơ hội phát triển. Ngược lại, việc chấp nhận khó khăn, kiên trì và trung thực với chính mình mới là con đường giúp mỗi cá nhân trưởng thành và nắm bắt được tương lai một cách bền vững.

Nhà sang lập và điều hành Up-Gen, ông Namster Đỗ chia sẻ về chủ đề Cất cánh cùng AI: Cơ hội bứt phá của thế hệ trẻ với bước nhảy Quantum mang đến một góc nhìn sâu sắc về tác động của trí tuệ nhân tạo, khi thế hệ trẻ đang đứng trước một "bước nhảy lượng tử" mang tính bước ngoặt.

Kỷ nguyên AI đặt ra một nghịch lý khi năng suất lao động tăng vọt nhờ khả năng xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ trong thời gian ngắn, nhưng cơ hội việc làm ở cấp độ khởi điểm (entry-level) lại sụt giảm mạnh. Điều này thể hiện qua việc tỷ lệ tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp tại Thung lũng Silicon đã lao dốc từ 60% xuống dưới 10% trong giai đoạn 2025-2026.

Dẫu vậy, bức tranh không hoàn toàn bi quan nếu người trẻ biết cách tận dụng AI như một bệ phóng. Khác với các thế hệ trước phải mất nhiều năm tích lũy kiến thức và xây dựng mạng lưới quan hệ, thế hệ hiện tại có thể khai thác sức mạnh tổng hợp tri thức của AI để tiếp cận thông tin gần như tức thời, rút ngắn đáng kể hành trình "hỏi đúng câu hỏi" và "tìm đúng người".

Sự tối ưu hóa này thậm chí mở ra viễn cảnh con người chỉ cần làm việc 2-3 ngày mỗi tuần, từ đó dành nhiều thời gian hơn cho các lĩnh vực cốt lõi như tương tác xã hội, văn hóa và kiến tạo cộng đồng. Đồng thời, cuộc cách mạng về hiệu suất cũng phát đi tín hiệu cảnh báo tới hệ thống giáo dục đại học, đòi hỏi sự chuyển dịch từ mô hình đào tạo tuyến tính sang một hệ sinh thái học tập suốt đời.

Nhìn chung, thay vì lo ngại bị đào thải, người trẻ cần tái định vị bản thân: không cạnh tranh sức lao động cơ học với máy móc, mà tận dụng công nghệ để bứt phá, tập trung kiến tạo những giá trị mang tính nhân bản, những điều mà AI khó có thể thay thế.

PGS.TS Trần Thị Mỹ Diệu, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Lang, Chủ tịch Hội Đồng Trường Đại học Phương Đông với bài nói chuyện: Vững gốc - Vươn xa: Triết lý giáo dục trong kỷ nguyên AI của Trường Đại học Phương Đông.

Trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng, PGS. TS Trần Thị Mỹ Diệu nhấn mạnh việc định hướng nghề nghiệp cho người trẻ không thể chỉ dừng lại ở việc chọn ngành hay theo đuổi những xu hướng "hot", mà cần bắt đầu từ việc xây dựng nền tảng con người vững chắc. 

Bà Trần Thị Mỹ Diệu nhấn mạnh điều quan trọng không phải là học gì, mà là trở thành người như thế nào. Một người có giá trị rõ ràng, có trách nhiệm và có khả năng đóng góp cho xã hội. Đây chính là "gốc" giúp người trẻ không bị cuốn theo những biến động nhanh của thị trường lao động trong kỷ nguyên AI.

Theo bà, vững gốc là giữ được nền tảng giá trị, tư duy, nhân cách và bản lĩnh học hỏi. Vươn xa là mở rộng năng lực, tầm nhìn và khả năng kiến tạo giá trị trong một thế giới mới.

Một trong những yếu tố then chốt trong định hướng nghề nghiệp là năng lực tư duy độc lập. Khi AI có thể cung cấp câu trả lời nhanh chóng, người học dễ rơi vào trạng thái phụ thuộc vào công cụ mà thiếu đi khả năng suy nghĩ sâu và tự đưa ra quyết định. Vì vậy, PGS. TS Trần Thị Mỹ Diệu cho rằng người trẻ cần rèn luyện khả năng đặt câu hỏi, phản biện, kiểm chứng thông tin và hình thành chính kiến. Đây là nền tảng giúp mỗi cá nhân không chỉ tiếp nhận tri thức mà còn làm chủ tri thức trong quá trình phát triển nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, cô cũng nhấn mạnh vai trò của năng lực học tập suốt đời. Trong một thế giới mà nghề nghiệp liên tục thay đổi, việc chỉ sở hữu kiến thức chuyên môn là chưa đủ. Người học cần có khả năng liên tục cập nhật, học hỏi và thích ứng với những yêu cầu mới. Điều này không chỉ giúp họ tồn tại trong thị trường lao động mà còn mở ra cơ hội để phát triển và tái tạo bản thân trong nhiều bối cảnh khác nhau.

