Đức và Tài – tiêu chí cốt lõi khi bầu cử người đại diện của Nhân dân
Hôm nay 15/3, gần 79 triệu cử tri cả nước nô nức đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia kiểm tra, giám sát công tác chuẩn bị bầu cử tại khu vực bỏ phiếu số 8, phường Hải An, thành phố Hải Phòng.
Trong quá trình phát triển của một quốc gia, bầu cử luôn là sự kiện chính trị quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân trong việc lựa chọn những người đại diện cho mình tham gia vào bộ máy quyền lực nhà nước.
Vào kỳ bầu cử ngày 15/3, cử tri quan tâm nhất đến việc làm sao để lựa chọn đúng người, và làm thế nào để nâng cao trách nhiệm, nhận thức của mỗi người dân khi cầm lá phiếu.
GS.TS Trương Đình Dụ (nguyên Bí thư Đảng ủy, Viện phó Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam) chia sẻ ý kiến với Tạp chí Công dân và Khuyến học:
Tiêu chí quan trọng nhất: Đức và Tài
Theo GS.TS Trương Đình Dụ, khi nói đến tiêu chí lựa chọn người đại diện cho Nhân dân, điều quan trọng nhất vẫn là hai yếu tố căn bản của con người: Đức và Tài. Ông nhấn mạnh rằng trong mọi thời đại, "Đức" luôn phải được đặt lên hàng đầu. Một người đại biểu trước hết phải là người có đạo đức, có trách nhiệm với cộng đồng và thật sự vì lợi ích của Nhân dân. Đức không phải là khái niệm trừu tượng, mà được thể hiện qua toàn bộ quá trình làm việc, qua cách họ hành xử trong cuộc sống, qua việc họ đặt lợi ích của đất nước và Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân. Nếu một người có năng lực nhưng thiếu đạo đức thì rất nguy hiểm. Khi đó, tài năng có thể bị sử dụng sai mục đích, thậm chí gây tổn hại cho xã hội. Vì vậy, đạo đức chính là nền tảng để bảo đảm người đại biểu hành động đúng đắn.
Tuy nhiên, chỉ có đạo đức thôi vẫn chưa đủ. Một đại biểu muốn làm tốt vai trò của mình phải có tài năng và năng lực thực sự. Đó là khả năng tư duy, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý, khả năng tham gia hoạch định chính sách và giải quyết các vấn đề thực tiễn của đất nước.
"Có Đức mà không có Tài thì cũng khó làm được việc" - GS.TS Trương Đình Dụ chia sẻ. Bởi lẽ, đại biểu không chỉ đại diện cho tiếng nói của cử tri mà còn phải tham gia vào quá trình xây dựng luật pháp, giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước và đóng góp vào các quyết sách quan trọng của quốc gia. Nếu thiếu năng lực, họ sẽ khó hoàn thành được trách nhiệm này.
Chính vì vậy, theo ông, tiêu chí căn bản nhất khi lựa chọn đại biểu vẫn là sự kết hợp hài hòa giữa Đức và Tài.
Cử tri tìm hiểu kỹ quá trình hoạt động của ứng cử viên
Một vấn đề quan trọng khác được GS.TS Trương Đình Dụ nhấn mạnh là cử tri cần tìm hiểu kỹ về các ứng cử viên trước khi đưa ra quyết định. Theo ông, việc đánh giá một con người không thể chỉ dựa vào những lời giới thiệu hay những thông tin chung chung. Điều quan trọng là phải xem xét cả quá trình làm việc, cống hiến và hành động cụ thể của họ trong thực tế. "Muốn biết một người có Đức hay không thì phải nhìn vào quá trình họ làm việc, họ đã làm gì cho xã hội, cho cộng đồng. Những việc làm đó thể hiện rất rõ con người thật của họ", giáo sư nói.
Ngoài ra, cử tri cũng cần quan tâm đến lĩnh vực chuyên môn, kinh nghiệm công tác và khả năng đóng góp của ứng cử viên đối với các vấn đề của đất nước. Một người có kinh nghiệm thực tiễn, có hiểu biết sâu sắc về xã hội sẽ có điều kiện tốt hơn để tham gia vào quá trình xây dựng chính sách.
Vai trò quan trọng của thông tin minh bạch
Trong xã hội hiện đại, thông tin đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với việc lựa chọn đại biểu. Nếu thông tin đầy đủ, chính xác và minh bạch, cử tri sẽ có điều kiện tìm hiểu kỹ hơn về các ứng cử viên, từ đó đưa ra lựa chọn đúng đắn. Ngược lại, nếu thông tin thiếu chính xác hoặc bị thổi phồng, cử tri có thể bị dẫn dắt sai lệch và lựa chọn nhầm người không xứng đáng.
Ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các phương tiện truyền thông trong việc cung cấp thông tin trung thực, khách quan. Theo ông, truyền thông cần phản ánh đúng năng lực, quá trình công tác và những đóng góp thực tế của ứng cử viên, tránh việc tuyên truyền mang tính hình thức hoặc tạo ra những hình ảnh không đúng với thực tế. "Thông tin phải đúng và minh bạch thì cử tri mới có cơ sở để đánh giá. Nếu thông tin không chính xác thì rất dễ khiến cử tri hiểu sai và lựa chọn sai", ông nói.
Kỳ vọng vào một đội ngũ đại biểu chất lượng hơn
Những đổi mới trong công tác bầu cử lần này đang mở ra nhiều cơ hội để lựa chọn được những người thực sự xứng đáng. Một trong những điểm đáng chú ý là tỷ lệ lựa chọn giữa số ứng cử viên và số đại biểu được bầu ngày càng cao hơn, tạo điều kiện để cử tri có nhiều sự lựa chọn hơn. Điều này giúp tăng tính cạnh tranh và nâng cao chất lượng của đội ngũ đại biểu. "Trước đây có thể số lượng ứng cử viên không nhiều, nhưng bây giờ số lượng tăng lên thì cử tri có nhiều lựa chọn hơn. Khi có nhiều lựa chọn, khả năng tìm được người đáp ứng tốt các tiêu chí cũng cao hơn" - giáo sư nhận định.
Bên cạnh đó, ông đánh giá cao việc công khai thông tin chi tiết về các ứng cử viên. Những thông tin như năm sinh, quá trình công tác, thành tích và lĩnh vực hoạt động đều được giới thiệu rõ ràng để cử tri có thể tìm hiểu và đánh giá.
Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cử tri
Để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cử tri trong việc lựa chọn đại biểu xứng đáng, GS.TS Trương Đình Dụ cho rằng yếu tố quan trọng nhất chính là tinh thần yêu nước. Khi người dân thực sự yêu nước và quan tâm đến vận mệnh của đất nước, họ sẽ tự giác tìm hiểu thông tin, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi bỏ phiếu. Khi đó, lá phiếu không chỉ là một thủ tục mà trở thành biểu hiện của trách nhiệm công dân.
"Chỉ khi có tinh thần yêu nước thì người dân mới thấy trách nhiệm của mình đối với đất nước, mới quan tâm đến việc chọn người đại diện cho mình", giáo sư nhấn mạnh.
Ông cho rằng việc nuôi dưỡng tinh thần yêu nước cần được thực hiện thông qua giáo dục và tuyên truyền. Các hoạt động giáo dục công dân, giáo dục lịch sử và truyền thống dân tộc có vai trò quan trọng trong việc hình thành ý thức trách nhiệm của mỗi người dân.
GS.TS Trương Đình Dụ nhắc lại thời điểm lịch sử năm1946, đất nước đứng trước những bước ngoặt lớn. Khi đó, tinh thần yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với vận mệnh quốc gia đã thúc đẩy người dân tích cực tham gia vào các hoạt động chính trị và xã hội. Theo ông, trong bối cảnh hiện nay, việc khơi dậy và củng cố tinh thần yêu nước vẫn là yếu tố then chốt để nâng cao trách nhiệm của cử tri.
Mỗi lá phiếu đều mang ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Khi cử tri cân nhắc kỹ lưỡng, tìm hiểu đầy đủ thông tin và lựa chọn đúng người có Đức, có Tài, thì bộ máy đại diện của Nhân dân sẽ ngày càng chất lượng hơn.
Theo ông, một nền dân chủ thực sự không chỉ được thể hiện qua quyền bầu cử, mà còn qua ý thức trách nhiệm của người dân khi thực hiện quyền đó. "Bầu cử không chỉ là quyền, mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân đối với tương lai của đất nước", GS.TS Trương Đình Dụ khẳng định.
Với những tiêu chí rõ ràng về Đức và Tài, cùng với sự minh bạch thông tin và tinh thần trách nhiệm của cử tri, kỳ vọng rằng kỳ bầu cử sắp tới sẽ lựa chọn được những đại biểu thực sự xứng đáng – những người có đủ năng lực và tâm huyết để góp phần đưa đất nước phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Link nội dung: https://congdankhuyenhoc.vn/duc-va-tai-tieu-chi-cot-loi-khi-bau-cu-nguoi-dai-dien-cua-nhan-dan-179260315074748555.htm