Ngoài ra, định hướng nghề nghiệp còn cần gắn với tầm nhìn dài hạn. Theo PGS. TS Trần Thị Mỹ Diệu, người trẻ cần hiểu rằng việc học và làm việc không chỉ phục vụ mục tiêu cá nhân mà còn liên quan đến những vấn đề rộng lớn hơn của xã hội. Khi có tầm nhìn, họ sẽ đưa ra những lựa chọn nghề nghiệp có ý nghĩa hơn, đồng thời nâng cao trách nhiệm của bản thân trong một thế giới ngày càng kết nối.

Trong kỷ nguyên AI, giá trị của một người không nằm ở việc họ sử dụng công cụ nào, mà ở việc họ trở thành ai. Định hướng nghề nghiệp vì thế không phải là tìm một con đường cố định, mà là xây dựng năng lực, bản lĩnh và khả năng tạo ra giá trị bền vững cho xã hội.

Nhà sáng lập The Map Đỗ Thuỳ Dương với Chủ đề chia sẻ: Chiến đạo: Làm chủ tương lai của chính mình - Không ai thiết kế cuộc đời bạn ngoài chính bạn. Không ai khác ngoài chính các bạn trẻ là người thiết kế nên bản vẽ cuộc đời mình.

Thay vì lo lắng về một tương lai vô định hay chạy theo những "ngành hot" để dễ xin việc, nhiệm vụ quan trọng nhất của học sinh lúc này là hoàn thành xuất sắc vai trò hiện tại trong khả năng của mình. Việc chọn trường, chọn ngành có thể xuất phát từ sự yêu thích thương hiệu, vì bạn bè hay theo ý gia đình, nhưng một khi đã quyết định, các bạn phải chịu trách nhiệm tuyệt đối và nỗ lực hết mình để biến lựa chọn đó thành lựa chọn đúng. Trong một thế giới thay đổi không ngừng và không ai đoán trước được thị trường lao động 4-5 năm tới sẽ ra sao, bà khuyên học sinh không nên chỉ tập trung vào kiến thức sách vở mà cần đặc biệt rèn luyện các kỹ năng như: quản lý bản thân, quản lý cảm xúc và năng lực tự học suốt đời.

Để giúp học sinh dễ dàng hình dung về công việc tương lai, bà Đỗ Thùy Dương chia sẻ thêm rằng môi trường đại học thực chất chính là thao trường mô phỏng chốn công sở. Những mâu thuẫn, bất đồng ý kiến khi làm bài tập nhóm với bạn bè hiện tại chính là cơ hội quý báu để rèn luyện kỹ năng xử lý xung đột với đồng nghiệp và cấp trên sau này. Dưới góc độ của một nhà tuyển dụng, bà khẳng định trải nghiệm giải quyết vấn đề và sự bền bỉ vươn lên còn quan trọng hơn cả xếp loại bằng cấp. Khi phỏng vấn, nhà tuyển dụng không chỉ nhìn vào tấm bằng giỏi hay kém, mà họ muốn nghe câu chuyện về cách các bạn đã vật lộn, đối diện và vượt qua những thách thức trong suốt quãng thời gian sinh viên như thế nào.

Cuối cùng, bà Đỗ Thùy Dương khuyên những người trẻ nên tận dụng ưu thế của tuổi trẻ là thời gian. Các bạn có đặc quyền được chọn lựa, được phép sai lầm và có cơ hội để sửa chữa. Tuy nhiên, đừng bao giờ để sự dư dả về thời gian biến thành thói quen trì hoãn, bởi một khi sự trì hoãn đã trở thành thói quen, nó sẽ trở thành rào cản lớn nhất đánh cắp đi sự nghiệp và tương lai tốt đẹp phía trước.

Tiến sĩ Bùi Trân Phượng, nguyên Hiệu trưởng Đại học Hoa Sen chia sẻ chủ đề Vững bước tuổi 18 với góc nhìn sâu sắc về giá trị và tiềm năng của tuổi 18, độ tuổi giao thoa giữa sự mơ mộng và trách nhiệm tự chủ. Bà nhấn mạnh dù hoàn cảnh xã hội thay đổi, người trẻ ở thời đại nào cũng sở hữu sức mạnh thể chất dồi dào, trí tưởng tượng phong phú và ý chí mãnh liệt để theo đuổi những lý tưởng lớn lao.

Tuy nhiên, đi kèm với đó là những áp lực đồng trang lứa và cảm giác hoang mang khi lần đầu bước chân vào thế giới người lớn với những quyết định độc lập. Để vượt qua sự chông chênh này, bà gợi mở về ba "tay vịn" tinh thần giúp thanh niên vững bước, bao gồm sức bật của tuổi trẻ, khả năng tự học và học từ người khác, hoài bão và mong muốn đóng góp.

Thay vì phó mặc cho may rủi, học sinh cần tự đặt ra những câu hỏi cốt lõi về năng lực, sở thích và hoàn cảnh gia đình để đưa ra quyết định nghề nghiệp phù hợp. Bà khuyến khích thế hệ trẻ tận dụng nguồn năng lượng dồi dào và tìm kiếm những người dẫn dắt tầm nhìn để có thêm động lực vượt qua nỗi sợ hãi trong những bước đi đầu đời. Qua những câu chuyện cá nhân về lựa chọn học vấn và lý tưởng phụng sự đất nước, bà khẳng định mỗi cá nhân đều có quyền thử sai và điều chỉnh mục tiêu trên con đường trưởng thành.

PGS.TS Nguyễn Hữu Chương, Thành viên Hội đồng Trường, Hiệu trưởng Trường Đại học Phương Đông chia sẻ chủ đề chia sẻ: Chào Đại học - Chào phiên bản mới của chính bạn.

Đại học là giai đoạn mỗi người thay đổi rõ rệt nhất, từ cách học đến cách sống và cách chịu trách nhiệm với bản thân. Nếu trước đây quen với việc học theo hướng được hướng dẫn sẵn, thì lên đại học, việc học chuyển sang tự học, chủ động và có sự tương tác nhiều hơn.

Trong môi trường này, có 5 trải nghiệm chính định hình một sinh viên:

Học: chắc chắn phải học, nhưng không phải học một cách "học đại", mà cần có định hướng.

Chơi: đại học không chỉ là học, mà còn là trải nghiệm; "học mà không chơi là tiếc tuổi trẻ, chơi mà không học là ảnh hưởng tương lai".

Làm thêm: giúp va chạm thực tế, rèn kỹ năng giao tiếp, hiểu cách xã hội đánh giá qua hiệu quả công việc chứ không phải điểm số.

Tham gia cộng đồng: thông qua các câu lạc bộ, hoạt động, giúp mở rộng trải nghiệm và kết nối.

Yêu: là một phần của trải nghiệm đại học, qua đó học cách quan tâm, chia sẻ và có trách nhiệm trong mối quan hệ.

Bên cạnh đó, một thay đổi quan trọng là từ môi trường có kiểm soát sang tự do, nhưng tự do này đi kèm với trách nhiệm. Sinh viên tự quyết định việc học, sinh hoạt và phải tự chịu trách nhiệm với kết quả của mình. Đồng thời, cách học cũng chuyển từ "học vẹt" sang "học biện", cần tư duy phản biện và chủ động đặt câu hỏi.

Cuối cùng, đại học không phải là điểm kết thúc mà là điểm bắt đầu. Mỗi người có thể chọn đi theo lộ trình an toàn hoặc lộ trình trải nghiệm và thử sai. Chính những lựa chọn và trải nghiệm đó sẽ tạo nên "phiên bản mới" của mỗi người trong suốt hành trình đại học.

Chuyên gia Kinh tế và Cố vấn Chiến lược, Nguyên Cố vấn Quốc hội Mỹ, Chủ tịch 3HORIZONS Khu vực Châu Á, ông Trần Sĩ Chương chia sẻ chủ đề chia sẻ: Xây nội lực trong một thế giới biến động: Cách con người đứng vững khi mọi thứ thay đổi - cập nhật.

Diễn giả bắt đầu từ một cách nhìn rất trực diện: con người muốn sống thì cần ăn để nuôi cơ thể, nhưng quan trọng hơn là phải nuôi não bộ – thứ quyết định mình suy nghĩ và hành động như thế nào. Não được nuôi qua việc học, thông qua những gì nhìn thấy và nghe được. Tuy nhiên, việc học không dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin, vì bản thân thông tin không tạo ra giá trị nếu không được chuyển hóa và sử dụng.

Từ thông tin, con người cần chọn lọc để hình thành kiến thức, nhưng như vậy vẫn chưa đủ. Kiến thức phải đi kèm với luyện tập và đặc biệt là hành trong đời sống. Nhà trường chỉ tạo điều kiện để học và tập, còn việc hiểu mình có sử dụng được kiến thức hay không, có tạo ra giá trị hay không, phải thông qua trải nghiệm thực tế. Chính quá trình liên tục đối chiếu giữa những gì học được và những gì diễn ra trong cuộc sống giúp con người hình thành khả năng hiểu sâu và ứng dụng.

Mục tiêu của việc học được nhấn mạnh là phát triển trí tuệ. Trí tuệ là năng lực giúp mỗi người phán đoán và quyết định đúng trong từng hoàn cảnh. Nhưng trí tuệ không tách rời đạo đức. Nếu chỉ biết lựa chọn điều có lợi cho bản thân mà không quan tâm đến người khác hay xã hội, thì không thể tồn tại bền vững. Vì vậy, việc quan sát, hiểu và không gây hại cho người khác là một phần không thể thiếu trong việc hình thành trí tuệ.

Trong một thế giới luôn biến động, nội lực chính là trí tuệ. Khi có nội lực, con người có thể thích nghi và đưa ra những quyết định phù hợp trước thay đổi. Với sự phát triển của công nghệ và AI, những công việc lặp lại dần không còn, nên cần nâng cao năng lực tư duy và hiểu biết thay vì chỉ dừng ở mức thông tin hay kỹ năng cơ bản. Việc học, cuối cùng, là quá trình quay lại hiểu chính mình và phát triển năng lực đó để sống và tạo ra giá trị.

Nhà Kinh tế học, nguyên Cố vấn Chính phủ, bà Phạm Chi Lan chia sẻ Một đất nước muốn phát triển cần gì? Và vai trò cơ hội của thế hệ trẻ.

Theo bà Phạm Chi Lan, trước hết, để phát triển, một quốc gia phải chọn đúng mô hình phát triển. Hiện nay, thế giới đang đi qua ba giai đoạn: đầu tư (Investment), hấp thụ (Infusion) và đổi mới sáng tạo (Innovation). Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn đầu tư sang hấp thụ, tức là học hỏi, tiếp nhận tri thức và công nghệ để xây dựng nội lực, tiến tới phát triển dựa trên sáng tạo và tri thức.

Tuy nhiên, phát triển không chỉ là tăng trưởng kinh tế hay con số GDP. Một mô hình phát triển đúng phải toàn diện, bao gồm kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và con người. Quan trọng hơn, động lực của thời đại mới không còn là tài nguyên hay vốn, mà là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng lực con người. Vì vậy, yếu tố cốt lõi của mọi sự phát triển chính là con người.

Với các bạn học sinh, điều này liên quan trực tiếp đến định hướng nghề nghiệp. Các bạn không thể chỉ học để thi, mà cần học để hiểu, để phát triển tư duy và học suốt đời. Nghề nghiệp trong tương lai không còn ổn định như trước, mỗi người có thể thay đổi nhiều công việc, nên việc quan trọng là liên tục nâng cấp năng lực và kỹ năng của mình. Bên cạnh đó, yếu tố văn hóa như trách nhiệm, tinh thần hợp tác, ý thức cộng đồng cũng là nền tảng để các bạn phát triển bền vững.

Thế hệ trẻ hôm nay có rất nhiều cơ hội: được tự chủ lựa chọn con đường của mình, được tiếp cận một thế giới rộng mở và có điều kiện để theo đuổi ước mơ. Nhưng đi cùng cơ hội là thách thức, đòi hỏi các bạn phải chủ động thích ứng và không ngừng học hỏi. Là "chủ nhân tương lai" không chỉ là danh xưng, mà trước hết là làm chủ bản thân, chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình và đóng góp cho xã hội.

Cuối cùng, cô muốn nhắn nhủ hai điều: đừng bao giờ bỏ cuộc, và hãy tin rằng không gì là không thể. Khi các bạn có đủ tri thức, năng lực và khát vọng, các bạn hoàn toàn có thể tạo ra giá trị cho bản thân và góp phần đưa đất nước phát triển bền vững hơn.

Phó Chủ tịch và Phó Hiệu trưởng Đại học Hongkong, Giáo sư Jay Siegel chia sẻ về Học để trở thành: Beyond Knowing To Being.

Bài chia sẻ của Giáo sư Jay Siegel nhấn mạnh một chuyển đổi rất quan trọng trong hành trình học tập của người trẻ: từ "biết" (knowing) sang "trở thành" (being). Ở bậc phổ thông, học sinh chủ yếu là người tiếp nhận kiến thức – học từ thầy cô, sách vở và được đánh giá qua những gì mình ghi nhớ. Nhưng khi bước vào giai đoạn trưởng thành, đặc biệt là đại học, mỗi người cần chuyển mình thành người tạo ra tri thức, bắt đầu từ việc tự đặt câu hỏi cho chính mình.

Theo ông, định hướng nghề nghiệp không nên chỉ bắt đầu từ việc "mình giỏi gì" hay "ngành nào hot", mà quan trọng hơn là: "Mình tin điều gì?" và "Vì sao mình tin điều đó?". Khi hiểu rõ niềm tin và nền tảng suy nghĩ của bản thân, các bạn sẽ dần hình thành khả năng tư duy độc lập và trở thành người học suốt đời.

Một yếu tố cốt lõi khác là bản sắc cá nhân (identity). Học không chỉ để có kiến thức, mà để hiểu mình là ai, mình muốn trở thành người như thế nào. Điều này gắn liền với khả năng giao tiếp – bởi con người phát triển thông qua việc chia sẻ, trao đổi và lan tỏa tri thức. Giáo dục, ở bản chất sâu xa, chính là sự giao tiếp có tổ chức.

Giáo sư cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của trí tưởng tượng. Lấy ví dụ từ Albert Einstein, ông cho rằng trí tưởng tượng quan trọng hơn kiến thức, vì chính trí tưởng tượng tạo ra câu hỏi – và câu hỏi mới là khởi đầu của học tập và sáng tạo. Khi có câu hỏi của riêng mình, việc học sẽ trở nên có ý nghĩa và thôi thúc hơn.

Trong bối cảnh công nghệ và AI phát triển mạnh, ông khuyên học sinh không nên lo sợ bị thay thế, mà cần tập trung vào yếu tố con người: khả năng lựa chọn, tư duy và trách nhiệm với những quyết định của mình. Công nghệ có thể hỗ trợ, nhưng không thể thay thế bản chất con người.

Cuối cùng, ông gửi gắm hai điều quan trọng cho người trẻ: hãy xây dựng "quyền làm chủ" cuộc đời mình và tìm ra "tiếng nói" riêng. Khi có trách nhiệm với lựa chọn và dám thể hiện quan điểm, các bạn sẽ chủ động định hình tương lai nghề nghiệp và tạo ra giá trị cho xã hội.

Trong phần thảo luận cùng TS. Lương Thị Phương Nhi – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Lang, Hiệu trưởng Van Lang Global School, GS. Jay Siegel tiếp tục mở rộng câu chuyện "Học để trở thành: Beyond Knowing To Being" từ góc nhìn của giáo dục đại học trong kỷ nguyên mới. Ông cho rằng để hình thành sự tự tin, tư duy độc lập và khả năng thể hiện quan điểm, sinh viên cần được đặt vào vị trí trung tâm của quá trình học tập, nơi các em được tham gia, được chất vấn và được lắng nghe ngay từ ngày đầu bước vào giảng đường.

Theo Giáo sư, giáo dục hiệu quả không chỉ nằm ở việc truyền đạt kiến thức, mà còn ở cách giảng viên tạo ra không gian học thuật cởi mở, khuyến khích người học cùng trao đổi, phản biện và học hỏi lẫn nhau. Khi sinh viên cảm nhận tiếng nói của mình có giá trị, các em sẽ chủ động hơn trong học tập và phát triển bản lĩnh cá nhân.

Liên quan đến trí tuệ nhân tạo, ông nhấn mạnh AI không thay đổi những giá trị cốt lõi của giáo dục. Điều quan trọng vẫn là năng lực đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin và giữ quyền làm chủ tư duy của bản thân. Trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển, những phẩm chất mang tính quyết định của người trẻ vẫn là khả năng tự học, tư duy phản biện, tinh thần thích nghi và tiếng nói riêng trong một thế giới không ngừng biến động.

Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/future-fest-2026-ha-noi-chuyen-gia-tu-van-de-bat-dau-hanh-trinh-dung-ve-nghe-nghiep-va-ban-than-179260429131908157.htm